Γεωστρατηγικά παίγνια - ΗΠΑ, Ρωσία σε τροχιά αναμέτρησης!

από τον Μ ... 

Αμερικανικά τανκς στα ρωσικά σύνορα

 Σκηνές από τις πιο τεταμένες ημέρες του ψυχρού πολέμου θυμίζουν οι ανταλλαγές απειλών και ανακοινώσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας από τη στιγμή που έγιναν γνωστά τα σχέδια του Λευκού Οίκου να αναπτύξει βαρύ οπλισμό και εκατοντάδες άρματα μάχης σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που συνορεύουν με τη Ρωσία. Σχετικό σχέδιο του Πενταγώνου, το οποίο έχει τεθεί προς έγκριση στον αμερικανό υπουργό Άμυνας Αστον Κάρτερ, προβλέπει την αποστολή πολεμικού εξοπλισμού στη Λιθουανία, την Εσθονία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία. Με πρόσχημα τη διευκόλυνση διενέργειας στρατιωτικών ασκήσεων οι ΗΠΑ σκοπεύουν να τοποθετήσουν για πρώτη φορά βαρύ οπλισμό σε χώρες μέλη του ΝΑΤΟ που αποτελούσαν τμήμα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Μετακινήσεις στρατευμάτων και οπλισμού προς τα δυτικά σύνορα της χώρας πραγματοποιεί και η Ρωσία ενώ ο πρόεδρος Πούτιν ξεκαθάρισε ότι «είμαστε αναγκασμένοι να στρέψουμε τις ένοπλες δυνάμεις μας… προς τις περιοχές απ’ όπου δεχόμαστε απειλή». Συγκεκριμένα αναμένεται η ενίσχυση με τακτικούς πυραύλους της περιοχής του Καλίνινγκραντ στη Μαύρη Θάλασσα – ένα θύλακα ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία χωρίς χερσαία σύνδεση με τη Ρωσία.

 Η σημαντικότερη απειλή της Μόσχας όμως αφορά την ενίσχυση του πυρηνικού οπλοστασίου της, με 40 νέους διηπειρωτικούς πυραύλους, που όπως υποστήριξε ο Πούτιν «θα είναι σε θέση να παρακάμπτουν ακόμη και τα πλέον εξελιγμένα συστήματα αντι-πυραυλικής προστασίας».
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί εδώ και μήνες να αυξήσει την ένταση στην περιοχή και να προκαλέσει μια αντίδραση της Ρωσίας με την συνεχή πραγματοποίηση νατοϊκών ασκήσεων σε όλο το μήκος των ρωσικών συνόρων από την Αρκτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα. Τα περιστατικά παρ’ ολίγον εμπλοκής νατοϊκών πολεμικών σκαφών με ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη αυξάνονται δραματικά το τελευταίο διάστημα ενώ δεν λείπουν περιστατικά όπου ίλες αμερικανικών αρμάτων μάχης (στα οποία κυματίζει η αστερόεσσα) πραγματοποιούν προβολή ισχύος σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων από τα ρωσικά σύνορα – πάντα στο παλίσιο «ασκήσεων».

 Στο επίκεντρο της έντασης βρίσκεται φυσικά η Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζεται από τις ΗΠΑ σαν ντε φάκτο μέλος του ΝΑΤΟ σε ό,τι αφορά τις στρατιωτικές ασκήσεις. Να θυμίσουμε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας έχουν σχηματίσει κοινές στρατιωτικές μονάδες με γειτονικές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, γεγονός που σημαίνει ότι εάν εμπλακούν σε συγκρούσεις με ρωσικές ή φιλορωσικές δυνάμεις μπορεί θεωρητικά να ενεργοποιηθεί το άρθρο 5 για την «κοινή άμυνα» της βορειοατλαντικής συμμαχίας.

 Στο εσωτερικό της Ουκρανίας το καθεστώς του Κιέβου συνεχίζει να εξοπλίζει τις ένοπλες δυνάμεις του, χάρη στη συνεχή ροή κεφαλαίων και από το ΔΝΤ, ενώ ενισχύονται και οι δυνάμεις εσωτερικής ασφαλείας που εκπαιδεύονται πλέον από προσωπικό της αμερικανικής αστυνομίας. Η συνεργασία της Ουάσιγκτον με ναζιστικές ομάδες που πρόσκεινται στην κυβέρνηση του Κιέβου είχε φτάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε η αμερικανική βουλή των αντιπροσώπων αναγκάστηκε να ψηφίσει ειδική τροποποίηση στον προϋπολογισμό του Πενταγώνου για το 2016 ώστε να απαγορευτεί οποιαδήποτε επαφή με φασιστικές παραστρατιωτικές δυνάμεις, όπως η ταξιαρχία του Αζόφ. Η συγκεκριμένη ταξιαρχία, με σήμα μια παραλλαγή του αγκυλωτού σταυρού, σχηματίστηκε το 2014 για να πραγματοποιεί επιθέσεις σε φιλορώσους διαδηλωτές και πρόσφατα εντάχθηκε στην Ουκρανική Εθνική Φρουρά. Πρόκειται για μια σταδιακή ενοποίηση των στρατιωτικών και φασιστικών – παραστρατιωτικών ομάδων που χρησιμοποιούνται στην πρώτη γραμμή των εχθροπραξιών στην ανατολική Ουκρανία.

