Adios Fidel ... Hasta siempre comandante ...

Έφυγε από τη ζωή, λοιπόν, και ο Φιντέλ Κάστρο ...

Μια από τις θρυλικές και τις πιο συμβολικές μορφές του 20ου αιώνα ...

Και της επανάστασης ...

Στην ρομαντική και σχεδόν ουτοπική της διάσταση ... τουλάχιστον στα πρώτα της βήματα ...

Πριν παγιωθεί ως καθεστώς ...

Αλλά και σύμβολο της θέλησης κι ενός ολόκληρου λαού να παλέψει μόνος εναντίον γιγάντων ...
Δαβίδ  εναντίον Γολιάθ όπως  λένε κάποια πρωτοσέλιδα  σε ξένα έντυπα ...

Η μικρή αλλά ηρωική και σοσιαλιστική Κούβα εναντίον της ιμπεριαλιστικής υπερδύναμης των ΗΠΑ ...

Αλλά τα πολλά λόγια δεν έχουν νόημα αυτή τη στιγμή.

Ας  παρακολουθήσουμε στιγμές από αυτή την πολυτάραχη πορεία και ας αναλογιστούμε τι σήμαινε και τι σημαίνει για μας, για την εποχή μας   - κι αν για πολλούς σημαίνει κάτι ακόμη - ο Φιντέλ ....

Ιστορική χειραψία Ομπάμα - Κάστρο

Με μια ιστορική χειραψία στην Σύνοδο Αμερικανικών Κρατών (OAS) στην πόλη του Παναμά οι πρόεδροι ΗΠΑ και Κούβας Μπάρακ Ομπάμα και Ραούλ Κάστρο άνοιξαν ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία των δύο κρατών.

Η χειραψία του Αμερικανού προέδρου Μπάρακ Ομπάμα και του Κουβανού προέδρου Ραούλ Κάστρο την πρώτη μέρα της 7ης Συνόδου της Οργάνωσης Αμερικανικών Κρατών (OAS) στην πόλη του Παναμά είναι μόνο η αρχή στις προσπάθειες για εξομάλυνση των διμερών σχέσεων. Στο περιθώριο της Συνόδου οι δύο ηγέτες προγραμματίζουν συνομιλίες, οι οποίοι χαρακτηρίζονται ήδη ιστορικές μιας και η τελευταία συνάντηση κουβανού και αμερικανού προέδρου ανάγεται στο 1956, πριν από σχεδόν 60 χρόνια!

Η πρώτη χειραψία Κάστρο - Ομπάμα έγινε τέλη του 2013 στην τελετή μνήμης για τον πρώην πρόεδρο της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα. Ένα χρόνο αργότερα σε τηλεφώνημά τους οι δύο ηγέτες αποφάσισαν τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων.

Γιατί όμως οι ΗΠΑ επιθυμούν να γυρίσουν σελίδα στις σχέσεις τους με την Κούβα; Ο Καρλ Μίτσαμ από το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών δηλώνει στην DW:«Η Κούβα δεν είναι πλέον αυτό που ήταν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Δεν είναι πια δορυφόρος της Μόσχας. Έτσι ότι ίσχυε παλαιότερα επί Σοβιετικής Ένωσης δεν ισχύει σήμερα». Ο πρόεδρος Ομπάμα γνωρίζει ότι η Κούβα δεν λαμβάνει παρά ελάχιστη βοήθεια από τη Ρωσία. Η Αβάνα εξαρτάται σήμερα από τις εισαγωγές πετρελαίου από την Βενεζουέλα, η οποία λόγω της κακής οικονομικής διαχείρισης και της χαμηλής τιμής του πετρελαίου βρίσκεται σε δεινή οικονομική θέση.

Προσέγγιση για να ξεφορτωθούν το καθεστώς;

ΗΠΑ και Κούβα γυρίζουν σελίδα.....

Η βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ-Κούβας όμως δεν οφείλονται μόνο σε πρωτοβουλία του Μπάρακ Ομπάμα, θεωρεί ο Μαρκ Βάισμπροτ από το Κέντρο Οικονομικής και Πολιτικής Έρευνας: «Σε όσους έχουν λόγο και ρόλο στην αμερικανική εξωτερική πολιτική επικρατεί η άποψη ότι με την προσέγγιση των δύο χωρών οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να ξεφορτωθούν μια ώρα αρχύτερα το καθεστώς της Αβάνας. Ουδείς γνωρίζει ωστόσο αν η θέση αυτή θα επιβεβαιωθεί», εκτιμά ο αμερικανός ειδικός.

Για την αποκατάσταση των σχέσεων η Κούβα απαιτεί από τις ΗΠΑ τη διαγραφή από τον κατάλογο χωρών που υποθάλπουν την διεθνή τρομοκρατία. Η Ουάσιγκτον δείχνει έτοιμη να ανταποκριθεί στο αίτημα υπό την προϋπόθεση ότι η Αβάνα θα σεβαστεί θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Και εδώ η κουβανική ηγεσία εμφανίζεται αδιάλλακτη. Σύμφωνα με πληροφορίες μόνο τον περασμένο μήνα προχώρησε σε συλλήψεις εκατοντάδων αντικαθεστωτικών.

Στο τέλος της Συνόδου ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα ανακοινώσει νέες πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών, αλλά και την συνεργασία μεταξύ των αμερικανικών κρατών σε ενεργειακά ζητήματα καθώς και την περιβαλλοντική πολιτική. Ανοιχτό παραμένει ωστόσο αν θα υπάρξει αυτή τη φορά κοινό ανακοινωθέν. Στις δύο τελευταίες Συνόδους το 2009 και το 2012 μια γεφύρωση των διαμετρικά αντίθετων απόψεων των αμερικανικών χωρών δεν στάθηκε δυνατή και έτσι η διοργάνωση έκλεισε χωρίς κοινή ανακοίνωση των αμερικανικών χωρών.

