Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας κρίσης - ένα άρθρο της Deutsche welle

Εδώ και μέρες τα διεθνή χρηματιστήρια κινούνται σε αρνητική τροχιά. Εγκυμονούν οι κλυδωνισμοί στην Κίνα μια νέα διεθνή κρίση; Ο Χένρικ Μπέμε από την DW εκτιμά ότι πρόκειται για ένα σύνθετο πρόβλημα με πολλές παραμέτρους.

Ακόμη δεν έχει συμβεί κάτι τραγικό. Προς το παρόν μόνο οι αγορές έχουν υποστεί κλυδωνισμούς και μάλιστα ισχυρούς. Πράγματι σε κάθε λεπτό χρηματοπιστωτικών δοσοληψιών ανά την υφήλιο, καταγράφονται απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο αν κανείς παραβλέψει τη ζάλη που προκαλεί η πτώση των τιμών των μετοχών, η τωρινή συντριπτική πτώση των χρηματιστηριακών δεικτών δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη. Όντως υπάρχουν πολλά άσχημα νέα για την αναθέρμανση της κρίσης στα χρηματιστήρια, κυρίως στην Κίνα. ‘Όταν η δεύτερη πιο ισχυρή οικονομία του κόσμου βιώνει μια τέτοια πτωτική πορεία, είναι λογικό να προκαλείται νευρικότητα στους επενδυτές. Ωστόσο το γεγονός αυτό δεν είναι η μόνη αιτία των κλυδωνισμών στην παγκόσμια οικονομία. Και άλλες, κάποτε πολλά υποσχόμενες, αναδυόμενες οικονομίες προκαλούν ανησυχία. Για παράδειγμα η Ρωσία, ιδιαίτερα μετά την επιβολή οικονομικών κυρώσεων από τη Δύση ή η Βραζιλία, η οποία, όπως και η Ρωσία, στηρίζεται στην εξαγωγή πρώτων υλών. Λόγω της μειωμένης ζήτησης αλλά και της σημαντικής πτώσης των τιμών τους οι χώρες αυτές κινούνται σε υφεσιακή τροχιά.

Tι θα απογίνει τόσο χρήμα;

Ο Χένρικ Μπέμε από την DW

Εντούτοις θα ήταν εύκολο να επιρρίψει κανείς την ευθύνη μόνο στις αναδυόμενες οικονομίες. Κι αυτό διότι το μεγάλο «μπουμ» που παρατηρείται εδώ και επτά χρόνια, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στο ρόλο που διαδραμάτισαν οι κεντρικές τράπεζες ανά τον πλανήτη. Από την κατάρρευση των Lehman Brothers και εφεξής τόσο η Fed όσο και η ΕΚΤ έχουν ρίξει δισεκατομμύρια δολάρια στις αγορές, κρατώντας παράλληλα τα επιτόκια πολύ κοντά στο μηδέν. Αλλά πού θα διοχετευθούν όλα αυτά τα χρήματα; Θα πρέπει θεωρητικά να επενδυθούν σε συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά ταμεία, εάν οι ιθύνοντες θέλουν να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους για επιστροφή των κερδών. Εντούτοις αυτό που έγινε ήταν τα κέρδη να επενδυθούν σε μετοχές, άυλες δηλαδή αξίες, οι οποίες είναι ευάλωτες στις διακυμάνσεις των αγορών. Εκτός αυτού, ένα άλλο φαινόμενο που σχετίζεται με τα άγρια χρόνια που βιώνουν τα χρηματιστήρια έχει να κάνει με την επιλογή πολλών ομίλων να επενδύουν τα κέρδη τους πιο σπάνια πλέον για νέες επενδύσεις, προτιμώντας να ανταμείβουν τους μετόχους τους με παχυλές αποδόσεις.