 Ενδεικτική της στάσης που πρόκειται να ακολουθήσει το επόμενο διάστημα το Κίεβο στις ανατολικές περιοχές που ελέγχονται από τους Ρωσόφωνους είναι και η προσπάθεια της κυβέρνησης να ενεργοποιήσει το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που ουσιαστικά «παγώνει» σειρά διατάξεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περίπτωση πολέμου. Η Ουκρανική κυβέρνηση προσπαθεί να θωρακιστεί και νομικά για ενδεχόμενα εγκλήματα στην περιοχή του Ντονμπάς και παράλληλα να καταστήσει την Ευρώπη συνυπεύθυνη για τις πράξεις της – κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει ενοχλήσει καθόλου τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

 Το γεγονός ότι η Δύση σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει την Ουκρανία σαν πυροκροτητή μιας ενδεχόμενης ένοπλης σύρραξης με τη Ρωσία επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη τοποθέτηση του Γεωργιανού πρώην προέδρου Μιχαήλ Σαακασβίλι ως κυβερνήτη της στρατηγικής σημασίας ουκρανικής επαρχίας της Οδησσού. Ο Σαακασβίλι εντάσσεται σε μια μακρά λίστα υψηλόβαθμών αχυρανθρώπων της Ουάσιγκτον (θυμίζουμε είχε τους ίδιους συμβούλους με τον Γιωργάκη Παπανδρέου) που χρησιμοποιούνται για τις πιο σκοτεινές επιχειρήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και του Πενταγώνου – ακόμη και αν αυτό προϋποθέτει την καταστροφή της ίδιας τους της χώρας.

Με αφορμή πάντα την κρίση στην Ουκρανία κλιμακώνεται το τελευταίο διάστημα και ο οικονομικός πόλεμος εναντίον της Ρωσίας από την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Λίγες μόλις ημέρες μετά την επέκταση των κυρώσεων από τους ευρωπαίους κατά έξι μήνες, τέθηκε σε εφαρμογή σχέδιο για την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων και κεφαλαίων ρωσικών εταιρειών σε ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως στη Γαλλία και την Ελβετία.

 Η προσπάθεια στηρίζεται στην απόφαση που εξέδωσε τον περασμένο Ιούλιο δικαστήριο στην Χάγη, απαιτώντας από τη Ρωσία να πληρώσει 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρώην επενδυτές της ενεργειακής εταιρείας Yukos. Η εταιρεία του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, οδηγήθηκε σε καθεστώς χρεοκοπίας και διάλυσης από τη ρωσική κυβέρνηση με πρόσχημα τις τεράστιες φορολογικές οφειλές της – πραγματική αιτία ήταν βέβαια η απόφαση του ρώσου ολιγάρχη να συμμαχήσει με δυνάμεις εντός και εκτός της χώρας που προωθούσαν την απομάκρυνση του Πούτιν από την εξουσία.

Με αφορμή την υπόθεση της Yukos οι ΗΠΑ και η ΕΕ στέλνουν ένα σαφές μήνυμα προς όσες εταιρείες συνεργάζονται με τη Ρωσία (κυρίως μέσω της κατοχής μετοχών ρωσικών εταιρειών) ότι τα περιουσιακά τους στοιχεία θα βρίσκονται σε κίνδυνο.

Ο οικονομικός πόλεμος και η τεχνητή ενίσχυση της στρατιωτικής έντασης, δημιουργεί ένα εφιαλτικό σκηνικό σε μια ζώνη που εκτείνεται από τα παγωμένα νερά της Αρκτικής μέχρι τα Βαλκάνια. Και μια σπίθα αρκεί πλέον για να φέρει την καταστροφή.

Παιχνίδια πολέμου ΗΠΑ με Ρωσία και Κίνα

Συναισθήματα από τις πιο τεταμένες ημέρες του Ψυχρού Πολέμου, έφερε στη μνήμη των παλαιότερων αξιωματούχων των αμερικανικών αλλά και των ρωσικών δυνάμεων το παρολίγον θερμό επεισόδιο που σημειώθηκε πριν από μερικές ημέρες στη Μαύρη Θάλασσα. Πολεμικά αεροσκάφη τύπου Sukhoi-24, του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, ανάγκασαν αντιτορπιλικό των ΗΠΑ το οποίο κινούνταν προς τα χωρικά ύδατα της Ρωσίας να απομακρυνθεί από την περιοχή. Το ρωσικό γενικό επιτελείο χαρακτήρισε «προκλητική και επιθετική» την κίνηση του αμερικανικού σκάφους.

Το περιστατικό θα μπορούσε να θεωρηθεί ασήμαντο εάν δεν εντάσσονταν στο γενικότερο ψυχροπολεμικό κλίμα που ξυπνούν οι κινήσεις των ΗΠΑ απέναντι στους γεωπολιτικούς αλλά και τους οικονομικούς τους αντιπάλους.

Η Ρωσία είχε ήδη απαντήσει λίγες ημέρες νωρίτερα στις νατοϊκές ασκήσεις που πραγματοποιούνται στην αρκτική με μια αντίστοιχη άσκηση στα Ουράλια και τη δυτική Σιβηρία, στην οποία συμμετείχαν 250 μαχητικά αεροσκάφη και 12.000 μέλη των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων. Η κινητοποίηση των ρωσικών δυνάμεων, η οποία δεν είχε ανακοινωθεί παρουσιάζεται σαν προάγγελος, της πολύ μεγαλύτερης άσκησης με την κωδική ονομασία Center 2015 που θα διεξαχθεί το Σεπτέμβριο.