Κούβα: στη σκιά μιας επετείου ... στη μνήμη μιας εξέγερσης ...

Στην Κούβα γιορτάσανε χτες  (13 Μαρτίου) την επέτειο της επίθεσης στο ραδιοσταθμό της Αβάνα στις 13 Μαρτίου του 1957 από μια ομάδα νεαρών επαναστατών με επικεφαλής τον  τον José Antonio Echeverría που στόχο είχαν να δώσουν ένα τέλος στη δικτατορία του Μπατίστα. 

Ο   José Antonio Echeverría  ήταν Κουβανός επαναστάτης και ηγέτης των φοιτητών και πρόεδρος της Ομοσπονδίας των φοιτητών ( Federación  estudiantil Universitaria - FEU), υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Directorio Revolucionario Estudantil (DRE), μιας μαχητικής οργάνωσης που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην κουβανική επανάσταση για την ανατροπή του Πρόεδρο Φουλχένσιο Μπατίστα .Είχε το παρατσούκλι "Manzanita", που σημαίνει "Μικρό Μήλο".

Ο Echeverría και οι σύντροφοί του οργάνωσαν την επίθεση στο Εθνικό Ραδιοφωνικό Σταθμό της Κούβας, τη στιγμή ενός δημοφιλούς  προγράμματος μουσικής, που οι περισσότεροι Κουβανοί  συνήθως παρακολουθούσαν  έτσι ώστε η ενάντια στον Μπατίστα ομιλία του Echeverría θα μπορούσε να μεταδοθεί σε όλο το κουβανικό έθνος. 

Ο Echeverría εκτίμησε  ότι οι εξεγερμένοι θα μπορούσαν να καταλάβουν το ραδιοφωνικό σταθμό για τρία λεπτά μόνο. Ως εκ τούτου, έπρεπε να προετοιμάσει μια ομιλία που να διαρκέσει τρία λεπτά το περισσότερο. 

Ο  Echeverría τελικά κατάφερε να τελειώσει την ομιλία του σε 181 δευτερόλεπτα. Πέτυχε τελικά  να φύγει από το σταθμό του σώος και αβλαβής, στο δρόμο, όμως, προς το πανεπιστήμιο της Αβάνας λίγα μόλις τετράγωνο από το ραδιοφωνικό σταθμό βρέθηκε αντιμέτωπος με περίπολο της αστυνομίας. Στην ανταλλαγή πυρών που ακολούθησε,  σκοτώθηκε  - στη βόρεια πλευρά του πανεπιστήμιου, όπου σήμερα υπάρχει μια αναμνηστική πλάκα. 

 Μαζί του σκοτώθηκαν  24 από τους συντρόφους του.

Η επιχείρηση που οργανώθηκε στις 13 Μάρτη 1957 στην πρωτεύουσα Αβάνα, είχε - ωστόσο - δύο σκέλη.  Μια ομάδα 50 μαχητών (με 100 μαχητές εφεδρεία) με επικεφαλής τον Faure  Chomón  θα πραγματοποιούσε επίθεση στο Προεδρικό Μέγαρο, (κτίριο που σήμερα στεγάζεται το Μουσείο της Επανάστασης) με στόχο να εκτελέσει τον δικτάτορα, ενώ μια άλλη  ομάδα 15 μαχητών με επικεφαλής τον Echeverría  θα πραγματοποιούσε επίθεση και θα καταλάμβανε τον ραδιοφωνικό σταθμό Radio Reloj  και θα μετέδιδε  το μήνυμα της εξέγερσης  και του θανάτου του Μπατίστα. Κέντρο των επιχειρήσεων είχε οριστεί το Πανεπιστήμιο της Αβάνας.

“ Η επίθεση στο Προεδρικό Μέγαρο δεν πέτυχε τον αναμενόμενο  στόχο , αλλά προσέφερε  άλλη μεγάλη εμπειρία, ως μια συσσώρευση της δύναμης, πού ήδη είχε ο λαός. Αυτά τα διδάγματα έθεσαν νέα καθήκοντα στην εξέγερση και αυτό ήταν που έφερε τη νίκη “ εξηγεί ο Κομαντάντε Faure  Chomón σε συνέντευξή του στο Radio Reloj στις 11 Μαρτίου 2015.

Comandante Faure Chomón

Τίποτα δε θα ήταν ίδιο από εκείνη την ημέρα στην Κούβα και την επανάστασή της. Η επιτυχία αυτής της αποτυχίας ήταν τεράστια, η ένοπλη εξέγερση ήταν πια στην ημερήσια διάταξη σε όλη την χώρα, αλλά και στα αστικά κέντρα, δείχνοντας σε όλους τους κουβανούς ότι η Μονκάδα είναι ζωντανή. Λίγο μετά, στις 30 Ιουλίου 1957, θα έπεφτε δολοφονημένος από την αστυνομία του Σαντιάγκο  ο  Frank País, και μόλις μετά 17 μήνες οι μπαρμπούδος θα κέρδιζαν το αντάρτικο που είχε μετεξελιχθεί πια, σε καθολικό επαναστατικό πόλεμο.

Η διπλή ενέργεια της 13 Μάρτη 1957 του Επαναστατικού Διευθυντηρίου ήταν ένα πολλαπλό σημείο καμπής της ένοπλης πάλης και της Κουβανικής Επανάστασης γενικότερα. Ο José  Antonio Echeverría, ήταν ο αναμφισβήτητος ηγέτης του φοιτητικού κινήματος. Γεννήθηκε στις 16 Ιούλη του 1932 στο Cardenas  της επαρχίας  Matanzas και ήταν το πρώτο από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας. Παρά το γεγονός ότι πάσχει από άσθμα (και αυτός όπως ο Τσε) ζει μια φυσιολογική ζωή, ασκείται  στην κωπηλασία, την κολύμβηση και το μπάσκετ. Ασχολείται με τη ζωγραφική, τη μουσική, το θέατρο  και το χορό.