Κανένας προβληματισμός όταν όλα ήταν ρόδινα

Από την άλλη πλευρά η νυν χρηματιστηριακή κρίση δεν είναι η μοναδική των τελευταίων ετών. Πολλοί αναλυτές είχαν προβλέψει ότι η φούσκα του φθηνού χρήματος θα έφερνε αναταράξεις στις αγορές. Αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι μόλις το περασμένο φθινόπωρο ο γερμανικός δείκτης DAX άρχισε να πέφτει κατακόρυφα μέχρι τις 8.400 μονάδες. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε τότε στην ευρύτερη οικονομική ανασφάλεια. Στη συνέχεια βέβαια ανέκαμψε, ανατρέποντας αυτές τις ερμηνείες, καταγράφοντας στη συνέχεια νέο ρεκόρ (αγγίζοντας τις 12.390 μονάδες). Εντούτοις και το γεγονός της απότομης ανόδου θα έπρεπε να είχε προβληματίσει, μονολότι η τάση των περισσοτέρων είναι να ανησυχούν μόνο όταν οι δείκτες πιάνουν πάτο.

Τέλος, αξίζει να δούμε το θέμα και αλλιώς. Οι εξαγωγές της Γερμανίας πηγαίνουν κυρίως στην Ευρώπη και μόλις ένα 7% στην Κίνα. Είναι βέβαια κατανοητό ότι πολλές γερμανικές εταιρείες, ιδίως αυτοκινητοβιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στην Κίνα, να προβληματίζονται ιδιαίτερα για τις εξελίξεις. Ωστόσο πολλές άλλες εταιρείες που δεν σχετίζονται με την Κίνα δεν έχουν λόγο να ανησυχούν. Παράλληλα η κινεζική χρηματιστηριακή κρίση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η αμερικανική οικονομία βαδίζει με θετικά πρόσημα. Το παιχνίδι βρίσκεται εν πολλοίς τελικά στα χέρια της Fed και της Τζάνετ Γέλεν. Εάν η αμερικανική ομοσπονδιακή τράπεζα ανεβάσει τα επιτόκια, τότε η ανησυχία για την πορεία των αναδυόμενων οικονομιών αναμένεται να ενταθεί. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο. Από την άλλη πλευρά, είναι γεγονός ότι τα αντιφεσιακά μέτρα με κύριο την κυκλοφορία φθηνού χρήματος, κάποτε θα είχαν τέλος. Αβέβαιο παραμένει εντούτοις τι μέλλει γενέσθαι για τις δυτικές οικονομίες εάν η κινεζική κρίση συνεχίσει να εξαπλώνεται. Διαθέτει η Δύση επαρκή εργαλεία για την αντιμετώπισή της; Το μόνο σίγουρο, όπως φαίνεται, είναι ότι οι συνέπειες της κατάρρευσης των Lehman Brothers είναι ακόμη εδώ.

Ανοδική κίνηση στα χρηματιστήρια της Κίνας μετά από πέντε ημέρες απωλειών - Μια εικόνα από την κίνηση των αγορών

Οι  παγκόσμιες χρηματαγορές σταμάτησαν τις απώλειες πέντε ημερών σήμερα, Πέμπτη, καθώς το Πεκίνο σταμάτησε την υποχώρηση στα κινεζικά χρηματιστήρια και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έδωσε το σήμα ότι είναι πολύ νωρίς για να αυξήσει τα επιτόκια των ΗΠΑ.

Οι Ευρωπαϊκές αγορές και τα ομόλογα σημείωσαν νωρίς σήμερα κέρδη καθώς ισχυρή στοιχεία για τις εξαγωγές από τη Γερμανία και οι ελπίδες ότι οι διαπραγματεύσεις για του χρέος της Ελλάδας θα γίνει δυνατό να ολοκληρωθούν επιτυχώς, οδήγησαν τη διάρκεια της νύχτας σε ανάκαμψη στην Ασία και στις αγορές εμπορευμάτων.

Η κύρια χρηματιστηριακή αγορά της Κίνας αυξήθηκε κατά 6,4% - σχεδόν όσο είχε πέσει την προηγούμενη μέρα - μετά την παρέμβαση της εποπτικής αρχής κεφαλαιαγοράς που διέταξε τους μετόχους με ποσοστά άνω του 5%  να μην πουλήσουν τις μετοχές για τους επόμενους έξι μήνες.

Η άνοδος αυτή έφερε "ανακούφιση" σε όλη την Ασία.  Η άνοδος κατά 1,8% του δείκτη MSCI των μετοχών της ευρύτερης περιοχής Ασίας-Ειρηνικού εκτός της  Ιαπωνίας ήταν η μεγαλύτερη από τον Απρίλιο. Ο κύριος δείκτης αναδυόμενων αγορών σημείωσε το μεγαλύτερο κέρδος από τον Ιανουάριο.

