Μαζική έξοδος προσφύγων από τις λιβυκές ακτές

Το ρεύμα των προσφύγων από τις λιβυκές ακτές προς την Ευρώπη γίνεται ολοένα ισχυρότερο. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM) θεωρεί τα σημερινά μέσα διάσωσης ανεπαρκή, καλώντας την ΕΕ να δράσει άμεσα.

Χιλιάδες πρόσφυγες ξεκινούν από τις ακτές της Λιβύης το αβέβαιο ταξίδι τους προς την Ευρώπη επιχειρώντας να διασχίσουν υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες τα νερά της Μεσογείου. Τη νύχτα της Κυριακής προς τη Δευτέρα ένα πλοίο του ιταλικού πολεμικού ναυτικού έδεσε στο λιμάνι του Ποτσάλο στη Σικελία. 870 ανθρώπινες ψυχές ήταν στριμωγμένες στο κατάστρωμα. Ανάμεσά τους και ένα νεογέννητο κοριτσάκι. Χωρίς την επέμβαση των ιταλικών Αρχών πιθανότατα δεν θα είχαν επιβιώσει ούτε η μητέρα ούτε το κοριτσάκι.

Ολοένα πιο ακατάλληλα σκάφη μεταφέρουν πρόσφυγες διά της της Μεσογείου

Το ιταλικό κέντρο επιχειρήσεων στη Ρώμη δέχεται τις τελευταίες μέρες καταιγισμό σημάτων κινδύνου που εκπέμπουν πρόσφυγες μέσω δορυφορικού τηλεφώνου, στο οποίο οι σύγχρονοι δουλέμποροι έχουν αποθηκεύσει τη συχνότητα της ιταλικής ακτοφυλακής πριν από την αναχώρηση. Σκάφη γεμάτα πρόσφυγες αποπλέουν σε ωριαία βάση από τις λιβυκές ακτές, καθιστώντας το έργο της διάσωσης στη θάλασσα υπεράνθρωπο, όπως τονίζει ο Φλάβιο ντι Τζιάκομο, μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IOM):

«Δυστυχώς είναι δύσκολο να σώσουμε τους πάντες όταν δεχόμαστε ταυτόχρονα δεκάδες κλήσεις. Ευτυχώς το περασμένο Σαββατοκύριακο δεν είχαμε μεγάλα ναυάγια, παρότι σκοτώθηκαν τουλάχιστον δέκα άνθρωποι. Όμως εξακολουθεί να υπάρχει ο κίνδυνος να επαναληφθεί μία τραγωδία αντίστοιχη με αυτήν του Απριλίου. Πρέπει να αντιδράσουμε γρήγορα για να ξαναποκτήσουμε σύντομα μία επιχείρηση διάσωσης όπως ήταν η Mare Nostrum. Αυτή τη φορά υπό ευρωπαϊκή διεύθυνση».

Στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στα τέλη Απριλίου αποφασίστηκε ο τριπλασιασμός των κονδυλίων για την ευρωπαϊκή επιχείρηση Τρίτων. Ωστόσο, οργανώσεις αρωγής, όπως η Διεθνής Οργάνωσης Μετανάστευσης, θεωρούν ότι δεν αρκούν και ζητούν μία ανθρωπιστική επιχείρηση που, σε αντίθεση με τον Τρίτωνα, να έχει τη δυνατότητα επέμβασης μπροστά στις λιβυκές ακτές.

Σημαντικός ο ρόλος των εμπορικών πλοίων

Σημαντική η συμβολή των εμπορικών πλοίων στη διάσωση προσφύγων στη θάλασσα

Ο Φλάβιο ντι Τζιάκομο τονίζει ότι επιστρατεύονται ολοένα πιο παλιά και ακατάλληλα σκάφη για τη μεταφορά προσφύγων. Πάντως, οι ιταλικές Αρχές αναμένεται να ενισχυθούν εντός της εβδομάδας από δύο σκάφη του γερμανικού πολεμικού ναυτικού, τα οποία έχουν καταπλεύσει στην Κρήτη και προετοιμάζονται για τις επιχειρήσεις εντοπισμού και διάσωσης προσφύγων.

Ολοένα σημαντικότερο ρόλο παίζουν πάντως τα εμπορικά πλοία. Όπως υπογραμμίζει ο Φλάβιο ντι Τζιάκομο, «γίνονται απίστευτα πολλές επεμβάσεις εκ μέρους των εμπορικών πλοίων. Όταν η ακτοφυλακή δέχεται σήμα από κάποιο σκάφος, επικοινωνεί με όλα τα πλοία που βρίσκονται κοντά και τα καλεί να βοηθήσουν».

Εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες αναμένεται να τολμήσουν το επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη με αφετηρία τις ακτές της Λιβύης. Οι δουλέμποροι εκμεταλλεύονται τις χαοτικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα. Ανθρωπιστικές οργανώσεις διαπιστώνουν ότι στα πλοία επιβαίνουν ολοένα συχνότερα αφρικανοί περιπλανώμενοι εργάτες που επιχειρούν να αποδράσουν από τις συνθήκες βίας και τρομοκρατίας που επικρατούν στη Λιβύη.

«Λιτότητα με ευρώ ή χρεοκοπία με δραχμή;»

Οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και δανειστών αλλά και η παρέμβαση του γερμανού Προέδρου Γκάουκ για τις επανορθώσεις, στο επίκεντρο της σημερινής επισκόπησης.

Τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις Ελλάδας - δανειστών σχολιάζει σήμερα η Frankfurter Allgemeine Zeitung υπό τον τίτλο «Το τέλος των ψευδαισθήσεων». Όπως αναφέρει η εφημερίδα: «Για την Ελλάδα τίθεται πλέον μόνον το ερώτημα πόσο σκληρή θα είναι η προσγείωση. Επί τρεις μήνες η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τσίπρα διέδιδε την καθησυχαστική ψευδαίσθηση ότι η λιτότητα αποτελεί παρελθόν και πως η κρίση τερματίζεται μέσω διατάγματος. Ο Τσίπρας χτύπησε πολλές πόρτες για να αποσπάσει φρέσκο χρήμα αλλά παντού τις έβρισκε κλειστές, τόσο στην Ουάσιγκτον, όσο στη Μόσχα και το Πεκίνο. Τώρα συνειδητοποιεί και ο ίδιος ότι η Ελλάδα χρειάζεται και άλλη βοήθεια και πως αυτή μπορεί να προέλθει μόνον από την ΕΕ. Αντιμέτωπη με αυτή την τετριμμένη πραγματικότητα, η κυβέρνησή του παρουσιάζει επιτέλους κινητικότητα εδώ και λίγες μέρες, ενώ ο Τσίπρας φτιάχνει τις γέφυρες τις οποίες αρχικώς ήθελε να γκρεμίσει. Διότι προκειμένου να εξασφαλισθεί η ρευστότητα των τραπεζών και η δυνατότητα του κράτους να πληρώνει, κάθε μέρα μετρά. Η οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα της καταστροφής, ενώ είχε αναπτυχθεί όταν εξελέγη ο ΣΥΡΙΖΑ. Η λιτότητα ήταν επώδυνη, ωστόσο λειτούργησε. Το ερώτημα τώρα είναι ποια προσγείωση προτιμά η Ελλάδα: εκείνη της λιτότητας με το ευρώ ή της χρεοκοπίας με τη δραχμή».

«Ο Γκάουκ έδειξε μια σαφή στάση»

«Η λιτότητα ήταν επώδυνη, ωστόσο λειτούργησε»

Εκτενής οι αναφορές του γερμανικού τύπου σήμερα και στην πρόσφατη συνέντευξη του γερμανού Προέδρου Γιοάχιμ Γκάουκ, κατά την οποία εμφανίστηκε ανοικτός στην καταβολή πολεμικών επανορθώσεων. Η Badische Neueste Nachrichten σχολιάζει ότι πρόκειται για μια αξιοσημείωτη και παράλληλα περίεργη αλλαγή στάσης του γερμανού Προέδρου καθώς «πριν από έναν χρόνο, κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα, ο ομοσπονδιακός πρόεδρος είχε απορρίψει τις εκκλήσεις για την καταβολή επανορθώσεων (…) με την ψυχρή επισήμανση ότι το θέμα έχει κλείσει νομικά. Με τις ασαφείς του δηλώσεις περί ‘δυνατοτήτων επανόρθωσης’ διευκολύνει ακριβώς εκείνους για τους οποίους το ζητούμενο δεν είναι η ιστορική ευθύνη της Γερμανίας, αλλά η δική τους ικανότητα πολιτικής δράσης».

Το σχόλιο της Hannoversche Allgemeine Zeitung: «Κάθε τόσο ο Γκάουκ στέκεται στο ύψος των περιστάσεων, δίνοντας προσανατολισμό. Όταν χαρακτήρισε γενοκτονία τη γενοκτονία των Αρμενίων, έδειξε μια σαφή στάση την οποία δεν μπορούσε να δείξει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση για διπλωματικούς λόγους έναντι της Τουρκίας. Όταν ο Γκάουκ παρηγορούσε τους συγγενείς των θυμάτων της αεροπορικής τραγωδίας της Germanwings, ακόμη και η κατά τα λοιπά ψυχρή καγκελάριος τον κοίταξε με ευγνωμοσύνη. Και όταν τώρα εκφράζει δημοσίως σκέψεις περί επανορθώσεων στην Ελλάδα, δίνει ώθηση σε μια συζήτηση που έχει κολλήσει. Ενδεχομένως μια Γερμανία η οποία θα είναι συναισθηματικά πιο ανοικτή προς την Ελλάδα από ό,τι μέχρι πρότινος ώστε να εισακουστεί περισσότερο στην Ελλάδα και να αποκτήσει μεγαλύτερη αναγνώριση και επιρροή».

«Ιστορική ευθύνη στην πράξη»

«Κάθε τόσο ο Γκάουκ στέκεται στο ύψος των περιστάσεων, δίνοντας προσανατολισμό»

Η εφημερίδα Tagesspiegel: «Ιστορική ευθύνη στην πράξη: ο Γκάουκ αναφέρεται στις αποζημιώσεις που ζητάει η Αθήνα από τη Γερμανία και δεν αρνείται εξ αρχής το οποιοδήποτε δικαίωμα σε αυτές. Εκφράζοντας κατανόηση ντροπιάζει καταρχήν εκείνους στην Ελλάδα που βλέπουν τους Γερμανούς μόνο ως απογόνους αυτών που έφεραν τέτοια συμφορά στον κόσμο. Μια συμφορά που εκφράζεται σε αίτημα καταβολής αποζημιώσεων. Ο πρόεδρος δράττεται της ευκαιρίας να εμφυσήσει ζωή στην έννοια της 'κοινότητας ευθύνης' την οποία ο ίδιος εισήγαγε.»

Πηγή: Deutsche Welle

Πρόταση-σοκ σε ΔΝΤ: Αφαίρεση εθνικής κυριαρχίας σ' όσους δεν πληρώνουν!

Πρόταση για αφαίρεση της εθνικής κυριαρχίας μιας χώρας που αθετεί τις πληρωμές της στους δανειστές περιέχει το έγγραφο που απευθύνει στο ΔΝΤ ο James M. Boughton, που διετέλεσε υψηλόβαθμο στέλεχος του Ταμείου από το 1981 έως το 2012, με το οποίο γίνεται ανάλυση για το ποιος αναλαμβάνει στην περίπτωση που ένα κράτος δεν μπορεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις του. Το έγγραφο συντάχθηκε τον Απρίλιο του 2015. 

Η διαχείριση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2010 στην Ελλάδα αποκάλυψε ένα σημαντικό κενό στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα αναφέρει ο James M. Boughton διαπιστώνοντας ότι κανένα ίδρυμα δε μπορεί να είναι πλέον αδιαμφισβήτητα επικεφαλής σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Κατά συνέπεια, είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο κυριαρχίας στενών συμφερόντων επί του παγκόσμιου κοινού συμφέροντος, διαπιστώνει στην εισηγητική του έκθεση ο συντάκτης του εγγράφου James M. Boughton.