Παρά το γεγονός ότι τα διεθνή μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να παρουσιάσουν τη Ρωσία σαν «επιτιθέμενη» χώρα, στην πραγματικότητα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες που απειλούν διαρκώς με θερμά επεισόδια τη Μόσχα ενώ αυξάνουν την ένταση εναντίον όλων των χωρών που αμφισβητούν όχι μόνο τη γεωπολιτικής τους κυριαρχία αλλά και το ρόλο τους στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Είναι χαρακτηριστικό οι περισσότερες νατοϊκές ασκήσεις των τελευταίων μηνών εστιάζουν σε δυο περιοχές του πλανήτη όπου διακυβεύονται τα σημαντικότερα στρατηγικά συμφέροντα της Μόσχας: συγκεκριμένα σε χώρες γύρω από την Ουκρανία αλλά και στην περιοχή της Αρκτικής η οποία λόγω και του λιωσίματος των πάγων, μπορεί να μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά περάσματα του πλανήτη.

Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης όμως συμπίπτει με ανάλογες τριβές που παρατηρούνται και στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Κίνα. Από τον περασμένο μήνα το Πεντάγωνο φρόντισε να εκτοξεύσει στα ύψη την ένταση στη θάλασσα της Νότιας Κίνας απειλώντας με παραβάσεις και παραβιάσεις χωρικών υδάτων και εναέριου χώρου που διεκδικεί η Κίνα. Οι επιτελείς των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, μάλιστα, προχώρησαν σε ενέργειες που θυμίζουν έντονα την κρίση των Ιμίων, καλώντας δημοσιογράφους του CNN να επιβιβαστούν σε στρατιωτικό αεροσκάφος το οποίο πέταξε πάνω από διαμφισβητούμενες βραχονησίδες στα νησιά Σπράτλι.
Εξίσου επικίνδυνες για τη σταθερότητα ολόκληρης της Ευρώπης ήταν οι αμερικανικές κινήσεις και σε περιοχές γύρω από την Ουκρανία. Με αιχμή του δόρατος το αμερικανοκρατούμενο ΝΑΤΟ, η Ουάσιγκτον αμφισβήτησε έμπρακτα την σφαίρα επιρροής της Μόσχας διοργανώνοντας τις στρατιωτικές ασκήσεις Ατρόμητος Φρουρός, στις οποίες συμμετέχουν και 1.500 Αμερικανοί στρατιώτες. Οι ασκήσεις που θα διεξάγοντα μέχρι και το Νοέμβριο του 2015. Δεν έχουν περάσει άλλωστε ούτε έξι μήνες από την ημέρα που το Πεντάγωνο έστειλε μια ίλη αμερικανικών αρμάτων μάχης να παρελάσουν – κυματίζοντας την αστερόεσσά – στην πόλη Νάρβα της Εσθονίας, μερικές εκατοντάδες μέτρα από τα ρωσικά σύνορα.

Οι αμερικανικές προκλήσεις πραγματοποιούνται στο «ναρκοθετημένο» τοπίο που έχουν στήσει οι ίδιες οι ΗΠΑ με τη δημιουργία μιας κοινής στρατιωτικής δύναμης 4.500 στρατιωτών από την Πολωνία, την Ουκρανία και τη Λιθουανία. Το μυστικό του συγκεκριμένου στρατιωτικού σώματος, σύμφωνα με αναλυτές είναι ότι καθώς η η Λιθουανία αποτελεί πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ από το 2004, οποιαδήποτε σύγκρουση της Ρωσίας εναντίον της συγκεκριμένης ταξιαρχίας μπορεί να εκληφθεί σαν κύρηξη πολέμου σε χώρα μέλος της συμμαχίας και συνεπώς να θέσει σε εφαρμογή το άρθρο 5 για την κοινή άμυνα.

Στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης της βορειοατλαντικής συμμαχίας αναφέρθηκε και ο νέος επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Πέτρ Πάβελ, σε μια από τις πιο απειλητικές δηλώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί από νατοϊκό αξιωματούχο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. «Οι χώρες της Βαλτικής θα μπορούσαν να καταληφθούν ανά πάσα στιγμή (από τη Ρωσία) σε διάστημα λίγων ημερών», σημείωσε ο Τσέχος στρατηγός διευκρινίζοντας ότι μόνο η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης και η απειλή προσφυγής ακόμη και σε πυρηνικά όπλα θα μπορούσε να εξισορροπήσει τη ρωσική στρατιωτική κυριαρχία στην περιοχή: «Η επίκληση του άρθρου 5 και της δυνατότητα χρήσης πυρηνικών όπλων (που αυτό συνεπάγεται) είναι τα μόνα που θα μπορούσαν να αλλάξουν την κατάσταση» είπε χαρακτηριστικά ο Πάβελ.