 Οι αγορές ορυκτών και μετάλλων της Ευρώπης, οι οποίες συνδέονται στενά με τις τύχες της Κίνας, με επικεφαλής τον πανευρωπαϊκό δείκτη FTSEurofirst 300  σημείωσαν άνοδο έως 0,9%, αν και οι επενδυτές κινήθηκαν μακριά από τη έλλειψη ανησυχίας.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, έχει διορία μέχρι τα μεσάνυχτα για να προτείνει ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει περικοπές  δαπανών που θα "πείσει" τη ζώνη του ευρώ να δώσει στην Αθήνα ένα τριετές δάνειο που θα τη "σώσει" από τη χρεοκοπία. Χωρίς αυτά τα χρήματα, θα πρέπει να εκτυπώσει ένα άλλο νόμισμα, πιθανώς οδηγώντας στην έξοδο της από το ευρώ.

«Η προθεσμία μέχρι τα μεσάνυχτα για την Ευρώπη φαίνεται πολύ μακριά,» δήλωσε ο Nick Parsons,  επικεφαλής του Forex της National Australia Bank στο Λονδίνο.

"Κατά τη διάρκεια της νύχτας διαπιστώνεται μια παραδοσιακή διάθεση  κινδύνου, αλλά υπάρχει μια γενική επιφυλακτικότητα που πιέζει και περιορίζει τη συμμετοχή των επενδυτών στην αγορά. Η κανονική  ροή πραγματικά είναι πολύ λεπτό θέμα", πρόσθεσε.

Οι αγορές ομολόγων εμφανίστηκαν αισιόδοξες ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μια συμφωνία. Οι αποδόσεις των  ιταλικών, ισπανικών και πορτογαλικών ομολόγων έπεσαν στις αρχές της σημερινής διαπραγμάτευσης τους. [GVD / ευρώ].

Ακόμη και αν η Ελλάδα καταλήξει έξω από το ευρώ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει καταστήσει σαφές ότι είναι έτοιμη να δράσει για να περιορίσει τις επιπτώσεις. Ο Ardo Hansson, υπεύθυνος χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ από την Εσθονία, είπε ότι η τράπεζα είχε αναγκαστεί να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο μιας ελληνικής εξόδου από το ευρώ.

"Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ευρύ φάσμα μη συμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής και τη στενή συνεργασία με άλλες κεντρικές τράπεζες. Είμαστε έτοιμοι να εφαρμόσουμε αυτές τις δυνατότητες, αν χρειαστεί», είπε σε μια συνέντευξη του σε  εσθονική εφημερίδα.

Η ανάκαμψη στην Κίνα και η πτώση του δολαρίου μετά από τις ανακοινώσεις της Fed την Τετάρτη βοήθησε τη σταθεροποίηση  στις αγορές εμπορευμάτων.

 Οι μετοχές του αμερικανικού αργού αυξήθηκαν κατά 1,6% σε $ 52.48, αλλά εξακολουθούν να έχουν χάσει σχεδόν 8% μέχρι στιγμής αυτή την εβδομάδα.Το  Brent κινήθηκε σα $ 57,88 το βαρέλι.

Το δολάριο της Αυστραλίας, που χρησιμοποιείται συχνά στις  συναλλαγές Κίνας στην περιοχή, κέρδισε 0,6 % και κινήθηκε στα 0,7473 δολάρια. Ο χαλκός στο London Metal Exchange, αυξήθηκε 0,9 % στα 5.569 δολάρια ανά τόνο αφού σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση στα έξι τελευταία χρόνια φτάνοντας στα 5.240 δολάρια ανά τόνο την Τετάρτη.

Οι αγορές πετρελαίου επίσης παρακολουθούν τις συνομιλίες για μια πιθανή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν που θα μπορούσε να διευκολύνει την άρση των μακροχρόνιων κυρώσεων σε βάρος του.

Το Ιράν έχει προσφέρει "εποικοδομητικές λύσεις", ανέφερε  το ιρανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ISNA) την Τετάρτη, αλλά Δυτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν έχουν ακούσει τίποτα νέο από την Τεχεράνη.