Μια αναδρομή στην μεταπολεμική ιστορία αποδεικνύει ότι το πρόβλημα αυτό ενισχύεται προοδευτικά από τη δεκαετία του '70 και έγινε πολύ μεγαλύτερο στα μέσα της δεκαετίας του '90.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα πρέπει να αναπτύξει μια αποτελεσματική στρατηγική για τη μείωση των ευκαιριών οι πιστώτριες χώρες να παρεμβαίνουν στις αποφάσεις σχετικά με το πώς θα πρέπει να επιλυθούν οι κρίσεις αναφέρει στη συνέχεια ο James M. Boughton. 

Δείτε: enikonomia.gr

Με άλλα λόγια: οι ληστές, τοκογλύφοι δανειστές- αυτοί που λεηλατούν κράτη και λαούς ξεδιάντροπα θέλουν να καταλύσουν και τα όποια ελάχιστα προσχήματα και ψήγματα εθνικής κυριαρχίας.

Σ' αυτούς τους τύπους μας πρόσδεσαν οι επιλογές της ελληνικής άρχουσας τάξης, ο Παπανδρέου και η συμμορία του και όλοι οι συνεχιστές αυτής της πολιτικής.

Δυστυχώς και η σημερινή πολιτική ηγεσία της χώρας με τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ έχει δηλώσει πως τους πληρώνει "εις το διηνεκές". 

Δεν πρέπει, όμως, να το επιτρέψουμε εμείς ... 

Νομοσχέδιο για συμφωνία, δημοψήφισμα για διαφωνία

  του  Μ ...

Μέχρι το βράδυ αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατάρτιση  του νομοσχεδίου «σκούπα» του υπουργείου Οικονομικών, με το οποίο η κυβέρνηση προσδοκά να λύσει τον γρίφο της διαπραγμάτευσης και να φτάσει σε μία συμφωνία με εταίρους και δανειστές στις αρχές του Μαΐου. Αν όχι, σύμφωνα με δηλώσεις του πρωθυπουργού θα προκύψει εθνικό ζήτημα.

Στη χθεσινή πρώτη συνεδρίαση της νέας πολιτικής ομάδας διαπραγμάτευσης γνωστοποιήθηκε ότι το νομοσχέδιο θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις οι οποίες θα βασίζονται στη λίστα Βαρουφάκη (δημοσιονομικά, φόρους, ραδιοσυχνότητες, Δημόσιο και δεν θα περιλαμβάνει τις προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης για παρεμβάσεις σε ασφαλιστικό, εργασιακά, «κόκκινα» δάνεια και bad bank.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Μαξίμου, το νομοσχέδιο θα συζητηθεί στο υπουργικό συμβούλιο την Πέμπτη και εάν «περάσει» από τη Βουλή, θα «ικανοποιήσει» και ένα πάγιο αίτημα των δανειστών οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις να ψηφίζονται από το ελληνικό κοινοβούλιο πριν φτάσει η όποια συμφωνία στα κοινοβούλια των κρατών-μελών. Σε κάθε περίπτωση τα μέτρα αυτά θα βρεθούν αύριο Τετάρτη και στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Brussels Group στις Βρυξέλλες.

Το μέτρα που περιλαμβάνονται στο υπό κατάρτιση νομοσχέδιο -και η κυβέρνηση έχει εκτιμήσει ότι μπορούν να αποδώσουν από 4,7 δισ. ευρώ έως και 6,1 δισ. ευρώ –είναι τα εξής:

• Περαιτέρω ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων.
• Προστασία από τον πλειστηριασμό πρώτης κατοικίας με κριτήρια πιο συμβατά με τις απαιτήσεις της ΕΚΤ.
• Η αύξηση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης που αφορά σε αυτοκίνητα, πισίνες, σκάφη αναψυχής κ.λπ.
• Η είσπραξη του φόρου επί των τηλεοπτικών διαφημίσεων και η επέκτασή στα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης.
• Σε περίπτωση απόκρυψης εισοδήματος οι φορολογικές ποινές και θα ασκούνται ποινικές διώξεις.
• Εφαρμογή του νόμου που προβλέπει ότι οι πληρωμές άνω των 1.500 ευρώ δεν θα γίνονται με μετρητά.
• Οι πληρωμές προς ΔΕΚΟ και οι πληρωμές φόρων, προστίμων και τελών προς τη γενική κυβέρνηση δεν θα γίνονται με μετρητά.
• Η παροχή «μπόνους» στους πολίτες με την έγκαιρη αποπληρωμή των φόρων τους.
• Η εφαρμογή μέτρων για την πάταξη του λαθρεμπορίου καυσίμων, ποτών και τσιγάρων και τη διαφυγή ΦΠΑ.
• Θέσπιση λοταρίας αποδείξεων για τον περιορισμό της απώλειας ΦΠΑ.
• Διασταυρώσεις στοιχείων και εντατικοποίηση ελέγχων για τις δηλώσεις φορολογουμένων που περιλαμβάνονται στις λίστες φοροδιαφυγής.
• Λειτουργία του περιουσιολογίου με πλήρη πρόσβαση των ελεγκτών στα αρχεία των τραπεζών.
• Υιοθέτηση μοντέλου διαχωρισμού των πληρωμών του ΦΠΑ.
• Τροποποιήσεις στο νομικό πλαίσιο με την εισαγωγή κινήτρων για την πληρωμή φόρων η τύχη των οποίων εξαρτάται από δικαστικές αποφάσεις.
• Αύξηση της τιμής των εισιτηρίων σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία.

