Η δική μας κοντινή Αργεντινή

          του Μ ...

Εδώ και πέντε χρόνια το success story της Αργεντινής παρουσιάζεται σαν οδηγός καταστροφής σε περίπτωση ακύρωσης του χρέους και εξόδου από την ευρωζώνη. Κάποιοι πείραξαν τις ημερομηνίες σε μια ιστορία που θα έπρεπε να αποτελεί υπόδειγμα για την Ελλάδα.

«Οι τραπεζικοί λογαριασμοί είναι παγωμένοι, οι πολιτικοί ηγέτες δεν ξέρουν τι να κάνουν και η οικονομική κατάρρευση παραμονεύει στη γωνία, καθώς δεκάδες νευρικοί πολίτες σχηματίζουν ουρές στις τράπεζες για να αποσύρουν μερικά χρήματα». Εξαιρετική ομολογουμένως η περιγραφή της κατάστασης από τον απεσταλμένο των New York Times στη χώρα. Μόνο που η χώρα δεν ονομαζόταν Ελλάδα αλλά Αργεντινή και το ημερολόγιο έγραφε 3 Ιανουαρίου του 2002.

Οι συγκεκριμένες εικόνες παρουσιάζονται έκτοτε σαν απόδειξη της απόλυτης καταστροφής που θα επέλθει στην Ελλάδα εάν προχωρήσει σε παύση πληρωμών και επιστρέψει σε εθνικό νόμισμα – όπως της προτείνουν δεκάδες οικονομολόγοι εδώ και τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Το βασικότερο πρόβλημα με τις περισσότερες αναλύσεις για την Αργεντινή είναι ότι συνδέουν την οικονομική κατάρρευση με την αθέτηση πληρωμών και όχι με την προηγηθείσα λιτότητα αλλά και τη νομισματική πολιτική (σύνδεση του πέσο με το δολάριο) που είχε επιβάλει το ΔΝΤ. Η κυρίαρχη αφήγηση δηλαδή υποστηρίζει ότι η Αργεντινή κατέρρευσε επειδή δεν πλήρωσε τα χρέη της και διέκοψε τη σταθερή ισοτιμία του πέσο με το δολάριο, ενώ στην πραγματικότητα κατέρρευσε όσο ήταν συνεπής στις δανειακές υποχρεώσεις της.

Καθώς η Ελλάδα διήνυε δυο από τις πιο κρίσιμες εβδομάδες της σύγχρονης ιστορίας της, δυο κορυφαίοι οικονομολόγοι, ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν και ο συν-διευθυντής του αμερικανικού ιδρύματος ερευνών CERP, Ντιν Μπέικερ, αποφάσισαν να διηγηθούν για άλλη μια φορά την ιστορία της Αργεντινής ανατρέποντας την κυρίαρχη αφήγηση. «Με τις πιθανότητες ενός Grexit να αυξάνονται», σημείωνε ο Μπέικερ, «διαβάζουμε στις εφημερίδες ότι αυτό θα αποτελέσει καταστροφή για την Ελλάδα».

Ο Ντιν Μπέικερ αναφέρεται συγκεκριμένα σε μια ανάλυση του Bloomberg που υποστήριζε ότι από το 2001 έως το 2002 το ΑΕΠ της Αργεντινής κατρακύλησε κατά 8,2%, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτό οφείλεται στη διακοπή του κλειδώματος του πέσο με το δολάριο – τηρουμένων των αναλογιών στην έξοδο από την «ευρωζώνη» της Νότιας Αμερικής. Στην πραγματικότητα, εξηγούν ο Μπέικερ και ο Κρούγκμαν, αυτή η πτώση ήταν αποτέλεσμα της προηγούμενης πολιτικής ενώ η αποδέσμευση από τη σταθερή ισοτιμία ανέκοψε την ελεύθερη πτώση και σε σύντομο χρονικό διάστημα οδήγησε σε τροχιά εκρηκτικής ανόδου.

Συγκεκριμένα η επόμενη δεκαετία χαρακτηρίστηκε από ρυθμούς ανάπτυξης που έφταναν το 8% του ΑΕΠ, γεγονός που επέτρεψε στη χώρα να ανασύρει εκατομμύρια πολίτες από την απόλυτη φτώχεια. Ακόμη και οι νέες περιπέτειες που εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια από την επίθεση κερδοσκόπων αποτέλεσαν ασήμαντες αναταράξεις σε σχέση με την ανοδική πορεία που ακολούθησε η χώρα τα δέκα προηγούμενα χρόνια.