 Εγγράφεται στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αβάνας, όπου συμμετέχει δραστήρια σε όλες τις αντιδικτατορικές εκδηλώσεις των φοιτητών. Συλλαμβάνεται και τραυματίζεται πολλές φορές από την αστυνομία της δικτατορίας. Γρήγορα εκλέγεται γενικός γραμματέας, αντιπρόεδρος και πρόεδρος του Συλλόγου της σχολής του και το 1954 φτάνει στην ηγεσία (Πρόεδρος) της Φοιτητικής Ομοσπονδίας (FEU) της Κούβας και το 1956  επανεκλέγεται σχεδόν με απόλυτη πλειοψηφία.

José Antonio Echeverría

Το 1955 ιδρύει μαζί με τους Fructuoso Rodriguez, Faure Chomón, Julio Garcia Olivera κ.α  το Επαναστατικό Διευθυντήριο, τον ένοπλο βραχίονα της FEU με πανεθνική εμβέλεια και αξιόλογη δράση και παραμένει ηγέτης του μέχρι το 1957.

Με την ιδιότητα του Προέδρου της FEU ταξιδεύει πολλές φορές στο εξωτερικό σε διάφορα φοιτητικά συνέδρια και εκδηλώσεις. Στις 28 του Ιούλη 1956 ταξιδεύει στη Χιλή για να εκπροσωπήσει την Κούβα σε ένα συνέδριο  φοιτητών και επισκέπτεται διάφορες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Το 29 Αυγούστου φτάνει στο Μεξικό και συναντά  τον Φιντέλ Κάστρο , που ζει εξόριστος σε αυτή τη χώρα  προετοιμάζοντας  την εκστρατεία επιστροφής στην Κούβα, για να συνεχίσει τον ένοπλο αγώνα που ξεκίνησε με την επίθεση στο Στρατόπεδο Μονκάδα. Την επόμενη μέρα, ο José Antonio Echeverría  υπογράφει με τον ηγέτη του “Κινήματος 26 Ιουλίου”  Φιντέλ Κάστρο, ένα έγγραφο γνωστό ως Χάρτα του Μεξικού το οποίο  κήρυττε τον  πόλεμο της κουβανικής νεολαίας ενάντια στη δικτατορία και  διατύπωνε τη δέσμευση  να ενώσουν τις προσπάθειές τους για να ανατρέψουν την τυραννία και να πραγματοποιήσουν την Επανάσταση.

José Antonio Echeverría, René Anillo και Fidel Castro, στο Μεξικό

Στην ομιλία του ο Echeverría είχε αναφερθεί στο ποίημα «Τρία λεπτά της Αλήθειας» που γράφτηκε από τον σοβιετικό ποιητή, Γεβγένι Γεφτουσένκο. 


Ο βιετναμέζος συγγραφέας, Phung Quan, έγραψε επίσης μια σύντομη ιστορία με τον ίδιο τίτλο για την ομιλία του Echeverría, και σχολίασε: « Η ιστορία του Manzana με διδάσκει ένα μεγάλο μάθημα για την τέχνη της γλώσσας. Ακόμη και τα μεγαλύτερα θέματα όπως η πραγματικότητα ή η αλήθεια θα μπορούσαν να εκφραστούν μόνο σε 180 δευτερόλεπτα., υπό την προϋπόθεση ότι ο συγγραφέας πρέπει να χρησιμοποιήσει τη ζωή του για να πληρώσει για μια τέτοια πολύτιμη στιγμή."

LA HABANA, 14 DE MARZO DE 2015

ÓRGANO OFICIAL DEL COMITÉ CENTRAL
DEL PARTIDO COMUNISTA DE CUBA

Huellas de nuestra historia

La recordación de los acontecimientos del 13 de marzo de 1957 fue propicia para ratificar el respaldo de las organizaciones
 juveniles cubanas al pueblo venezolano

H,Granma, ιστορικό όργανο του ΚΚ της Κούβας, αναφέρθηκε σήμερα στην επέτειο αυτής της ηρωικής ενέργειας των Κουβανών φοιτητών και του Eccheverria καθώς και στο αφιέρωμα που έγινε στη γενέτειρά του, όπου κατέθεσαν στεφάνια και οι Φιντέλ και Ραούλ Κάστρο.

Πολύς χρόνος κύλισε από τότε ...

Η Κουβανέζικη επανάσταση - που άλλοτε ήταν σύμβολο για τους λαούς όχι μόνο του δυτικού ημισφαιρίου και της Λατινικής Αμερικής - δοκιμάστηκε σκληρά.

Πρώτα απ' όλα από τις ιμπεριαλιστικές ΗΠΑ με τον 50ετή αποκλεισμό της νησιωτικής και σοσιαλιστικής χώρας.

Αλλά και από τις αντιφάσεις του ίδιου του συστήματος που πήρε σε μεγάλο βαθμό και προσωποπαγή χαρακτήρα.

Σήμερα, η Κούβα βρίσκεται σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ του Ομπάμα για την εξομάλυνση των οικονομικών και διπλωματικών σχέσεων ενώ προχωρά σε μεταρρυθμίσεις μέχρι και σε ιδιωτικοποιήσεις  τομέων της κρατικής και δημόσιας ιδιοκτησίας.

Όμως, οι αξίες του αγώνα και της θυσίας για τα ιδανικά της ελευθερίας, της κοινωνικής απελευθέρωσης και δικαιοσύνης μάλλον παραμένουν ανεξίτηλες στο χρόνο ...

Γι' αυτό πρέπει κάπου κάπου να τις θυμόμαστε ... 