Με την περιθωριοποίηση του Γιάνη Βαρουφάκη σε συνδυασμό με την αναδιοργάνωση της διαπραγματευτικής ομάδας η κυβέρνηση προσδοκά να φτάσει σε μια ενδιάμεση συμφωνία, ακόμη και πριν το τέλος του τρέχοντος μηνός, σε κάθε περίπτωση εντός του πρώτου 10ήμερου του Μαΐου, για την οποία ο Αλέξης Τσίπρας είπε το βράδυ της Δευτέρας στη συνέντευξή του στο STAR ότι «βολεύει και την κυβέρνηση και τους δανειστές».

Στην αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή κυβέρνηση και δανειστές δεν καταφέρουν να καταλήξουν σε μια συνολική συμφωνία στο πλαίσιο της 5ης αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας τότε, όπως είπε ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξή του, «δεν είναι δημοσιονομικό αλλά εθνικό θέμα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσει τη στήριξη του ελληνικού λαού, μέσω ενός δημοψηφίσματος. Σε κάθε περίπτωση πάντως η κυβέρνηση αποκλείει το σενάριο των πρόωρων εκλογών.

Συνέντευξη Λαφοντέν: Η Αριστερά έχει μέλλον μόνο ως αντισυστημική δύναμη

  του Μ ...

Ο Όσκαρ Λαφοντέν υπήρξε για πάνω από τέσσερις δεκαετίες μέλος του γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) του οποίου διετέλεσε πρόεδρος από το 1995 ως το 1999. Από το 1985 ως το 1998, ήταν επίσης πρόεδρος του ομόσπονδου κρατιδίου του Σάαρ, απ’όπου κατάγεται. Μετά την νίκη των σοσιαλδημοκρατών στις εκλογές του 1998 ανέλαβε ως υπουργός οικονομικών, θέση από την οποία παραιτήθηκε μετά από 5 μόλις μήνες λόγω των διαφωνιών του με την νεοφιλελεύθερη πολιτική που ακολουθούσε ο Γκέρχαρντ Σρέντερ αλλά και των συγκρούσεων με τους ομολόγους του της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποχώρησε από το SPD το 2005 και δύο χρόνια αργότερα ηγήθηκε του Die Linke (Κόμμα της Αριστεράς), που προήλθε από την ενοποίηση του ανατολικογερμανικού Κόμματος του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού και του φορέα που είχαν ιδρύσει όσοι είχαν αποχωρήσει από το SPD διαφωνώντας, όπως ο Λαφονταίν, με τις νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις του Σρέντερ. Το 2010 παραιτείται από την προεδρία του κόμματος, επικαλούμενος λόγους υγείας (πάσχει από καρκίνο του προστάτη). Σήμερα είναι επικεφαλής του Die Linke στο κρατίδιο του Σάαρ.
 
Ο Λαφονταίν υπήρξε πάντα μια βαρύνουσα, αμφισβητούμενη και δημοφιλής ταυτόχρονα, προσωπικότητα στην πολιτική σκηνή της Γερμανίας. Ηγετική φιγούρα της αριστερής πτέρυγας των σοσιαλδημοκρατών και εξαίρετος ρήτορας, οι στιβαρές του τοποθετήσεις κατά του ατλαντισμού, του μιλιταρισμού και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τον έκαναν «κόκκινο πανί» για τη Δεξιά και τα ΜΜΕ αλλά και για το πιο συντηρητικό κομμάτι του πρώην κόμματός του.
 
Σ’αυτήν την «εφ’όλης της ύλης» συνέντευξη μιλάει για την Ευρώπη, το ευρώ, τον Σύριζα, τη Μέρκελ, την προοπτική του κόμματός του, τη δυνατότητα συμμετοχής της Αριστεράς σε ευρύτερες κυβερνήσεις και το όραμα της κοινωνικής αλλαγής.
 
 
Ένα «ελληνικό ευρώ» για μια διαφορετική Ευρώπη
 
Πριν από δύο χρόνια, στον απόηχο του κυπριακού “σχεδίου διάσωσης”, η τοποθέτησή σας υπέρ της εγκατάλειψης  του ευρώ και της επιστροφής σε ρυθμισμένες  ισοτιμίες έκανε πολύ θόρυβο. Συνεχίζετε να υποστηρίζετε αυτή τη θέση, και αν ναι, γιατί;
 
Το ευρώ δεν είναι απλά ένα νόμισμα, αλλά ένα σύστημα, που βασίζεται στη συνθήκη του Μάαστριχτ και σήμερα αυτό το σύστημα δεν δουλεύει. Γι’ αυτό υποστηρίζω την ανάγκη μιας μεγαλύτερης ευελιξίας αυτού του συστήματος. Αυτό σημαίνει πιο συγκεκριμένα ότι η δημιουργία ενός «ελληνικού ευρώ» θα ήταν ένα λογικό βήμα. Η ισοτιμία αυτού του νέου νομίσματος θα πρέπει να συναποφασιστεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έτσι ώστε να αποτραπεί μια ανώμαλη προσγείωση εξαιτίας της υποτίμησης. Αυτό θα έδειχνε ότι δεν μιλάμε για μια έξοδο της Ελλάδας από το σύστημα του ευρώ αλλά για συνέχιση της συμμετοχής της Ελλάδας στο σύστημα, κάτω όμως από ευνοϊκότερους όρους.