Κίνα και Ρωσία υποστηρίζουν ότι οι συνεχείς αμερικανικές προκλήσεις καθιστούν όλο και πιθανότερο το ενδεχόμενο ενός ατυχήματος καθώς ακόμη και το πλέον ασήμαντο περιστατικό σε μια συνοριακή αντιπαράθεση θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για την κινητοποίηση τεράστιων στρατιωτικών δυνάμεων και από τις δυο πλευρές. Είναι ελάχιστα γνωστό στη κοινή γνώμη της Δύσης, αλλά όπως αποκάλυψε πριν από ένα χρόνο το ίδρυμα European Leadership Network, από την ημέρα της ανατροπής της ουκρανικής κυβέρνησης στο Κίβεο έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 40 «περιστατικά» μεταξύ νατοϊκών και ρωσικών δυνάμεων, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν πυροδοτήσει ένα θερμό επεισόδιο. Η Ουάσιγκτον πάντως κατηγορεί τη Μόσχα ότι αυξάνει και αυτή το ενδεχόμενο ενός στρατιωτικού ατυχήματος πραγματοποιώντας ασκήσεις τις οποίες δεν έχει φροντίσει να ανακοινώσει στις αμερικανικές δυνάμεις και στους επιτελείς του ΝΑΤΟ. «Κάθε χώρα έχει το δικαίωμα να πραγματοποιεί στρατιωτικές ασκήσεις στα εδάφη της αλλά θα πρέπει να αποφεύγονται κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρεξηγήσεις» δηλώνουν συχνά Αμερικανοί αξιωματούχοι του Πενταγώνου. Άγνωστο παραμένει βέβαια πως θα αντιδρούσε η αμερικανική υπερδύναμη εάν οι στρατιωτικές ασκήσεις της Ρωσίας πραγματοποιούνταν μερικά ναυτικά μίλια από τα χωρικά ύδατα των ΗΠΑ – κατ’ αντιστοιχία δηλαδή των αμερικανικών και νατοίκών ασκήσεων σε απόσταση αναπνοής από τα ρωσικά σύνορα.

Το περιστατικό στη μαύρη Θάλασσα σε συνδυασμό με τις συνεχείς αμφισβητήσεις της κυριαρχίας αλλά και κυριαρχικών δικαιωμάτων που διεκδικεί η Κίνα στη Νότια Θάλασσα της Κίνας επαναφέρουν τις χειρότερες μνήμες του ψυχρού πολέμου. Το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν αλλά πότε θα πραγματοποιηθεί το πρώτο στρατιωτικό ατύχημα και εάν οι πολιτικοί προϊστάμενοι των ενόπλων δυνάμεων των δυο χωρών θα έχουν την θέληση αλλά και τη ψυχραιμία να αποτρέψουν μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική σύγκρουση.

Αμερικανικό ινσιτούτο προτείνει… ανατροπή καθεστώτος

“Η ευρωζώνη μπορεί να μην έχει άλλη επιλογή από την ανατροπή του καθεστώτος (regime change) στην Ελλάδα” αναφέρει σε ανάλυσή του το αμερικανικό Think Tank, Peterson Institute for International Economics.

Σε μια κωμικοτραγική ανάλυση, που δείχνει βαθιά άγνοια των πολιτικών ισορροπιών στην Ελλάδα, το ινστιτούτο υιοθετεί θέσεις που παραπέμπουν σε σχόλια της γερμανικής Build για το κόστος που επιφέρει η ελληνική στάση στους ευρωπαίους φορολογούμενους.

Πρόκειται για το ίδιο think tank το οποίο πριν από τις εκλογές του 2012 πρότεινε στα κόμματα εξουσίας να δοκιμάσουν ένα τεχνητό bank run προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα ανερχόταν στην εξουσία.

Για regime chance αλλά για διαφορετικούς λόγους έκανε λόγο σε πρόσφατο tweet του και το πρώην μέλος της Task Force στην Ελλάδα Jens Bastian, σημειώνοντας ότι όσο διαβάζει τους όρους των θεσμών τόσο αναρωτιέται εάν απώτερος στόχος είναι η “αλλαγή καθεστώτος” στην Ελλάδα.

Η πρωτοβουλία Ομπάμα για την Κούβα σημείο στροφής στην πολιτική του Ψυχρού Πολέμου και του αποκλεισμού – άρθρο της Washington Post

Ένα από τα πιο ηχηρά γεγονότα που απασχόλησε τα διεθνή  media τις προηγούμενες ημέρες ήταν η θεαματική χειρονομία του Προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος εξήγγειλε τη σταδιακή άρση του εμπάργκο που διαρκούσε για 53 χρόνια και την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Πρωτοβουλία στην οποία απάντησε  θετικά ο  Ραούλ Κάστρο, σημερινός ηγέτης της Κούβας και αδελφός του ιστορικού ηγέτη της νησιωτικής χώρας, Φιντέλ.

 Τα πολλαπλά σημαινόμενα από αυτές τις εξελίξεις θα τα παρουσιάσουμε σε σειρά δημοσιευμάτων στο «Νέο Μέτοικο» αφού η Κούβα αποτελούσε μια ιδιαίτερη περίπτωση  τόσο για το επαναστατικό κίνημα, όσο και για πολλούς θεωρούνταν το τελευταίο προπύργιο των «σοσιαλιστικών χωρών», ενώ για τους επικριτές της  εξέφραζε μια «δικτατορία» του κομμουνιστικού κόμματος υπό την ιδιότυπη ηγεμονία του Κάστρο.

 Σήμερα, παρουσιάζουμε το άρθρο των   Karen Tumulty και Anne Gearan από τη Washington Post, στις 17 Δεκεμβρίου.

 Εννοείται ότι η οπτική και συμπεράσματα που παρουσιάζονται δεν αντιπροσωπεύουν τη δική μας προσέγγιση. Ωστόσο, είναι ενδεικτικά των αντιδράσεων που προκάλεσε η πρωτοβουλία του Ομπάμα στις ίδιες τις ΗΠΑ.