Γιατί ...

"Όταν η αλήθεια αντικαθίσταται από τη σιωπή, η σιωπή είναι ένα ψέμα." 
- Yevgeny Yevtushenko

Το ξεπάγωμα των σχέσεων ΗΠΑ – Κούβας και οι επιπτώσεις στη Λατινική Αμερική. Με αφορμή ένα άρθρο των New York Times

Ο Πρόεδρος Ομπάμα έχει κατηγορηθεί για κατασκοπεία στη Βραζιλία, έχει κατηγορηθεί από τη Βολιβία ότι είναι πολεμοχαρής, απορρίφθηκε  ως μια «χαμένη ευκαιρία» από την Αργεντινή, και χλευάστηκε στη Νικαράγουα που έκανε έκκληση στις χώρες της Λατινικής Αμερικής να καταρτίσουν τη δική τους λίστα  κρατών που ενισχύουν την τρομοκρατία - με τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Νο 1 θέση.

 Ωστόσο, τώρα οι ηγέτες της Λατινικής Αμερικής έχουν ένα νέο είδος  λεξιλογίου για να τον περιγράψουν, αποκαλώντας τον «γενναίο», «εξαιρετικό» και «ευφυή»!

Μετά από χρόνια που έβλεπε την επιρροή του στη Λατινική Αμερική να διολισθαίνει διαρκώς, ο Ομπάμα έκανε μια αιφνιδιαστική στροφή αυτή την εβδομάδα διακηρύσσοντας μια σαρωτική ύφεση με την Κούβα, ανοίγοντας το δρόμο για μια ευρεία αναδιάταξη της θέσης και επιρροής των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.

H απομόνωση της Κούβας από την Ουάσινγκτον υπήρξε για πολύ  καιρό ένα καθοριστικό στοιχείο της πολιτικής στη Λατινική Αμερική, κάτι που έχει ενώσει τις κυβερνήσεις σε ολόκληρη την περιοχή, ανεξάρτητα από τις ιδεολογίες τους. Ακόμη και μερικοί από τους στενούς συμμάχους της Ουάσινγκτον στην Αμερική συσπειρώθηκαν στο πλευρό της Κούβας.

Τώρα, η αποκατάσταση από τον Ομπάμα των διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα αφαιρεί εν πολλοίς πολλά από τα επιχειρήματα των επικριτών του και, ενδεχομένως, μπορεί να αποκαταστήσει εν μέρει την επιρροή της Ουάσινγκτον σε μια περιοχή όπου οι ανταγωνιστές της όπως η Κίνα έχουν από καιρό υποσκάψει την υπεροχή της Αμερικής.

"Εμείς ποτέ δεν πιστεύαμε ότι θα δούμε αυτή τη στιγμή", δήλωσε η πρόεδρος της Βραζιλίας, Ντίλμα Ρούσεφ, πρώην μαρξίστρια αντάρτισσα η οποία είχε επιπλήξει  την κυβέρνηση Ομπάμα το περασμένο έτος σχετικά με την παρακολούθηση από την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA) των ΗΠΑ της ίδιας και στενών συνεργατών της. Αποκάλεσε τη συμφωνία με την Κούβα "μια στιγμή που σηματοδοτεί μια αλλαγή στον πολιτισμό."

Η αλλαγή στον τόνο ήταν ίσως πιο δραματική στις δηλώσεις του πρόεδρου Νικολά Mαντούρο της Βενεζουέλας, τον κύριο χρηματοδότη  προστάτη της Κούβας, ο οποίος  είχε  αποκαλέσει τον Ομπάμα το "μεγάλο αφεντικό των δαιμόνων”, “μαριονέτα και θλιβερό "όμηροo" του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού”. Πιο πρόσφατα, επιτέθηκε στoν Ομπάμα σχετικά μ’ ένα νομοσχέδιο που καλούσε για την επιβολή κυρώσεων κατά των κυβερνητικών αξιωματούχων της Βενεζουέλας που θεωρούνται υπεύθυνοι για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αλλά την Τετάρτη, όταν ο Ομπάμα ανακοίνωσε την συμφωνία με τη Κούβα, ο Maduro ήταν σχεδόν διαχυτικός.

«Πρέπει να αναγνωρίσουμε τη χειρονομία του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, μια γενναία χειρονομία και ιστορικά αναγκαία, ίσως ως το πιο σημαντικό βήμα της προεδρίας του," είπε χαρακτηριστικά ο Maduro.

Ο Ντανιέλ Ορτέγκα, πρόεδρος της Νικαράγουας και πρώην ηγέτης των ανταρτών Σαντινίστας, είχε δαιμονοποιήσει τον Ομπάμα μόλις λίγες μέρες πριν, λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες άξιζαν την πρώτη θέση σε μια νέα λίστα κρατών που ενισχύουν την τρομοκρατία. Στη συνέχεια, την Τετάρτη, ο ίδιος χαιρέτησε τις «γενναίες αποφάσεις» του Αμερικανού Προέδρου.

«Η προηγούμενη πολιτική μας για την Κούβα προκαλούσε ένταση και  παγίδευε την πολιτική μας στην περιοχή", δήλωσε η Roberta Σ Jacobson, υφυπουργός Εξωτερικών για τις υποθέσεις του δυτικού ημισφαιρίου, προσθέτοντας ότι είχε προκαλέσει τριβές ακόμη και με φιλικές προς την Ουάσιγκτον χώρες. Συμπλήρωσε ότι οι χώρες "με τις οποίες έχουμε σημαντικές διαφορές πρόκειται να είναι, μπορούμε να πούμε, να αλλάξουν βηματισμό με μια κίνηση σαν αυτή."

"Αφαιρεί μια δικαιολογία για να κατηγορούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες για την κατάσταση στη Λατινική Αμερική", πρόσθεσε.