Μια εικόνα σχετικής σταθεροποίησης εμφανίζεται σήμερα στις διεθνείς αγορές η οποία, όμως, είναι εύθραυστη και μπορεί να αλλάξει στο βαθμό που ανατραπούν κάποιες ισορροπίες ή προκύψουν νέα γεγονότα. 

Δίνουν τα αποθεματικά τους και τα ασφαλιστικά ταμεία! Ενώ στα "κάγκελα" βρίσκονται οι δήμαρχοι, καθηγητές και πανεπιστημιακοί ...

Έχουμε μπει σε μια φάση περιδίνησης με αβέβαιο (;) τέλος.

Η κυβέρνηση προχωρά στο στράγγισμα και των ισχνών αποθεμάτων διάφορων ταμείων και οργανισμών.

Προκειμένου να ανταποκριθεί στις άμεσες, βραχυπρόθεσμες και στοιχειώδεις απαιτήσεις του δημοσίου - κυρίως σε πληρωμή μισθών και συντάξεων.

Κάποιοι λένε - "και τι να κάνουμε";
"Αν καταρρεύσει το κράτος συνολικά, δεν θα καταρρεύσουν και όλοι οι φορείς;"

Κι όλα αυτά στο όνομα των "διαπραγματεύσεων" με τους  "εταίρους" ( = τους τοκογλύφους - δανειστές).

Που το όριο τους περιγράφηκε από τον Σόιμπλε περί τα τέλη Ιουνίου, συγκεκριμένα στις 30 αυτού του μήνα.

Και βλέπουμε...

Θέλουμε να ρωτήσουμε:

Πώς να μην αντιδράσει κανείς;

• Υπάρχει καμία ειλικρινής και σαφής ενημέρωση από αυτή την κυβέρνηση (για τις προηγούμενες δεν το συζητάμε) για την πραγματική κατάσταση των οικονομικών του κράτους και ευρύτερα της ελληνικής οικονομίας;
• Ακόμη για την πορεία των διαπραγματεύσεων - όπου τη μία μέρα οδεύουμε στο Grexit και την άλλη "πάμε καλά", σύμφωνα με δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων;

Εκείνο που διαφαίνεται είναι ότι οδεύουμε σ' ένα συμβιβασμό - ανεξάρτητα από το επίθετο που θα τεθεί μπροστά.

Και ξανά το ερώτημα είναι:

Αυτά υποσχόταν προεκλογικά η κυβέρνηση;

Τελικά, τι είδους "πεντοζάλη' χορεύουν αυτές οι αγορές;

Κι αν είναι να τις "χορέψουμε" - μπορεί να γίνει με άλλο τρόπο από αυτόν που και εκείνες πραγματικά υπολογίζουν;

Δηλαδή, τη ρήξη, τη στάση πληρωμών και την διαγραφή του χρέους;

Κατά τα άλλα το ρεπορτάζ έχει ως εξής;

"Στον ΟΔΔΗΧ περνούν περίπου 110 εκατ. ευρώ για να μετατραπούν σε ρέπος μετά από συμφωνία των διοικητικών συμβουλίων του ΟΑΕΕ και του ΟΑΕΔ. 

Μάλιστα, ο ΟΑΕΔ είχε αποφασίσει πριν από το Πάσχα την τοποθέτηση σε ρέπος επιπλέον κεφαλαίων, της τάξης των 120 εκατ. ευρώ. Αν και τα διαθέσιμα των ασφαλιστικών οργανισμών έχουν εξαιρεθεί από την υποχρεωτική μεταφορά τους στην ΤτΕ, όπως προβλέπεται στην ΠΝΠ που έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των φορέων και των κομμάτων της αντιπολίτευσης, τα Διοικητικά Συμβούλια ΟΑΕΕ και ΟΑΕΔ έλαβαν οικειοθελώς την απόφαση. 