Η αιφνιδιαστική κίνηση του προέδρου Ομπάμα για την εξομάλυνση των σχέσεων με την Κούβα ανέρχεται σε ένα μεγάλο στοίχημα ότι το έθνος - και, ιδιαίτερα, η κρίσιμης σημασίας για τις προεδρικές εκλογές και διαφιλονικούμενη πολιτείας της Φλόριντα – βρίσκεται σ’ ένα κομβικό σημείο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

 Η απόφαση του Ομπάμα ευθυγραμμίζεται με την αυξανόμενη αίσθηση ότι η τρέχουσα πολιτική σχετικά με την Κούβα έχει γίνει αντιπαραγωγική. Ανάμεσα σε αυτούς που υποστηρίζουν αυτό το επιχείρημα είναι η πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, Χίλαρι Ρόνταμ Κλίντον, η οποία προηγείται στην κούρσα για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές του 2016, που δήλωσε ότι η νέα στάση έχει τη δυνατότητα να «ενθαρρύνει τις πραγματικές και διαρκείς μεταρρυθμίσεις για τον κουβανικό λαό."

Αλλά η νέα στάση αμέσως τέθηκε υπό αμφισβήτηση. Πολλοί κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι - και ένας Δημοκρατικός γερουσιαστής – υποστήριξαν τον πρόεδρος ως ανίσχυρο, υπεραπλουστευτικό και αφελή, κατά τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση του προέδρου Ραούλ Κάστρο, αδελφού του Κουβανού ηγέτη, Φιντέλ Κάστρο.

"Όλη αυτή η αλλαγή πολιτικής ανακοίνωσε σήμερα βασίζεται σε μια ψευδαίσθηση, σε ένα ψέμα, το ψέμα και την ψευδαίσθηση ότι περισσότερο εμπόριο και η πρόσβαση σε χρήματα και  αγαθά θα μεταφραστούν σε πολιτική ελευθερία για τον κουβανικό λαό", δήλωσε ο γερουσιαστής Marco Rubio (R- Fla.), ο οποίος θεωρείται ως ενδεχόμενος προεδρικός υποψήφιος και του οποίου οι γονείς μετανάστευσαν από την Κούβα το 1950. "Όλα αυτά που πρόκειται να κάνουμε θα προσφέρουν στο καθεστώς του Κάστρο, που ελέγχει κάθε πτυχή της ζωής της Κούβας, την ευκαιρία να χειριστεί αυτές τις αλλαγές για να διαιωνίζεται στην εξουσία."

Ο πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα Τζεμπ Μπους – που θεωρείται ο επικρατέστερος για την υποψηφιότητα των Ρεπουμπλικάνων - είχε ζητήσει την ενίσχυση του εμπάργκο κατά της Κούβας, πρόσφατα μόλις πριν δύο εβδομάδες.

Στη σελίδα του στο Facebook την Τετάρτη, ο Μπους έγραψε ότι η απόφαση της κυβέρνησης να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα είναι "το τελευταίο παραπάτημα της εξωτερικής πολιτικής υπό τον παρόντα Πρόεδρο, και μια άλλη δραματική υπέρβαση της εκτελεστικής εξουσίας του. Υπονομεύει την αξιοπιστία της Αμερικής και υπονομεύει την αναζήτηση για μια ελεύθερη και δημοκρατική Κούβα. "

Μεταξύ άλλων πιθανών Ρεπουμπλικάνων  προεδρικών υποψήφιων για το 2016, ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ του Τέξας και ο  Paul Ryan του Ουισκόνσιν επέκριναν τον Ομπάμα για την Κούβα.

Το μεγαλύτερο μέρος των σχολίων των Ρεπουμπλικάνων αφορούσε το ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, η συντηρητική βάση παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην διατήρηση των σχέσεων με την Κούβα σε «βαθιά κατάψυξη», όπως έχουν εδώ και μισό αιώνα. Η θέση αυτή, ωστόσο, βρίσκεται σε ολοένα μεγαλύτερη αντίθεση με την άποψη του εκλογικού σώματος.

Περισσότερο από μια δεκαετία πριν, οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να δείχνουν μια μεταστροφή  στο δημόσιο αίσθημα προς την κατεύθυνση εξομάλυνσης των δεσμών με το νησί που βρίσκεται 90 μίλια από το  Key West της Φλόριντα. Το 2009, μια έρευνα των Washington Post -ABC News διαπίστωσε ότι τα δύο τρίτα των Αμερικανών υποστήριξαν την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, ενώ μόνο το 27% εναντιώθηκε σ’ αυτή την προοπτική.

Οι παλιές ιδεολογικές και οικονομικές γραμμές αντιπαράθεσης έχουν επίσης ξεθωριάσει. Ακόμη και ενώ ο εμπορικός αποκλεισμός έχει παραμείνει στη θέση του, σχεδόν 600.000 ταξιδιώτες από τις ΗΠΑ επισκέφτηκαν την Κούβα πέρυσι - στην πλειοψηφία τους Αμερικανοί με κουβανική καταγωγή. Τα συμφέροντα των επιχειρήσεων έχουν ωθήσει σε περισσότερη διαφάνεια, και το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ υποσχέθηκε την υποστήριξή του στην απόφαση του Ομπάμα.