 Το ξεπάγωμα των σχέσεων με την Κούβα έρχεται μόλις λίγους μήνες πριν από τη σύνοδο κορυφής της αμερικανικής ηπείρου, μια συγκέντρωση των ηγετών του ημισφαιρίου στον Παναμά στο πλαίσιο του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών, οργανισμού  που εδρεύει στην Ουάσινγκτον από τον οποίο η Κούβα είχε εκδιωχθεί το 1962.

Οι οικοδεσπότες της συνόδου στον Παναμά επιβεβαίωσαν νωρίτερα αυτό το μήνα ότι η Κούβα θα παραστεί στη Σύνοδο Κορυφής για πρώτη φορά, δημιουργώντας μια δυνητικά δύσκολη συνάντηση με τους  Αμερικανούς αξιωματούχους.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα δήλωσε ότι η πίεση από την περιοχή για την πολιτική της Ουάσιγκτον σχετικά με την Κούβα είχε ενταθεί και παρεμποδίζει άλλες συζητήσεις.

"Κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής της αμερικανικής ηπείρου, αντί να μιλάμε για πράγματα που θέλαμε να επικεντρωθούν στις - εξαγωγές, στον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών - περάσαμε πολύ χρόνο μιλώντας για την πολιτική ΗΠΑ έναντι της Κούβας», είπε ο αξιωματούχος, ο οποίος δεν ήταν εξουσιοδοτημένος να μιλήσει δημοσίως. «Μια βασική ερώτηση σε οποιαδήποτε διμερή συνάντηση ήταν, «πότε πρόκειται να αλλάξετε την πολιτική σας για την Κούβα;»

Όσο για την Κούβα, οι ειδικοί αναφέρουν ότι ένας σημαντικός παράγοντας που την ωθεί να ευνοήσει τη βελτίωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν τα οικονομικά προβλήματα στη Βενεζουέλα, της οποίας η αριστερή κυβέρνηση είχε στηρίξει την Κούβα για πολλά χρόνια με τις αποστολές του πετρελαίου, όπως και η Σοβιετική Ένωση έκανε κάποτε.

Η Βενεζουέλα παρείχε  περίπου 100.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα στην Κούβα, σε αντάλλαγμα για κουβανούς γιατρούς, νοσηλευτές, προπονητές και στρατιωτικούς συμβούλους. Η σχέση αυτή ανερχόταν σε  δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την Κούβα.

Ο κ Maduro έχει δεσμευθεί να συνεχίσει να στηρίζει την Κούβα, αλλά η Βενεζουέλα βρίσκεται μέσα στη δίνη μιας βαθιάς οικονομικής κρίσης που έχει γίνει χειρότερη από την  κατακόρυφη πτώση της τιμής του πετρελαίου, του κύριου εξαγωγικού προϊόντος της Βενεζουέλας.

"Αυτό ήταν ένα μόνιμο πρόβλημα για την κυβέρνηση της Κούβας για αρκετό καιρό, προσπαθώντας να βρουν πώς μπορούν να διαφοροποιήσουν την οικονομική τους σχέση, ώστε να μην είναι τόσο εξαρτημένοι από τη Βενεζουέλα", δήλωσε ο Τεντ Piccone, ένας ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Brookings. "Όταν εξέτασαν τις επιλογές τους, συνειδητοποίησαν ότι η βελτίωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν κρίσιμης σημασίας για την οικονομική στρατηγική τους."

 Η στροφή του Ομπάμα για την Κούβα θα μπορούσε να έχει απτά αποτελέσματα. Στη Βραζιλία, ενδέχεται να στερήσει στους επικριτές του έναν εύκολο στόχο και να διευκολύνει το δρόμο για την Ρούσεφ για τη βελτίωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην Κολομβία, τον κορυφαίο σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών στη Νότια Αμερική, η νέα πολιτική θα μπορούσε να τονώσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας, το FARC, για τον τερματισμό του μακροβιότερου ανταρτοπόλεμου στην περιοχή.

Η Κούβα, η οποία υποστηρίζει επί μακρόν τις δυνάμεις του FARC, έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις συνομιλίες, βοηθώντας να έρθουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, οι οποίες λαμβάνουν χώρα στην Αβάνα. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι ο ρόλος της Κούβας ήταν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για να «μαλακώσει» το προφίλ της και να πείσει την Ουάσιγκτον ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο στην ημισφαίριο, όπου είχε κάποτε προσπαθήσει  να διαδώσει τη βίαιη επανάσταση.

Με δεδομένη τη μακρά ιστορία του σκεπτικισμού για τις πολιτικές της Ουάσιγκτον στη Λατινική Αμερική, κάποιοι στους δρόμους των πόλεων της περιοχής υποδέχτηκαν τη μετατόπιση των ΗΠΑ με έντονα κριτική διάθεση.

 «Είμαι πάντα καχύποπτος απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες", δήλωσε ο Rubén Grimaldi, 65 ετών, συνταξιούχος ιδιοκτήτης ενός καταστήματος παιχνιδιών στο Μπουένος Άιρες. "Θα πρέπει να έχουν ένα μαχαίρι κάπου κάτω από το πόντσο τους»

Αλλά ενώ οι μεγάλες διαφορές εξακολουθούν να υπάρχουν σε πολλά θέματα, άλλες σημαντικές αλλαγές στην πολιτική της Ουάσιγκτον έχουν πρόσφατα αντιμετωπιστεί θετικά στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου του Ομπάμα για την μετανάστευση και την επανεγκατάσταση στην Ουρουγουάη έξι κρατουμένων από το Γκουαντάναμο.