Η αντίδραση στις θέσεις σας άλλων προβεβλημένων μελών του κόμματός σας υπήρξε ακαριαία. Η απάντησή τους ήταν πως το Die Linke υποστηρίζει το κοινό νόμισμα και πως το λάθος βρίσκεται στην πολιτική που ακολουθεί η Άγκελα  Μέρκελ. Ορισμένοι σας κατηγόρησαν ακόμη και για «χαϊδεμα των αυτιών» των ψηφοφόρων του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Σε συνέντευξη στο Tagesspiegel , ο Κώστας Λαπαβίτσας υποστήριξε πως η στήριξη του ευρώ από μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αριστεράς είναι εν πολλοίς απόρροια ενός ιδεολογήματος, του ευρωπαϊσμού στην προκειμένη περίπτωση, δηλαδή της πίστης στην ύπαρξη ενός κοινού ευρωπαϊκού λαού. Όταν παλαιότερα ήσασταν στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ήσασταν γνωστός ως υποστηρικτής της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης.  Ποιο είναι το όραμα ενός γνωστού  επικριτή του ευρώ όπως εσείς για μια πιο δίκαιη και κοινωνική Ευρώπη; Υποστηρίζετε την μεταρρύθμιση ή την υπέρβαση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών θεσμών;
 
Το όραμα μιας δημοκρατικής και κοινωνικής Ευρώπης παραμένει. Όταν όμως βλέπουμε να καταρρακώνεται η δημοκρατία στην Ελλάδα στο όνομα των χρηματοπιστωτικών προσταγών, τότε οφείλουμε να ακυρώσουμε αυτές τις προσταγές. Οι αντιδράσεις του Die Linke στις οποίες αναφέρθηκες πηγάζουν από το γεγονός ότι δεν κατανοούσαν, όπως εξ’άλλου και από τα άλλα κόμματα, την λειτουργία των νομισματικών συστημάτων, όπως και δεν κατανοούσαν το 1990 το πρόβλημα της γερμανικής νομισματικής ενοποίησης. Οταν δημιουργήθηκε το ευρώ, κανείς δεν έβλεπε τότε την αναγκαιότητα μιας ενιαίας πολιτικής μισθών, και κανείς δεν καταλάβαινε αυτό που τότε έλεγα, δηλαδή ότι χωρίς μια συντονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μισθολογική πολιτική, αυτό το σύστημα δεν θα μπορεί να λειτουργήσει. Υπάρχει βέβαια μια μακρόχρονη πολιτική παράδοση στην Ευρώπη που εξηγεί αυτήν την αδυναμία.
 
Πως θα μπορούσε όμως ένα Grexit να συνδεθεί με ένα νέο διεθνιστικό σχέδιο για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση;
 
Μέσα από τη συμμετοχή σε αυτό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ως ευρωπαϊκού και δημοκρατικά ελεγχόμενου θεσμού, κάτι που δεν ισχύει σήμερα.
 
Ο στενός σας συνεργάτης Heiner Flassbeck συνέταξε το 2013 μαζί με τον Κώστα Λαπαβίτσα μια πρόταση υπέρ στρατηγική εξόδου της Κύπρου από τη ζώνη του ευρώ. Διαβάζοντάς την είχα την έντονη αίσθηση ότι πρόκειται για μια εναλλακτική στρατηγική οικονομικής ανάπτυξης που κινείται σε κεϋνσιανή κατεύθυνση. Το ερώτημά μου – και νομίζω ότι είναι πολλοί αυτοί που το θέτουν – είναι αν μπορεί πραγματικά να υπάρξει σήμερα διέξοδος από την βαθειά δομική κρίση του καπιταλισμού μέσω μιας συντεταγμένης εξόδου από την ευρωζώνη. Σε τι αποσκοπούν εν τέλει αυτές οι προτάσεις;  Στην οικονομική ανάπτυξη εντός του υπάρχοντος πλαισίου ή σε ένα εναλλακτικό πρόγραμμα αναδιοργάνωσης της κοινωνίας;
 
Είναι και τα δύο μαζί. Η εισαγωγή ενός παράλληλου νομίσματος θα προσέφερε βέβαια στην Κύπρο πολύ μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων και οικονομικές δυνατότητες που θα πρέπει να τεθούν υπό δημοκρατικό έλεγχο. Σε ότι αφορά την Ελλάδα τώρα, η ευελιξία ενός ενδεχόμενου «ελληνικού ευρώ» επ’ ουδενί  δεν εγγυάται την άμεση επαναβιομηχάνιση. Η ελληνική οικονομία όμως, και όχι μόνο αυτή, θα μπορούσε σίγουρα να πάρει μια ανάσα. Η εμπειρία δείχνει πως σε αυτή την περίπτωση ένα κοινό νόμισμα, που καθιστά αδύνατη την υποτίμηση σε εθνικό επίπεδο, είναι αδύνατο να λειτουργήσει χωρίς συντονισμό στους μισθούς. Εντός της ευρωζώνης είχαμε μεν τους ελληνικούς μισθούς να υπερβαίνουν το επίπεδο της παραγωγικότητας, αλλά είχαμε κυρίως τη Γερμανία να ακολουθεί μια συστηματική πολιτική συμπίεσης των μισθών κάτω από τα δικά της επίπεδα παραγωγικότητας.  Υπό τέτοιες συνθήκες, η κατάρρευση του συστήματος  ήταν αναπόφευκτη.
 
 
Πώς βλέπουν τον Σύριζα οι Γερμανοί;
 
Πώς βλέπετε  να επιδρά στην Γερμανία η ιστορική εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ; Μπορεί να δώσει ώθηση σε όσους αντιτίθενται στην πολιτική της Άγκελα Μέρκελ και να προκαλεί ανακατατάξεις στο εσωτερικό του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και στο Κόμμα των Πρασίνων; Θα μπορούσε, όπως ισχυρίζονται μερικοί, να υπάρξει ένας κυβερνητικός συνασπισμός μεταξύ σοσιαλδημοκρατών, Πράσινων και της Αριστεράς μετά τις εκλογές του 2017;
 
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί σίγουρα ελπίδα για την ευρωπαϊκή Αριστερά. Βεβαίως, το κόμμα μας αντιλαμβάνεται πόσο δύσκολες είναι οι συνθήκες που έχει να αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση στην Ελλάδα. Η ελπίδα εδράζεται ωστόσο στη θέληση του ελληνικού λαού που απέρριψε τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Η απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι έχουν μάθει οτιδήποτε από τα λάθη του παρελθόντος είναι αρνητική. Αυτά τα κόμματα υποστηρίζουν ακόμα το Σύμφωνο Σταθερότητας, που αποτελεί την κύρια έκφραση των πολιτικών λιτότητας στη σημερινή Ευρώπη. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να μην παρουσιάζουμε την κατάσταση με ρόδινα χρώματα (γέλιο). Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι εάν το Die Linke μπορεί να συνεργαστεί με κόμματα που υποστηρίζουν τη λιτότητα, και αυτό είναι κάτι που από την πλευρά μου αποκλείω κατηγορηματικά.
 