«Η κοινή γνώμη στη Φλόριντα και στη χώρα κινείται στην κατεύθυνση εξορθολογισμού των σχέσεων με την Κούβα, και ο Ομπάμα αποτελεσματικά χρησιμοποίησε το πολιτικό του κεφάλαιο για να κάνει μια πολυαναμενόμενη αλλαγή που η ιστορία και η κοινή γνώμη των ΗΠΑ θα υποστηρίξουν," έγραψε σε ένα e-mail από την Αβάνα ο Τεντ Piccone, ανώτερος συνεργάτης για το Brookings Institution.

Παρά το γεγονός ότι το αμερικανοκουβανικό κοινό έχει από καιρό ταυτιστεί με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, η σχέση αυτή έχει μετατοπιστεί. Η αλλαγή έχει συντελεστεί σε μεγάλο βαθμό από γενιά σε γενιά, με τις δύο ή τρεις γενιές που έχουν απομακρυνθεί  από αυτούς που έφυγαν από το καθεστώς του Κάστρο στη δεκαετία του 1950 και του 1960 να είναι πιο ανοικτές στο να ψηφίσουν Δημοκρατικούς.

Το 2012, ο Ομπάμα κέρδισε την ψήφο των κουβανικής προέλευσης Αμερικανών σε εθνικό επίπεδο κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες και πήρε την πλειοψηφία των ψήφων τους στο Μαϊάμι. Κέρδισε επίσης τη Φλόριντα δύο φορές - τη δεύτερη φορά μετά τη χαλάρωση κάποιων περιορισμών που αφορούσαν τις επισκέψεις  στην Κούβα κατά την πρώτη θητεία του.

Αλλά ο Ρεπουμπλικανός πολιτικός σύμβουλος Alex Castellanos είπε ότι η πρόσφατη πρωτοβουλία του Ομπάμα θα προσθέσει εύφλεκτη ύλη στα επιχειρήματα για έλλειψη σταθερότητας και ισχύος στις διεθνείς σχέσεις, ενδεχομένως ανυψώνοντας την εξωτερική πολιτική ως μείζον θέμα στην προεδρική αντιπαράθεση το 2016.

"Η αδυναμία προσκαλεί τους λύκους», δήλωσε ο Castellanos. "Ο Ομπάμα είναι ένας πρόεδρος με επικίνδυνη αφέλεια, ο οποίος βλέπει τον κόσμο όπως ο ίδιος επιθυμεί να ήταν και όχι όπως είναι."

 Πρόσφατα, ως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η συμβατική πολιτική φρόνηση  ήταν ότι κανένας υποψήφιος πρόεδρος δεν θα μπορούσε να ελπίζει ότι θα κατακτήσει τη Φλόριντα, εκτός αν κι ο ίδιος δεν κρατούσε  μια σκληρή γραμμή σχετικά με την Κούβα.

Ο πρώην πρόεδρος Μπιλ Κλίντον υπενθύμισε στα απομνημονεύματά του, «Η ζωή μου», ότι μετά την κατάρριψη από την Κούβα δύο πολιτικών αεροπλάνων που κατευθύνονταν από μια ομάδα αντιφρονούντων, υπέγραψε το νόμο Helms-Burton 1996, για ακόμη μεγαλύτερη ακαμψία του εμπάργκο, παρόλο που ο ίδιος είχε επιφυλάξεις για το αποτέλεσμα που θα είχε και για την ικανότητά του να πιέσει την κυβέρνηση της Κούβας για μεταρρυθμίσεις.

Τώρα η σύζυγός του, Χίλαρι,  θεωρείται ως η  κορυφαία υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών το 2016, αν αποφασίσει η ίδια να κατέβει στην κούρσα.

 Σε δήλωση του η Κλίντον την Τετάρτη είπε επίσης, «Στηρίζω την απόφαση του Προέδρου Ομπάμα να αλλάξει πορεία στην πολιτική μας έναντι της Κούβα;, διατηρώντας παράλληλα την εστίαση στον κύριο στόχο μας – την υποστήριξη των φιλοδοξιών του λαού της Κούβας για ελευθερία».

 Πρόσθεσε, επίσης: «Παρά τις καλές προθέσεις, η εδώ και δεκαετίες πολιτική μας για απομόνωση της Κούβας  μόνο ενίσχυσε την αγκίστρωση του καθεστώτος Κάστρο στην εξουσία. Όπως είπα, ο καλύτερος τρόπος για να φέρουμε την αλλαγή στην Κούβα είναι να εκθέσουμε τους ανθρώπους της στις αξίες, τις πληροφορίες και τις υλικές ανέσεις του έξω κόσμου. "

Το έργο του ανοίγματος των διπλωματικών και οικονομικών δεσμών που διακόπηκαν για περισσότερα από 53 χρόνια μάλλον θα μεταφερθεί στην επόμενη Προεδρία, ιδιαίτερα εάν το Κογκρέσο που ελέγχεται από τη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία επιχειρήσει να παγώσει τα πιο σημαντικά στοιχεία του υπό κατάργηση εμπάργκο.

Μόνο λίγοι Δημοκρατικοί διαφώνησαν ανοικτά με την απόφαση του Ομπάμα. Ο γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ του New Jersey, ένα γεράκι εδώ και πολλά χρόνια  όσον αφορά την πολιτική απέναντι στην Κούβα, δήλωσε ότι η κίνηση του προέδρου ήταν «βιαστική, ασύνετη και αδυνατεί να κατανοήσει τη φύση του καθεστώτος στην Κούβα, η οποία έχει ασκήσει αυταρχικό έλεγχο επί του κουβανικού λαού εδώ και 55 χρόνια."