"Τα μέτρα αυτά δεν θα εξαλείψουν τις υποψίες και δυσαρέσκειες, αλλά θα δώσουν στην Ουάσιγκτον αυξημένη αξιοπιστία σε μια σειρά άλλων θεμάτων," δήλωσε ο Michael Shifter, πρόεδρος του Διαμερικανικού Διάλόγου , μιας ομάδας πολιτική έρευνας και ανάλυσης της Ουάσιγκτον, μιλώντας από την Αβάνα.

Η πρώτη δοκιμή των επιπτώσεων της αλλαγής της πολιτικής για την Κούβα θα μπορούσε να γίνει γρήγορα στη Βενεζουέλα, όπου ο κ Maduro πρέπει να καθορίσει τον τρόπο να απαντήσει στις νέες αμερικανικές κυρώσεις, που ο Ομπάμα υπέγραψε ως νόμο την Πέμπτη.

 Με δεδομένο ότι είχε προκαλέσει μια διαδήλωση εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και κραύγασε ενάντια στους «θρασείς Γιάνκηδες ιμπεριαλιστές» τη Δευτέρα, η απάντηση του κ Maduro στο νέο νόμο ήταν μάλλον υποτονική.

"Ο πρόεδρος Ομπάμα έχει προχωρήσει σ’ ένα στραβοπάτημα σε βάρος της χώρας μας σήμερα», έγραψε σε μια σειρά ποσταρίσματα στο λογαριασμό του στο Twitter . "Από τη μία πλευρά, ο ίδιος αναγνωρίζει την αποτυχία της πολιτικής της επιθετικότητας και του εμπάργκο" κατά της Κούβας », και από την άλλη πλευρά, ο ίδιος αρχίζει την κλιμάκωση μιας νέας φάσης της επίθεσης» προς τη Βενεζουέλα.

Πριν από το ξεπάγωμα των σχέσεων με την Κούβα, ο κ Maduro είχε υπαινιχθεί ότι σκεφτόταν να εκδιώξει τους Αμερικανούς διπλωμάτες, κάτι που έχει κάνει και στο παρελθόν. Τώρα, όμως, που η Κούβα έχει ανοίξει τις πόρτες της για τους Αμερικανούς διπλωμάτες, ο κ Maduro πρέπει να εξετάσει πώς θα φαινόταν το δείξει την πόρτα για άλλη μια φορά στους αμερικανούς διπλωμάτες.

"Θα υπάρξουν ριζικές και θεμελιώδεις αλλαγές", δήλωσε ο Αντρές Παστράνα, ο πρώην πρόεδρος της Κολομβίας. "Νομίζω ότι σε μεγάλο βαθμό ο αντι-ιμπεριαλιστικός λόγος που είχαμε στην περιοχή έχει λήξει. Ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τελειώσει. "

Πρόκειται, βεβαίως, για εξελίξεις ιδιαίτερης σημασίας.

Προφανώς οι ΗΠΑ έκαναν τη στροφή πιεζόμενες από τη στάση των άλλων κρατών στην αμερικανική ήπειρο και από τις ανάγκες τόσο της εξωτερικής όσο και της εσωτερικής τους πολιτικής. Από ανάγκες, επίσης, οικονομικές και αναγνωρίζοντας την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί.

Από την άλλη, δημιουργεί και μια νέα κατάσταση, μια νέα πραγματικότητα και για τα κράτη, ειδικά της Λατινικής Αμερικής, που βρίσκονταν για πολλά χρόνια σε ένταση με τις ΗΠΑ.

Ευρύτερα, όμως, όλες οι τελευταίες κινήσεις είναι μέρος του παγκόσμιου γεωπολιτικού παιχνιδιού  - του επανακαθορισμού σφαιρών επιρροής και της αναδιανομής ρόλων και ισχύος.

Η Λατινική Αμερική – η παλιά backyard των ΗΠΑ – εδώ και καιρό αποτελεί έδαφος μιας συστηματικής διείσδυσης και αύξησης επιρροής της Κίνας.

Στην παγκόσμια στρατηγική αντιπαράθεση οι βασικοί παίχτες επανεξετάζουν τις κινήσεις, τους χώρους επιρροής, οικοδομούν νέες σχέσεις και συμμαχίες.

Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η στροφή των ΗΠΑ  όσον αφορά τις σχέσεις με την Κούβα που αφήνει πίσω την πολιτική του Ψυχρού Πολέμου και υιοθετώντας το πολιτικό ρεαλισμό.

Η πρωτοβουλία Ομπάμα για την Κούβα σημείο στροφής στην πολιτική του Ψυχρού Πολέμου και του αποκλεισμού – άρθρο της Washington Post

Ένα από τα πιο ηχηρά γεγονότα που απασχόλησε τα διεθνή  media τις προηγούμενες ημέρες ήταν η θεαματική χειρονομία του Προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος εξήγγειλε τη σταδιακή άρση του εμπάργκο που διαρκούσε για 53 χρόνια και την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Πρωτοβουλία στην οποία απάντησε  θετικά ο  Ραούλ Κάστρο, σημερινός ηγέτης της Κούβας και αδελφός του ιστορικού ηγέτη της νησιωτικής χώρας, Φιντέλ.

 Τα πολλαπλά σημαινόμενα από αυτές τις εξελίξεις θα τα παρουσιάσουμε σε σειρά δημοσιευμάτων στο «Νέο Μέτοικο» αφού η Κούβα αποτελούσε μια ιδιαίτερη περίπτωση  τόσο για το επαναστατικό κίνημα, όσο και για πολλούς θεωρούνταν το τελευταίο προπύργιο των «σοσιαλιστικών χωρών», ενώ για τους επικριτές της  εξέφραζε μια «δικτατορία» του κομμουνιστικού κόμματος υπό την ιδιότυπη ηγεμονία του Κάστρο.

 Σήμερα, παρουσιάζουμε το άρθρο των   Karen Tumulty και Anne Gearan από τη Washington Post, στις 17 Δεκεμβρίου.