Με ποιόν τρόπο εκτιμάτε πως  η γερμανική κυβέρνηση θα οργανώσει την επίθεση της κατά του ΣΥΡΙΖΑ; Θέλουν να « ξεφορτωθούν τους Έλληνες» διώχνοντας  τους από την ευρωζώνη,  ή μήπως θέλουν να  εξαναγκάσουν τον ΣΥΡΙΖΑ να εφαρμόσει μια πολιτική λιτότητας, περιορίζοντας τον έτσι σε ένα «σιδερένιο κλουβί»;
 
Οι ενδείξεις που έχουμε είναι αντιφατικές. Λέγεται ότι ο Βόλφγκαγκ Σόϊμπλε είχε επιχειρηματολογήσει υπέρ ενός Grexit το 2012. Από την άλλη υπάρχουν επίσημες δηλώσεις που λένε ότι μια έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. ΄Οσον αφορά αυτό το ζήτημα λοιπόν, η γερμανική κυβέρνηση αμφιταλαντεύεται. Προσωπικά πιστεύω ότι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε δεν γνωρίζουν πώς λειτουργούν τα νομισματικά συστήματα αφού παραμένουν προσκολλημένοι στο νεοφιλελεύθερο δόγμα που λέει ότι οι μειώσεις μισθών, οι απολύσεις και η λιτότητα μπορούν να φέρουν ανάπτυξη.
 
Το Die Linke  υπερψήφισε στην ομοσπονδιακή βουλή (με κάποιες σημαντικές εξαιρέσεις όπως τη Σάρα Βάγκενκνεχτ) την συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του Eurogroup. Ένα επιχείρημα που ακούστηκε από την πλευρά της ηγεσίας του κόμματος ήταν ότι μια αρνητική στάση θα μπορούσε να εκληφθεί ως έλλειψη αλληλεγγύης προς την κυβέρνηση Σύριζα. Πώς κρίνετε αυτή την τοποθέτηση;
 
Καταλαβαίνω πολύ καλά αυτό το φόβο. Παρ’όλα όμως αυτά είναι ένας φόβος που βασίζεται σε μια λανθασμένη εκτίμηση της πραγματικότητας. Στην πραγματικότητα, είχαμε μια πρόταση της γερμανικής κυβέρνησης για παράταση της χρηματοδότησης στην Ελλάδα με απεχθείς όρους. Προσωπικά είχα κάνει έκκληση για αποχή από την ψηφοφορία έτσι ώστε να αποφευχθούν δύο σκόπελοι,  ο ένας ότι δεν στεκόμαστε αλληλέγγυοι στο ΣΥΡΙΖΑ, ο άλλος ότι υπακούουμε στα κελεύσματα μιας πολιτικής λιτότητας. Η αλληλεγγύη μας προς το ΣΥΡΙΖΑ βασίζεται στην αντίθεσή στα μέτρα λιτότητας που επιβάλλει η γερμανική κυβέρνηση – και είμαστε το μόνο κόμμα που το έχει πράξει. Η κοινοβουλευτική ομάδα του Die Linke βρέθηκε τη συγκεκριμένη στιγμή μπροστά σε ένα δίλημμα εξαιτίας αυτών των λανθασμένων εκτιμήσεων, αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτα στην αλληλεγγύη μας προς το Σύριζα.
 
Στις 18 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στη Φρανκφούρτη η διαδήλωση του Blockupy ενάντια στα εγκαίνια του νέου κτιρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με τη συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών, κυρίως Γερμανών αλλά όχι μόνο. Δεδομένου του εξαιρετικά χαμηλού επιπέδου των κοινωνικών κινητοποιήσεων στη Γερμανία τα τελευταία χρόνια, θεωρείτε ότι αυτή η κινητοποίηση μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για τα κινήματα στη Γερμανία;
 
Αυτό θα ήταν πραγματικά ευχής έργο. Ξέρω όμως πόσο δύσκολο είναι να αντέξουν στο χρόνο τα κινήματα διαμαρτυρίας. Για μένα το κύριο πρόβλημα βρίσκεται στις άνισες επιπτώσεις της λιτότητας στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γερμανία οι επιπτώσεις είναι πιό ήπιες, παρόλο που στη Γερμανία ένα σημαντικό κομμάτι του ενεργού πληθυσμού αποτελείται πλέον από χαμηλόμισθους εργαζόμενους ενώ έχουμε παράλληλα φαινόμενα φτώχειας που πλήττουν τους ηλικιωμένους. Η φτώχεια των ηλικιωμένων είναι κάτι το οποίο πολλοί δεν αντιλαμβάνονται ακόμα, ενώ την χαμηλόμισθη απασχόληση πολλοί την θεωρούν δεδομένη. Στις χώρες όπου οι επιτώσεις της κρίσης είναι οξύτερες είδαμε, ευτυχώς, το πολιτικό σύστημα να κλονίζεται. Αυτό είναι μια θετική εξέλιξη γιατί μέχρι τη νίκη του Σύριζα μόνο νεοφιλελεύθερα κόμματα ήταν στην εξουσία σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.
 
Μπορεί η Αριστερά να συνεργαστεί με τους σοσιαλδημοκράτες;
 
Εχει κλείσει σχεδόν μια δεκαετία από την ίδρυση του Die Linke. Οταν δημιουργήθηκε, το κόμμα αυτό θεωρήθηκε ως η κύρια δύναμη αντίθεσης στην νεοφιλελεύθερη εξέλιξη της σοσιαλδημοκρατίας, ενσωματώνοντας πολλά στοιχεία από το κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση. Μπορούσε τότε να υπολογίζει σε σημαντικούς συμμάχους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στη Γαλλία για παράδειγμα, με το κίνημα ενάντια στο Ευρωσύνταγμα το 2005, ή στην ισχυρή τότε Κομμουνιστική Επανίδρυση στην Ιταλία.
 