Ο πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα και γερουσιαστής Μπομπ Γκράχαμ, εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις. Είπε σε μια συνέντευξη ότι θα προτιμούσε να κινείται προς την εξομάλυνση των σχέσεων "σε μια πιο σταδιακή βάση." Η κυβέρνηση "αντί γι’ αυτό πήγε κατευθείαν στο μεγάλο παιχνίδι", είπε.

25 χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου - σε τι κόσμο ζούμε σήμερα;

Συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από την πτώση του Τείχους στο Βερολίνο.

Ενός συμβόλου της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου.

Χρονολογία στροφή στην παγκόσμια ιστορία, το 1989, με κολοσσιαίες συνέπειες στην εξέλιξη των σύγχρονων κοινωνιών.

Σήμαινε το τέλος του συστήματος  του Υπαρκτού Σοσιαλισμού αφού σε λιγότερο από δύο χρόνια θα κατέρρεε και η άλλοτε κραταιά Σοβιετική Ένωση.

Ένας κυρίαρχος καπιταλισμός αναδύθηκε μέσα από αυτά τα γεγονότα  με το πιο επιθετικό νεοφιλελεύθερο πρόσωπό του.

Κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για το «Τέλος της Ιστορίας».

Μόνο που σε πείσμα των καιρών και των ιδεολογικών εκπροσώπων του νεοφιλελεύθερου δόγματος, η Ιστορία δεν σταμάτησε εκεί …

Τα χρόνια που ακολούθησαν σημαδεύτηκαν από πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και αλλού.

Στο όνομα της παγκοσμιοποίησης και των προσταγμάτων της αγοράς εφαρμόζονται στο σύγχρονο κόσμο οι πιο άγριες μορφές εκμετάλλευσης, η καταβαράθρωση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Επέστρεψε η ανθρωπότητα στο σύγχρονο Μεσαίωνα της «Νέας Τάξης Πραγμάτων».

Νέες απειλητικές δυνάμεις πρόβαλαν  - φανατικοί ισλαμιστές και τζιχαντιστές, φονταμενταλιστές κάθε λογής, νεοναζιστές – κάθε λογής φαινόμενα μισαλλοδοξίας, ρατσισμού, ακραίου δογματισμού.

Στις ίδιες τις χώρες της Δύσης – με πρώτη τις ίδιες τις ΗΠΑ, τη μητρόπολη του σύγχρονου καπιταλισμού – που τόσους πολέμους και εκστρατείες εξαπέλυσαν για την «υπεράσπιση» των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συστηματικά παραβιάζονται και καταπατιούνται στοιχειώδη δικαιώματα.

Ενώ ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος φαίνεται να ανατέλλει στη σύγχρονη διεθνή πραγματικότητα, μεταξύ Δύσης και Ρωσίας ή και ευρύτερα της Ανατολής.

Ο μονοπολικός κόσμος που ανέτειλε μετά το 1989 τείνει να θρυμματιστεί  σε μια πολυ - πολικότητα με ανεξέλεγκτο και επικίνδυνο τρόπο, ενώ νέες αναδυόμενες δυνάμεις διεκδικούν παγκόσμιο ή και περιφερειακό ρόλο και κυριαρχία.

25 χρόνια δεν φαίνεται να «τέλειωσαν» την Ιστορία.

Η μεταμοντέρνα αυτή διακήρυξη κατέρρευσε, όπως και το Τείχος του Βερολίνου, ο συμβολικός της αντίποδας.

 Η παγκόσμια Αριστερά, από την άλλη, οι εναλλακτικές, ριζοσπαστικές και επαναστατικές δυνάμεις και κινήσεις έχουν πολύ δρόμο ακόμη να διανύσουν μέχρι να αποκτήσουν μια ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια σκηνή, ικανή ν’ αποτρέψουν – ή καλύτερα ν’ ανατρέψουν – τη σύγχρονη βαρβαρότητα και να ανοίξουν το δρόμο για μια νέα κοινωνία.

 Ωστόσο, δεν υπάρχει και άλλη επιλογή …

Μπροστά σ’ ένα νέο Ψυχρό Πόλεμο - Πτήσεις ρωσικών μαχητικών «ανησυχούν» το ΝΑΤΟ

Αυξημένη δραστηριότητα ρωσικών μαχητικών πάνω από την Βόρεια και τη Βαλτική Θάλασσα καταγράφει το τελευταίο διάστημα το ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία ανακοίνωσε ότι έχει επέμβει κατ' επανάληψη τις δύο τελευταίες ημέρες.

Μέσα σε διάστημα 24 ωρών αεροσκάφη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας απογειώθηκαν από τέσσερα διαφορετικά σημεία για αποστολές αναχαίτισης τεσσάρων σμηνών ρωσικών πολεμικών αεροσκαφών που πραγματοποιούσαν «ασκήσεις» στον εναέριο χώρο της Βαλτικής, της Βόρειας και της Μαύρης Θάλασσας, ανακοίνωσε το ΝΑΤΟ. Εκπρόσωπος της Συμμαχίας δήλωσε ότι τα αεροσκάφη δεν παραβίασαν τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, αλλά τόνισε ότι αυτός ο αριθμός εξορμήσεων θεωρείται σπάνιος τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα πάντα με τη δήλωση του ΝΑΤΟ, την Τετάρτη, δήλωσε ότι τις τελευταίες 48 ώρες αεροσκάφη του ΝΑΤΟ είχε αποτρέψει οκτώ ρωσικά στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από τη Βόρεια Θάλασσα στον Ατλαντικό Ωκεανό, καθώς και τέσσερα πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα και πάνω από 10 στην περιοχή της Βαλτικής.