 Εννοείται ότι η οπτική και συμπεράσματα που παρουσιάζονται δεν αντιπροσωπεύουν τη δική μας προσέγγιση. Ωστόσο, είναι ενδεικτικά των αντιδράσεων που προκάλεσε η πρωτοβουλία του Ομπάμα στις ίδιες τις ΗΠΑ.

Η αιφνιδιαστική κίνηση του προέδρου Ομπάμα για την εξομάλυνση των σχέσεων με την Κούβα ανέρχεται σε ένα μεγάλο στοίχημα ότι το έθνος - και, ιδιαίτερα, η κρίσιμης σημασίας για τις προεδρικές εκλογές και διαφιλονικούμενη πολιτείας της Φλόριντα – βρίσκεται σ’ ένα κομβικό σημείο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

 Η απόφαση του Ομπάμα ευθυγραμμίζεται με την αυξανόμενη αίσθηση ότι η τρέχουσα πολιτική σχετικά με την Κούβα έχει γίνει αντιπαραγωγική. Ανάμεσα σε αυτούς που υποστηρίζουν αυτό το επιχείρημα είναι η πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, Χίλαρι Ρόνταμ Κλίντον, η οποία προηγείται στην κούρσα για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές του 2016, που δήλωσε ότι η νέα στάση έχει τη δυνατότητα να «ενθαρρύνει τις πραγματικές και διαρκείς μεταρρυθμίσεις για τον κουβανικό λαό."

Αλλά η νέα στάση αμέσως τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Πολλοί κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι - και ένας Δημοκρατικός γερουσιαστής – υποστήριξαν τον πρόεδρος ως ανίσχυρο, υπεραπλουστευτικό και αφελή, κατά τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση του προέδρου Ραούλ Κάστρο, αδελφού του Κουβανού ηγέτη, Φιντέλ Κάστρο.

"Όλη αυτή η αλλαγή πολιτικής ανακοίνωσε σήμερα βασίζεται σε μια ψευδαίσθηση, σε ένα ψέμα, το ψέμα και την ψευδαίσθηση ότι περισσότερο εμπόριο και η πρόσβαση σε χρήματα και  αγαθά θα μεταφραστούν σε πολιτική ελευθερία για τον κουβανικό λαό", δήλωσε ο γερουσιαστής Marco Rubio (R- Fla.), ο οποίος θεωρείται ως ενδεχόμενος προεδρικός υποψήφιος και του οποίου οι γονείς μετανάστευσαν από την Κούβα το 1950. "Όλα αυτά που πρόκειται να κάνουμε θα προσφέρουν στο καθεστώς του Κάστρο, που ελέγχει κάθε πτυχή της ζωής της Κούβας, την ευκαιρία να χειριστεί αυτές τις αλλαγές για να διαιωνίζεται στην εξουσία."

Ο πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα Τζεμπ Μπους – που θεωρείται ο επικρατέστερος για την υποψηφιότητα των Ρεπουμπλικάνων - είχε ζητήσει την ενίσχυση του εμπάργκο κατά της Κούβας, πρόσφατα μόλις πριν δύο εβδομάδες.

Στη σελίδα του στο Facebook την Τετάρτη, ο Μπους έγραψε ότι η απόφαση της κυβέρνησης να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα είναι "το τελευταίο παραπάτημα της εξωτερικής πολιτικής υπό τον παρόντα Πρόεδρο, και μια άλλη δραματική υπέρβαση της εκτελεστικής εξουσίας του. Υπονομεύει την αξιοπιστία της Αμερικής και υπονομεύει την αναζήτηση για μια ελεύθερη και δημοκρατική Κούβα. "

Μεταξύ άλλων πιθανών Ρεπουμπλικάνων  προεδρικών υποψήφιων για το 2016, ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ του Τέξας και ο  Paul Ryan του Ουισκόνσιν επέκριναν τον Ομπάμα για την Κούβα.

Το μεγαλύτερο μέρος των σχολίων των Ρεπουμπλικάνων αφορούσε το ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, η συντηρητική βάση παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην διατήρηση των σχέσεων με την Κούβα σε «βαθιά κατάψυξη», όπως έχουν εδώ και μισό αιώνα. Η θέση αυτή, ωστόσο, βρίσκεται σε ολοένα μεγαλύτερη αντίθεση με την άποψη του εκλογικού σώματος.

Περισσότερο από μια δεκαετία πριν, οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να δείχνουν μια μεταστροφή  στο δημόσιο αίσθημα προς την κατεύθυνση εξομάλυνσης των δεσμών με το νησί που βρίσκεται 90 μίλια από το  Key West της Φλόριντα. Το 2009, μια έρευνα των Washington Post -ABC News διαπίστωσε ότι τα δύο τρίτα των Αμερικανών υποστήριξαν την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, ενώ μόνο το 27% εναντιώθηκε σ’ αυτή την προοπτική.

Οι παλιές ιδεολογικές και οικονομικές γραμμές αντιπαράθεσης έχουν επίσης ξεθωριάσει. Ακόμη και ενώ ο εμπορικός αποκλεισμός έχει παραμείνει στη θέση του, σχεδόν 600.000 ταξιδιώτες από τις ΗΠΑ επισκέφτηκαν την Κούβα πέρυσι - στην πλειοψηφία τους Αμερικανοί με κουβανική καταγωγή. Τα συμφέροντα των επιχειρήσεων έχουν ωθήσει σε περισσότερη διαφάνεια, και το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ υποσχέθηκε την υποστήριξή του στην απόφαση του Ομπάμα.