Δέκα χρόνια αργότερα, η ευρωπαϊκή Αριστερά φαίνεται ανίκανη να αντισταθεί στην επέλαση του ακροδεξιού λαϊκισμού. Σε ορισμένες χώρες,  όπως στην Ιταλία, η συμμετοχή της σε «κεντροαριστερές» κυβερνήσεις της κόστισε ακριβά. Το Die Linke από την πλευρά του έχει σταθεροποιηθεί εκλογικά, δεν φαίνεται όμως να κερδίζει από τη δυσαρέσκεια προς το υπάρχον πολιτικό σύστημα. Αντίθετα, η εκλογή ενός αριστερού καγκελαρίου στο κρατίδιο της Θουριγγίας φαίνεται να ανοίξει το δρόμο σε μια πιό «ρεαλιστική» στάση, που αποστασιοποιείται από δύο συστατικές πολιτικές θέσεις του κόμματος, την αντίθεση στο νεοφιλελευθερισμό και στις στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό. Η γενική δυσπιστία απέναντι στα καθιερωμένα πολιτικά κόμματα δεν φαίνεται να εξαιρεί το Die Linke. Πώς εξηγείτε το βάλτωμα της Αριστεράς στη Γερμανία και τη Γαλλία, τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ και το Ποδέμος έχουν θεαματική άνοδο;
 
Αυτές είναι πολλές ερωτήσεις (γέλιο). Ας ξεκινήσουμε από το ζήτημα της συμμετοχής της Αριστεράς σε «ευρύτερες» κυβερνήσεις. Κάτι τέτοιο είναι θεμιτό μόνο αν επιφέρει θετικές αλλαγές στην κοινωνία. Αυτό ήταν το λάθος της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης στην Ιταλία, που απέτυχε ακριβώς σ’αυτό το επίπεδο και τιμωρήθηκε από τους ψηφοφόρους. Κάθε κόμμα της Αριστεράς που θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος θα έχει παρόμοια κατάληξη. Αυτό είναι κάτι που αντιλαμβάνεται εύκολα όποιος μελετά την ιστορία των αριστερών κομμάτων στην Ευρώπη. Σε ότι αφορά τη Γερμανία, πρέπει να γίνει μια διάκριση ανάμεσα στο επίπεδο των κρατιδίων και το ομοσπονδιακό. Οι θέσεις μας για τον αντιμιλιταρισμό, την εξωτερική και την φορολογική πολιτική δεν κρίνονται στο επίπεδο των κρατιδίων.
 
Υπάρχει όμως το ζήτημα της νομοθεσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο που απαγορεύει σε κυβερνήσεις κρατιδίων τη δημιουργία έστω και του ελάχιστου  δημοσίου χρέους...
 
Ναι, αυτό προβλέπεται από το σύνταγμα και αν μετέχεις σε τοπικές κυβερνήσεις είσαι υποχρεωμένος να το τηρήσεις. Αλλά η θέση μου όσον αφορά την συμμετοχή στην κυβέρνηση στο ομοσπονδιακό επίπεδο είναι ότι αυτή είναι θεμιτή μόνο εάν επιφέρει συγκεκριμένη και απτή βελτίωση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Αυτό αφορά την ανεργία, τις συντάξεις, τους μισθούς και φυσικά την αντίθεση στις στρατιωτικές επεμβάσεις. Στη Γερμανία, το ζήτημα της συμμετοχής της Αριστεράς στην κυβέρνηση  θα τίθεται όμως όλο και λιγότερο λόγω της  όλης εξέλιξης του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, που βρίσκεται σε φάση πρωτοφανούς αποδυνάμωσης.
 
Τις δυνατότητες που έχει η Αριστερά τις βλέπουμε με τα όσα γίνονται στην Ισπανία και την Ελλάδα, παρόλο που πρόκειται για υπό εξέλιξη διαδικασίες. Εάν λοιπόν δυναμώσει η κοινωνική πίεση, και εφόσον το Die Linke δώσει αξιόπιστες απαντήσεις, οι δυνατότητες θα είναι μεγαλύτερες και στη Γερμανία. Αυτός εξ άλλου είναι και ο λόγος που δημιουργήθηκε το κόμμα. Είχαμε πει τότε ότι και τα τέσσερα κόμματα που είχαμε στην ομοσπονδιακή βουλή είναι νεοφιλελεύθερα. Και σε ολόκληρη την Ευρώπη έχουμε σχεδόν αποκλειστικά νεοφιλελεύθερες δυνάμεις στην εξουσία. Οφείλουμε λοιπόν να επεξεργαστούμε μια εναλλακτική πρόταση. Είναι προφανές ότι στη Γερμανία το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) δεν προτείνει μια πραγματική εναλλακτική. Υποστηρίζει όλες τις νεοφιλελεύθερες θέσεις. Ο ηγέτης του, ο Bernd Lucke, ήταν πάντα ως ακαδημαϊκός ένας από τους κύριους εκφραστές της πολιτικής συμπίεσης των μισθών. Οι διαφορές ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά είναι υπαρκτές.
 
