John Weeks
Η γερμανική κυβέρνηση υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των προγραμμάτων λιτότητας, υποστηρίζοντας ότι οι σχετικοί στόχοι μείωσης του ελλείμματος και του χρέους προσφέρουν τον καλύτερο, αν όχι το μοναδικό, δρόμο προς την οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη. Μερικοί συγγραφείς φθάνουν πίσω στον υπερ-πληθωρισμό της δεκαετίας του 1920 για να εξηγήσουν αυτή την πίστη στις αρετές της λιτότητας.
Πρόσφατα στατιστικά στοιχεία, που έχουν ληφθεί από ένα μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης της ΕΕ, δείχνουν την αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης για το τελευταίο τρίμηνο του 2014 ως αποδεικτικά στοιχεία ότι η λιτότητα φέρνει την ανάκαμψη. Ένα άρθρο των Financial Times την 3η Φεβρουαρίου έλεγε στους αναγνώστες ότι οι στατιστικές "επιβεβαίωσαν το ρόλο της Γερμανίας ως εργοστάσιου παραγωγής ενέργειας της Ευρώπης".
Η γερμανική κυβέρνηση διακηρύσσει ότι όλα τα μέλη της ευρωζώνης θα πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά της αυστηρής ανάπτυξης που καθοδηγείται από τις εξαγωγές, μια φαινομενικά αθώα πλάνη, αντίθετη προς επιχειρήματα (για κάθε πλεόνασμα θα πρέπει να υπάρχει ένα έλλειμμα, διαβάστε τον Andrew Graham στην εφημερίδα The Guardian ). Τις τελευταίες εβδομάδες το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών έδειξε ιδιαίτερο ζήλο στο να "διδάξει" την ελληνική κυβέρνηση για τις αρετές των εμπορικών πλεονασμάτων και ενός θετικού δημοσιονομικού αποτελέσματος ( FT 19η Φεβρουαρίου ).
Οι New York Times ήταν λίγο πιο συγκρατημένοι στην επιλογή των λέξεων, αποκαλώντας τις αναπτυξιακές επιδόσεις του τέταρτου τριμήνου ως «σημάδι» ότι η ζώνη του ευρώ θα μπορούσε να πάει "μετρίως καλύτερα" αυτό το έτος σε σύγκριση με το προηγούμενο ( NYT 15 του Ιανουαρίου ). Αλλά το βασικό μήνυμα ήταν το ίδιο όπως και στους FT , η Γερμανία εξακολουθεί να είναι το οικονομικό success story της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια προσεκτική εξέταση τhw πρόσφατης γερμανικής οικονομικής απόδοσης θέτει υπό αμφισβήτηση την σοφία του “do-as-we-do” συμβουλής από το Βερολίνο.
Το παρακάτω διάγραμμα δείχνει την αμφίβολη φύση της γερμανικής «ανάκαμψης». Η δραματική βελτίωση στη γερμανική οικονομική ανάπτυξη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2009 έως το πρώτο τρίμηνο του 2011, σε συνδυασμό με ένα δημοσιονομικό πλεόνασμα της τάξης του 1,4% του ΑΕΠ (που αναφέρονται στον πίνακα στη σελίδα 43 της Έκθεσης Εμπορίου και Ανάπτυξης για το 2011 ).
Μετά από τις αρχές του 2011 η οικονομία παρέμεινε στάσιμη για τρία χρόνια. Το ΑΕΠ στο τέλος του 2014 ήταν μόλις δύο ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τις αρχές του 2008 και μία πενιχρή ποσοστιαία μονάδα πάνω από τα μέσα του 2011. Στο τέλος του 2014, η «οικονομική ενεργειακή δύναμη» της Ευρώπης μόλις έφτασε σ' ένα επισφαλές και μη εντυπωσιακό 4% πάνω από το πρώτο τρίμηνο του 2008 - μια "ανάκαμψη" κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες σε διάστημα έξι ετών ( το ΑΕΠ για 2014Q1 δεν φαίνεται στο διάγραμμα, επειδή δεν υπήρχαν στοιχεία για τις εξαγωγές για το τρίμηνο).
Μέχρι τις αρχές του 2011, οι πολιτικές λιτότητας είχαν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και σε μεγάλο μέρος αυτό οφείλεται στην πίεση από τη γερμανική κυβέρνηση - στην Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία, με τις βόρειες χώρες να ακολουθούν σύντομα. Δεν είναι παράδοξο το ότι η γερμανική ανάκαμψη ήρθε στο τέλος της ταυτόχρονα με τη στασιμότητα στο σύνολο της ζώνης του ευρώ.
Οι Γερμανοί παραγωγοί πολιτικής δεν μπορούν να αποδώσουν αξιόπιστα τη στασιμότητα της χαμηλής ζήτησης στην παγκόσμια οικονομία. Από τα μέσα του 2010 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2014 οι γερμανικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 16% (ετήσιος ρυθμός 4%) σε σύγκριση με το 4% για το ΑΕΠ (1,3% ετησίως). Αν το επιχείρημα ήταν, ότι η εξωτερική ζήτηση ήταν αδύναμη, τότε αυτό κάνει την ανάγκη αντικατάστασης των εγχώριων πολιτικών λιτότητας με τη δημοσιονομική τόνωση και τα αντίστοιχα κίνητρα ακόμη μεγαλύτερη.
Εξαγωγές & ΑΕΠ σε σχέση με 1ο τρίμηνο του 2008 (ποσοστά, σταθερές τιμές)
Η αποτυχία των επενδύσεων να ανακάμψουν από την παγκόσμια κρίση του 2008, παρέχει μεγάλο μέρος της εξήγησης της επίμονης στασιμότητας της γερμανικής οικονομίας. Όσον αφορά το ΑΕΠ, οι επενδύσεις ανέκαμψαν σημαντικά το 2009 και το 2010, στη συνέχεια συρρικνώθηκαν απότομα. Μακριά από την τόνωση της «εμπιστοσύνης των επενδυτών», οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν μετά τις αρχές του 2011 οδήγησαν σε μια δεύτερη κατάρρευση των επενδύσεων.
Μεικτός σχηματισμός κεφαλαίου, το ποσοστό διαφοράς από το 1ο τρίμηνο του 2008 (σε σταθερές τιμές, κινητός μέσος όρος για το τέταρτο τρίμηνο )
Αντί να είναι ένα μοντέλο προς μίμηση, η γερμανική οικονομική πολιτική και οι επιδόσεις της αποδεικνύουν τα όρια στη λιτότητα και τη καθοδηγημένη από τις εξαγωγές ανάπτυξη. Ο Wolfgang Munchau των Financial Times αποκαλεί την πρώτη «οικονομικό αναλφαβητισμό» ( FT 16 Φεβρουαρίου ) και την τελευταία ότι είναι καθαρός μερκαντιλισμός.
Η πεποίθηση ότι η λιτότητα οδηγεί στην ανάπτυξη είναι παράλογη. Και η εφαρμογή μιας εμπορικής πολιτικής που είχε απαξιωθεί πριν από 250 χρόνια από τον Adam Smith εγκαταλείπει τις βασικές αρχές της κοινής αγοράς.
Αυτό το blogpost εκδόθηκε για πρώτη φορά από την The Huffington Post
Αναρτήσεις