«Η κοινή γνώμη στη Φλόριντα και στη χώρα κινείται στην κατεύθυνση εξορθολογισμού των σχέσεων με την Κούβα, και ο Ομπάμα αποτελεσματικά χρησιμοποίησε το πολιτικό του κεφάλαιο για να κάνει μια πολυαναμενόμενη αλλαγή που η ιστορία και η κοινή γνώμη των ΗΠΑ θα υποστηρίξουν," έγραψε σε ένα e-mail από την Αβάνα ο Τεντ Piccone, ανώτερος συνεργάτης για το Brookings Institution.

Παρά το γεγονός ότι το αμερικανοκουβανικό κοινό έχει από καιρό ταυτιστεί με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, η σχέση αυτή έχει μετατοπιστεί. Η αλλαγή έχει συντελεστεί σε μεγάλο βαθμό από γενιά σε γενιά, με τις δύο ή τρεις γενιές που έχουν απομακρυνθεί  από αυτούς που έφυγαν από το καθεστώς του Κάστρο στη δεκαετία του 1950 και του 1960 να είναι πιο ανοικτές στο να ψηφίσουν Δημοκρατικούς.

Το 2012, ο Ομπάμα κέρδισε την ψήφο των κουβανικής προέλευσης Αμερικανών σε εθνικό επίπεδο κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες και πήρε την πλειοψηφία των ψήφων τους στο Μαϊάμι. Κέρδισε επίσης τη Φλόριντα δύο φορές - τη δεύτερη φορά μετά τη χαλάρωση κάποιων περιορισμών που αφορούσαν τις επισκέψεις  στην Κούβα κατά την πρώτη θητεία του.

Αλλά ο Ρεπουμπλικανός πολιτικός σύμβουλος Alex Castellanos είπε ότι η πρόσφατη πρωτοβουλία του Ομπάμα θα προσθέσει εύφλεκτη ύλη στα επιχειρήματα για έλλειψη σταθερότητας και ισχύος στις διεθνείς σχέσεις, ενδεχομένως ανυψώνοντας την εξωτερική πολιτική ως μείζον θέμα στην προεδρική αντιπαράθεση το 2016.

"Η αδυναμία προσκαλεί τους λύκους», δήλωσε ο Castellanos. "Ο Ομπάμα είναι ένας πρόεδρος με επικίνδυνη αφέλεια, ο οποίος βλέπει τον κόσμο όπως ο ίδιος επιθυμεί να ήταν και όχι όπως είναι."

 Πρόσφατα, ως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η συμβατική πολιτική φρόνηση  ήταν ότι κανένας υποψήφιος πρόεδρος δεν θα μπορούσε να ελπίζει ότι θα κατακτήσει τη Φλόριντα, εκτός αν κι ο ίδιος δεν κρατούσε  μια σκληρή γραμμή σχετικά με την Κούβα.

Ο πρώην πρόεδρος Μπιλ Κλίντον υπενθύμισε στα απομνημονεύματά του, «Η ζωή μου», ότι μετά την κατάρριψη από την Κούβα δύο πολιτικών αεροπλάνων που κατευθύνονταν από μια ομάδα αντιφρονούντων, υπέγραψε το νόμο Helms-Burton 1996, για ακόμη μεγαλύτερη ακαμψία του εμπάργκο, παρόλο που ο ίδιος είχε επιφυλάξεις για το αποτέλεσμα που θα είχε και για την ικανότητά του να πιέσει την κυβέρνηση της Κούβας για μεταρρυθμίσεις.

Τώρα η σύζυγός του, Χίλαρι,  θεωρείται ως η  κορυφαία υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών το 2016, αν αποφασίσει η ίδια να κατέβει στην κούρσα.

 Σε δήλωση του η Κλίντον την Τετάρτη είπε επίσης, «Στηρίζω την απόφαση του Προέδρου Ομπάμα να αλλάξει πορεία στην πολιτική μας έναντι της Κούβα;, διατηρώντας παράλληλα την εστίαση στον κύριο στόχο μας – την υποστήριξη των φιλοδοξιών του λαού της Κούβας για ελευθερία».

 Πρόσθεσε, επίσης: «Παρά τις καλές προθέσεις, η εδώ και δεκαετίες πολιτική μας για απομόνωση της Κούβας  μόνο ενίσχυσε την αγκίστρωση του καθεστώτος Κάστρο στην εξουσία. Όπως είπα, ο καλύτερος τρόπος για να φέρουμε την αλλαγή στην Κούβα είναι να εκθέσουμε τους ανθρώπους της στις αξίες, τις πληροφορίες και τις υλικές ανέσεις του έξω κόσμου. "

Το έργο του ανοίγματος των διπλωματικών και οικονομικών δεσμών που διακόπηκαν για περισσότερα από 53 χρόνια μάλλον θα μεταφερθεί στην επόμενη Προεδρία, ιδιαίτερα εάν το Κογκρέσο που ελέγχεται από τη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία επιχειρήσει να παγώσει τα πιο σημαντικά στοιχεία του υπό κατάργηση εμπάργκο.

Μόνο λίγοι Δημοκρατικοί διαφώνησαν ανοικτά με την απόφαση του Ομπάμα. Ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ του New Jersey, ένα γεράκι εδώ και πολλά χρόνια  όσον αφορά την πολιτική απέναντι στην Κούβα, δήλωσε ότι η κίνηση του προέδρου ήταν «βιαστική, ασύνετη και αδυνατεί να κατανοήσει τη φύση του καθεστώτος στην Κούβα, η οποία έχει ασκήσει αυταρχικό έλεγχο επί του κουβανικού λαού εδώ και 55 χρόνια."

Ο πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα και γερουσιαστής Μπομπ Γκράχαμ, εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις. Είπε σε μια συνέντευξη ότι θα προτιμούσε να κινείται προς την εξομάλυνση των σχέσεων "σε μια πιο σταδιακή βάση." Η κυβέρνηση "αντί γι’ αυτό πήγε κατευθείαν στο μεγάλο παιχνίδι", είπε.