Εχει μέλλον η Αριστερά στη Γερμανία;
 
Σήμερα διαφαίνεται μια κόπωση που δεν αφορά μόνο το υπάρχον οικονομικό σύστημα αλλά και τα πολιτικά κόμματα ως κόμματα. Τα τελευταία δέκα χρόνια, το Die Linke έχει βιώσει μια διαδικασία θεσμικής απορρόφησης και μπορούμε να πούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν αποτελεί την αυτονόητη επιλογή για όσους θέλουν να εκφράσουν την αντίθεσή τους με την σημερινή τάξη πραγμάτων. Ωστόσο ο ΣΥΡΙΖΑ και το Ποδέμος κατόρθωσαν να διευρύνουν την επιρροή τους ως εναλλακτική πρόταση στην παραδοσιακή πολιτική. Αν μια συμμαχία μεταξύ σοσιαλδημοκρατών, οικολόγων και Αριστεράς αποκλείεται εξαρχής, ποιός είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει το Die Linke;
 
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αρκετά δύσκολη επειδή το κοινωνικό σύστημα στο οποίο ζούμε, ο καπιταλισμός, είναι βαθιά ριζωμένο. Είναι σχεδιασμένο με τρόπο ώστε οι οικονομικά ισχυροί να παίρνουν όλες τις πολιτικές αποφάσεις. Οι αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες δεν είναι δημοκρατίες με την πραγματική έννοια της λέξης. Ξέρουμε από τον Περικλή ότι οι δημοκρατίες είναι πολιτεύματα τα οποία υπηρετούν τα συμφέροντα της πλειοψηφίας. Βλέποντας τα πράγματα μέσα από αυτό το πρίσμα, δεν μπορεί να γίνεται σήμερα λόγος για δημοκρατία οπουδήποτε στην Ευρώπη.
 
Το Die Linke έχει με αυτή την έννοια λόγο ύπαρξης αν καταστεί – ή αν παραμείνει – ένα αντισυστημικό κόμμα και καταγραφεί στη συνείδηση του κόσμου ως τέτοιο. Το να είσαι αντισυστημικός σημαίνει να υποστηρίζεις σθεναρά την ιδέα μιας νέας οργάνωσης της κοινωνιίας, χάρη στην οποία οι καρποί της εργασίας θα πηγαίνουν σε αυτούς που έχουν μοχθήσει. Σημαίνει επίσης ότι αναγνωρίζουμε ότι οι προηγούμενες σοσιαλιστικές απόπειρες απέτυχαν γιατί υπήρξαν αντιδημοκρατικές και συγκεντρωτικές. Με αυτή την έννοια οφείλουμε να επιλέξουμε ένα άλλο δρόμο.
 
Κατά την άποψή μου αυτός είναι ο δρόμος των αυτοδιαχειριζόμενων επιχειρήσεων, όπου η δημοκρατία διαπερνά την καθημερινή ζωή, και όχι μια κοινωνία όπου ένα είδος φεουδαρχίας κυριαρχεί στην οικονομική ζωή. Γιατί όπου υπάρχουν δισεκατομμυριούχοι, δεν υπάρχει δημοκρατία. Κανείς δεν μπορεί να αποκτήσει από μόνος  του ένα δισεκατομμύριο. Η ύπαρξη ενός δισεκατομμυριούχου είναι αντίθετη στη βασική ιδέα του Διαφωτισμού, ότι ο πλούτος είναι προϊόν της εργασίας.
 
Είστε αισιόδοξος για την εξέλιξη του Die Linke;
 
Δεν νομίζω ότι η «αισιοδοξία» είναι ο κατάλληλος όρος για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα. Σε ότι αφορά τις δομές εξουσίας έχουμε ένα βαθιά ριζωμένο κοινωνικό σύστημα. Η οικονομική κρίση δεν έχει αλλάξει αυτή την κατάσταση, παρόλο που μετά το χρηματοπιστωτικό κραχ μπορεί ο καθένας να δει ότι τις ΗΠΑ τις κυβερνά η Wall Street και όχι ο πρόεδρος ή το Κονγκρέσο. Τα ολιγαρχικά συστήματα στην Ουκρανία ή την Ρωσία, για παράδειγμα, δείχνουν ότι ζούμε ένα  πισωγύρισμα σε παγκόσμιο επίπεδο, που συρρικνώνει τις περιορισμένες κοινωνικές προόδους των προηγούμενων δεκαετιών. Παρόλα αυτά παραμένω πεπεισμένος ότι το Die Linke δεν έχει άλλη επιλογή παρά να κινηθεί ενάντια στο ρεύμα και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις. Πρέπει να παραμείνει προγραμματικά συνεπές και αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να μην ακολουθήσει το δρόμο του συμβιβασμού. Αν συμβιβαστεί θα το καταπιεί το σύστημα. Πρέπει να διαλέξει το δρόμο της σθεναρής υποστήριξης ενός διαφορετικού κοινωνικού μοντέλου.
 
Ο ρατσισμός σε όλες του τις εκφάνσεις βρίσκεται σε άνοδο στην Ευρώπη, ειδικά υπό τη μορφή της ισλαμοφοβίας, που παρουσιάζεται ως ένα είδος «αποδεκτού» ρατσισμού. Πώς εξηγείτε την επιρροή του ρατσισμού σε κοινωνικά στρώματα που προηγούμενα δεν επηρεάζονταν από αυτόν ;
 
Πιστεύω πως αυτό έχει να κάνει με το φόβο της υποβάθμισης στην κλίμακα της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Ο φόβος της περιθωριοποίησης οδηγεί ορισμένα κοινωνικά στρώματα στο να επιθυμούν να μεταθέσουν την περιθωριοποίηση σε άλλα. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι αυτός ο φόβος οδηγεί στην στοχοποίηση του «άλλου».
 
Μια τελευταία ερώτηση: Δεν είναι λίγοι αυτοί που στο Die Linke επιθυμούν να αναλαμβάνατε ξανά ενεργότερο ρόλο στην κεντρική καθοδήγηση του κόμματος. Η καριέρα σας σημαδεύτηκε από μια σειρά εκπλήξεων. Σχεδιάζετε την επιστροφή σας στην κεντρική πολιτική σκηνή;
 
 (Γέλιο). Συμβάλω και εγώ σε αυτές τις φήμες λαμβάνοντας πιο συχνά μέρος σε δημόσιες συζητήσεις στη τηλεόραση, κάνοντας περισσότερες δημόσιες εμφανίσεις…
 
Εξού και η ερώτηση...
 
Εδώ βάζω τελεία! (γέλιο).
 
Μετάφραση: Δάφνος Οικονόμου και Λέανδρος Φίσερ
 
Εισαγωγή – επιμέλεια: Στάθης Κουβελάκης