Η Αργεντινή όμως προσφέρει απαντήσεις και σε μια κριτική που ακούγεται τα τελευταία 24ωρα και στην Ελλάδα όχι από τους οπαδούς της ευρωζώνης, αλλά από όσους επιθυμούν να ντύσουν την εμμονή τους για υποταγή με ένα φιλολαϊκό, αριστερό μανδύα. Το πολιτικό προσωπικό και η ελληνική κοινωνία δεν είναι έτοιμοι να διαχειριστούν μια τέτοια ρήξη είναι το επαναλαμβανόμενο μότο. Κι όμως, όπως προκύπτει και πάλι από τα γραπτά του Ντιν Μπέικερ και του Πολ Κρούγκμαν, η Αργεντινή ήταν σε απείρως δυσχερέστερη θέση όταν αποφάσισε να αμφισβητήσει τις εντολές των δανειστών της.

Τέσσερις ηγέτες είχαν εγκαταλείψει το προεδρικό μέγαρο (κάποιοι με ελικόπτερα) σε διάστημα δυο εβδομάδων, ενώ στους δρόμους σημειώνονταν συγκρούσεις ανάμεσα σε μικροκαταθέτες που δεν μπορούσαν να ανασύρουν τις οικονομίες τους και ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας. Η παύση πληρωμών και η έξοδος από μια λεόντειο νομισματική ένωση ήταν η (δύσκολη ομολογουμένως) απάντηση σε αυτή την εικόνα ολοκληρωτικής κατάρρευσης της κοινωνίας και της οικονομίας.

Σημαίνουν μήπως όλα αυτά ότι μπορούμε να προχωρήσουμε σε ρήξη με τους δανειστές, αδιαφορώντας για την προετοιμασία της κοινωνίας και της οικονομίας; Κάθε άλλο. Οταν όμως βρίσκεσαι σε ένα φλεγόμενο πλοίο και διαθέτεις λίγα λεπτά ζωής οι πιθανότητες επιβίωσής σου εάν επιβιβαστείς σε μια σωσίβια λέμβο είναι απείρως μεγαλύτερες. Οπως σημείωσε άλλωστε και ο Πολ Κρούγκμαν σε πρόσφατη ανάλυσή του: «ο μεγαλύτερος λογαριασμός του Grexit πληρώθηκε ήδη» με τα capital controls. Είναι καιρός λοιπόν να γευτούμε και τα οφέλη – ακόμη και αν η απόφαση ληφθεί από ένα κυβερνητικό σχήμα που θα πηδά έξω από το φλεγόμενο πλοίο.

Αργεντινή: Την κρίση στην Ελλάδα την προκάλεσε το ΔΝΤ Διάβασε περισσότερα στο: Αργεντινή: Την κρίση στην Ελλάδα την προκάλεσε το ΔΝΤ!

  Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Αργεντινής επισημαίνει τον κίνδυνο να «λεηλατηθεί» η Ελλάδα από τα κερδοσκοπικά κεφάλαια.

Η Αργεντινή, η οποία κήρυξε στάση πληρωμών το 2001, εξέφρασε σήμερα την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα, ενώ προειδοποίησε για τον κίνδυνο να «λεηλατηθεί» από τα κερδοσκοπικά κεφάλαια.

«Η Αργεντινή το έχει ήδη ζήσει και εμείς το βλέπουμε αυτή τη στιγμή ότι εκείνοι υπολογίζουν ότι θα γίνει το ίδιο με την Ελλάδα, προτού αρχίσουν να την λεηλατούν, όπως έχουν κάνει το ίδιο σε ολόκληρο τον κόσμο» δήλωσε ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Αργεντινής, Ανίμπαλ Φερνάντες.

Η ελληνική κρίση «προκλήθηκε από το πρόγραμμα προσαρμογής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου» κατήγγειλε ο Φερνάντες, που διακρίνει «τη σκιά των ταμείων-όρνεων (σ.σ. αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σε προβληματικές εταιρείες), ειδικά του κερδοσκοπικού κεφαλαίου Elliott, το οποίο από τον Δεκέμβριο του 2013 αγοράζει ελληνικά ομόλογα, με την ελπίδα ότι η Ελλάδα θα "σκοντάψει" ή θα παραδοθεί προκειμένου να την ρημάξουν, όπως ακριβώς έκαναν με κάθε μία από τις χώρες που βρέθηκαν στην ίδια κατάσταση».

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Έλληνας ομόλογός του, Αλέξης Τσίπρας, «βρήκε μία κατάσταση πολύ περίπλοκη, πρακτικά αδιέξοδη».

Nέα τροπή στην κόντρα Αργεντινής και hedge funds

Τα κερδοσκοπικά κεφάλαια αναζητούν περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, που ανήκουν σε κυβερνητικούς κύκλους του Μπουένος Άιρες. Αποδεικνύοντας ότι είναι προϊόν διαφθοράς ελπίζουν ότι θα τα δεσμεύσουν προς όφελός τους.