Συγκεκριμένα, στον ΟΑΕΕ, η απόφαση για τοποθέτηση σχεδόν 60 εκατ. ευρώ σε ρέπος ελήφθη με πλειοψηφία 8 υπέρ και 5 κατά, καθώς αρνητικά ψήφισαν οι 3 εκπρόσωποι της ΓΣΕΒΕΕ, ο εκπρόσωπος των συνταξιούχων (προέρχεται από το ΚΚΕ) και η εκπρόσωπος του Ταμείου των βενζινοπωλών. 
Σύμφωνα με το διοικητή του Ταμείου Τ. Πετρόπουλο, η απόφαση έχει συμβολικό χαρακτήρα , αφού ο ΟΑΕΕ θα λάβει από το Δημόσιο 170 εκατ., προκειμένου στις 30 Απριλίου να πληρώσει συντάξεις. 

Στον ΟΑΕΔ η διοίκηση ενημέρωσε χθες το Διοικητικό Συμβούλιο για την μεταφορά επιπλέον 50 εκατ. στον ΟΔΔΗΧ, χωρίς το θέμα να τεθεί σε ψηφοφορία, γιατί έχει προηγηθεί η έγκριση νια το ποσό των 120 εκατ. ευρώ". 

Κινητοποιήσεις και την έντονη αντίθεσή τους εκφράζουν διάφοροι φορείς. 

Έτσι, «θύελλα» αντιδράσεων συνεχίζει να προκαλεί η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε ΠΝΠ για τη δέσμευση των αποθεματικών των δημοσίων φορέων.

Σε «αντάρτικο» κατά της κυβέρνησης προχωρούν οι δήμοι, οι Περιφέρειες και τα πανεπιστήμια με αφορμή την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με την οποία οι φορείς της γενικής κυβέρνησης και οι ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού πρέπει να μεταβιβάσουν τα ταμειακά διαθέσιμά τους στην Τράπεζα της Ελλάδος. Δήμοι και Περιφέρειες δηλώνουν κάθετα αρνητικοί στη μεταφορά των ταμειακών τους διαθεσίμων στην κεντρική Τράπεζα και προαναγγέλλουν κινητοποιήσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος φαίνεται να κινούνται και τα ανώτατα ιδρύματα κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τα κονδύλια της έρευνας. 

Τη βούληση της Αυτοδιοίκησης να συμβάλλει με όλες τις δυνάμεις της «για να σωθεί η πατρίδα και να μη πέσει στα βράχια» , εξέφρασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γιώργος Πατούλης, μιλώντας νωρίτερα σήμερα στην τελευταία προσυνεδριακή συνδιάσκεψη της ΚΕΔΕ , στο Λουτράκι, ενόψει του τακτικού συνεδρίου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη Χαλκιδική από 7-9 Μαΐου.

Ο κ. Πατούλης κάλεσε τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να ανταποκριθεί στην πρόσκληση που του απηύθυνε η ΚΕΔΕ .

Να αποσύρει την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου καλεί την κυβέρνηση η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος , με ανακοίνωσή της, και κάνει λόγο για «πλήρη απαξίωση κάθε έννοιας διαλόγου» αναφορικά με την απουσία διαβούλευσης πριν την κατάθεση του πολυνομοσχεδίου για την Εκπαίδευση.

ΥΓ - Υπάρχουν ορισμένοι - κυρίως υποστηριχτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας, παλιοί ή νεόκοποι - που ισχυρίζονται ότι αντιδρούν δήμαρχοι και περιφερειάρχες γιατί κυρίως πρόσκεινται στη ΝΔ ή το ΠΑΣΟΚ. 

Υπενθύμιση: η Αριστερά ήταν εκείνη η δύναμη η οποία με μακρόχρονους αγώνες, με πρωτοβουλίες και επεξεργασίες είχε στηρίξει την οικονομική αυτοτέλεια, τη διοικητική αυτονομία και την ικανότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μην είναι απλά ένας ιμάντας της κρατικής εξουσίας αλλά να αποτελεί μορφή πρωτοβάθμιας εξουσίας που να παράγει έργο προς όφελος των πολιτών και της κοινωνίας.

Και από την άλλη η Αριστερά, οι αγωνιστές της και το λαϊκό κίνημα - ιστορικά πάλι - ήταν το θύμα των "Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου" τις οποίες είχε επανειλημμένα καταγγείλει.

Το να προχωρά μια κυβέρνηση που στην πλειοψηφία της αυτοαποκαλείται "αριστερή" μέσα στο πρώτο δίμηνο διακυβέρνησης της σε δύο ΠΝΠ, πόσο "αριστερό" είναι;