Σε όλα τα περιστατικά τα ρωσικά αεροσκάφη πέταξαν σε διεθνή εναέριο χώρο. Το ΝΑΤΟ υποστηρίζει ότι παρακολουθεί αυτή τη δραστηριότητα, προκειμένου να εντοπίζει τα αεροσκάφη και να προστατεύει το «συμμαχικό εναέριο χώρο».

Όμως, σε πολλές περιπτώσεις, τα αεροπλάνα δεν είχαν καταθέσει σχέδια πτήσης, ούτε χρησιμοποιούσαν αναμεταδότες επί του σκάφους ούτε διατηρούσαν επαφή μέσω ασυρμάτου με τον πολιτικό έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας, δήλωσε το ΝΑΤΟ.

Προς το παρόν δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση της Μόσχας. Αναλυτές στη Ρωσία ωστόσο εκτιμούν ότι οι ανακοινώσεις του ΝΑΤΟ συνδέονται με μια γενικότερη προσπάθεια να καλλιεργηθεί ένα κλίμα ανησυχίας ή και πανικού στην Ευρώπη.

Το Κρεμλίνο, ωστόσο, θεωρεί την ενσωμάτωση των βαλτικών κρατών  ως μελών στο ΝΑΤΟ το 2004 ως μη φιλική πράξη, αφού στο παρελθόν αποτελούσαν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης και περίπου ένα εκατομμύριο Ρώσοι εξακολουθούν να ζουν σ’ αυτές.

Επίσημη ρωσική αντίδραση στις αιτιάσεις του ΝΑΤΟ για παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, δεν υπάρχει προς το παρόν. Τα ρωσικά ΜΜΕ μεταδίδουν τη θέση του Υπουργείου Άμυνας, όπως αυτή έχει εκφραστεί, κατ΄ επανάληψη στο πρόσφατο παρελθόν: «Όλες οι πτήσεις αεροσκαφών της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας γίνονται αυστηρά με βάση τις προδιαγραφές και τις διεθνείς συμβάσεις χρήσης του εναέριου χώρου στα διεθνή ύδατα , χωρίς να παραβιάζουν τα σύνορα άλλων κρατών».

Καλλιέργεια κλίματος φοβίας στην κοινή γνώμη;

Στην ιστοσελίδα του ΝΑΤΟ γίνεται λόγος για «ασυνήθιστο επίπεδο δραστηριότητας αεροσκαφών της ρωσικής αεροπορίας στον εναέριο χώρο της Ευρώπης...». Ρώσοι ειδικοί αμυντικών θεμάτων εκτιμούν ότι η ανακοίνωση του ΝΑΤΟ εντάσσεται στα πλαίσια της προσπάθειας δημιουργίας κλίματος φοβίας γιατί όχι και υστερίας στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη έναντι της Ρωσίας, και, θυμίζουν ότι έρχεται σε συνέχεια της υστερίας που προκλήθηκε πριν 10 μέρες στη Σουηδία, με τη δήθεν εμφάνιση ρωσικού υποβρυχίου στα χωρικά της ύδατα. Τότε, λένε, τίποτα δεν αποδείχτηκε , ωστόσο, το ανύπαρκτο συμβάν έφερε για πρώτη φορά στην ιστορία, τους Σουηδούς να λένε ναι στην είσοδο της χώρας τους στο ΝΑΤΟ , σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήχθη αμέσως μετά την αναζήτηση του υποβρυχίου-φαντάσματος.

Άλλωστε, στην ανακοίνωση του ΝΑΤΟ βρίσκεται κάπου «χαμένη» και η φράση ότι η αναχαίτιση αγνώστων αεροσκαφών αποτελεί συνήθη πρακτική, απλά το 2014 αυτό γίνεται σχεδόν τρείς φορές συχνότερα από το 2013.

Είναι λογικό, εξηγεί ο στρατιωτικός αναλυτής Βίκτωρ Λιτόφκιν, αφού έχει επιβληθεί εμπόλεμη κατάσταση στην Ουκρανία, χώρα ενδιάμεσο της Ρωσίας και των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, όταν στα ρωσικά σύνορα πετούν νατοϊκά πολεμικά αεροσκάφη τα οποία μπορούν να φέρουν πυρηνικά όπλα.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε, επίσης, νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή της Αρκτικής, όπου η Ρωσία έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη νέων σημαντικών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Μια μόνιμη ναυτική βάση, επίσης, έχει εγκατασταθεί  στα νέο Νησιά της Σιβηρίας.

Η περιοχή προσελκύει το διεθνές ενδιαφέρον, επειδή το λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής θάλασσας είναι πιθανόν να καταστήσει το βόρειο θαλάσσιο δρόμο  πιο πλωτό, συντομεύοντας το ταξίδι στην Κίνα και άλλες ασιατικές αγορές που ανθίζουν.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε κλιμάκωση της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης του δυτικού στρατοπέδου με τη Ρωσία για τον έλεγχο βασικών γεωστρατηγικών περιοχών και ενεργειακών πηγών.