Σε νέα φάση περνά η αντιπαράθεση Αργεντινής και κερδοσκοπικών κεφαλαίων, που απαιτούν από το Μπουένος Άιρες να τους αποζημιώσει για ομόλογα στα οποία είχαν επενδύσει. Και επειδή η δικαστική διαμάχη στις ΗΠΑ δεν είχε για τα hedge funds επιθυμητά αποτελέσματα οι κερδοσκόποι σκέφτηκαν ένα νέο τρόπο για να πάρουν πίσω τα χρήματά τους. Αναζητούν περιουσιακά στοιχεία, που ανήκουν σε άτομα προσκείμενα στην κυβέρνηση της Αργεντινής. Ελπίζουν ότι αν αποδείξουν ότι πρόκειται για προϊόν διαφθοράς, η αμερικανική δικαιοσύνη θα τα δεσμεύσει και εκείνοι θα μπορέσουν στη συνέχεια να τα εκποιήσουν.

Πρόσφατα το hedge fund NML ζήτησε από τις δικαστικές αρχές της Πολιτείας Νεβάδα πληροφορίες για 123 εταιρίες που ανήκουν σε αργεντινό επιχειρηματία. Σύμφωνα με τον Λάζαρο Μπαέζ από το ΝΜL πρόκειται για εταιρίες στενού φίλου της προέδρου της Αργεντινής Κριστίνα Φερνάντες Κίρχερ, μέσω των οποίων έχουν «ξεπλυθεί» περίπου 65 εκ. δολάρια. Το δικαστήριο απεφάνθη ότι οι εταιρίες ιδρύθηκαν προφανώς για να υπεξαιρεθούν χρήματα. Απαγόρευσε ωστόσο τη δημοσίευση περισσότερων στοιχείων γύρω από την υπόθεση μέχρι να εκδοθεί νέα σχετική απόφαση τον Μάρτιο του 2015. «Είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», δήλωσε ο Ρόμπερτ Σαπίρο από το America Task Force Argentina, μια οργάνωση λόμπι του κερδοσκοπικού κεφαλαίου NML.

Δύο hedge funds και ένας δικαστής

Ανυποχώρητη εμφανίζεται η πρόεδρος Κίρχερ στις πιέσεις των κερδοσκόπων

Όλα ξεκίνησαν το 2001. Δύο hedge funds, ΝΜL και Aurelius Capital αγόρασαν ομολόγα στο 15 με 20% της ονομαστικής τους αξίας από πανικόβλητους επενδυτές, που περίμεναν από στιγμή σε στιγμή την χρεοκοπία της Αργεντινής. Λίγο χρόνια μετά την κατάρρευση της Αργεντινής το 2001, το 93% των ομολογιούχων αποδέχθηκαν κούρεμα 70%. Τα δυο hedge funds όμως ζητούν μέχρι σήμερα την καταβολή της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που κατέχουν, μιας και δεν συμφώνησαν στο κούρεμα.

Απόφαση δικαστηρίου της Νέας Υόρκης, όπου είχαν εκδοθεί τα ομόλογα λόγω χαμηλότερων επιτοκίων, περιέπλεξε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Όσο δεν αποδίδονται στα δύο κερδοσκοπικά κεφάλαια 1,3 δισ. δολάρια συν τα επιτόκια παγώνουν οι πληρωμές και σε όλους τους άλλους ομολογιούχους, απεφάνθη το δικαστήριο το 2014. Τα χρήματα που κατέθεσε το Μπουένος Άιρες για την αποζημίωση ομολογιούχων σε τράπεζα της Νέας Υόρκης δεσμεύθηκαν. Από τότε η Αργεντινή βρίσκεται σε καθεστώς «επιλεκτικής» πτώχευσης.

Εν αναμονή διαπραγματεύσεων…

Ίσως ενόψει εκλογών στην Αργεντινή το 2015 να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με τους κερδοσκόπους

Ένας από τους λόγους για τους οποίους η Αργεντινή δεν υποχωρεί στις πιέσεις των hedge funds είναι ένας όρος στη συμφωνία RUFO για το κούρεμα. Προβλέπει ότι οι ομολογιούχοι δεν θα πρέπει να έχουν περισσότερα οφέλη από εκείνους που αποδέχθηκαν το κούρεμα. Η συμφωνία όμως ισχύει μέχρι τα τέλη του έτους. Από το 2015 το Μπουένος Άιρες θα μπορούσε να διαπραγματευθεί εκ νέου με τα δύο κερδοσκοπικά κεφάλαια. Θα το κάνει όμως;