Τελικά, τι “κερδίσαμε” στη χτεσινή συνάντηση κορυφής; Κατανόηση και στήριξη στα ελληνικά αιτήματα ή παράταση αγωνίας και ένα ακόμα βήμα προς το Μεγάλο Συμβιβασμό;

Χωρίς καμία μαγική ενδιάμεση λύση για την ελληνική χρηματοδότηση και το πρόβλημα ρευστότητας, ολοκληρώθηκε η επταμερής διάσκεψη στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Μετά από 4,5 ώρες “έντονης συζήτησης” Μέρκελ, Ολάντ, Γιούνκερ, Τουσκ, Ντράγκι και Ντάισελμπλουμ πέταξαν το μπαλάκι στην ελληνική πλευρά, ώστε να πάρει μέτρα το συντομότερο δυνατό και να ορίσει μια επαρκή λίστα μεταρρυθμίσεων με την έγκριση των θεσμών σε Αθήνα και Βρυξέλλες, αν επιθυμεί να ξεκλειδώσουν οι εκταμιεύσεις από την τελευταία εκκρεμούσα δόση του τρέχοντος ελληνικού προγράμματος.

Το eurogroup θα συγκληθεί το συντομότερο δυνατόν για να αποφασίσει εκταμιεύσεις, όταν τα ελληνικά μέτρα θα έχουν περάσει από την έγκριση των θεσμών και θα είναι επαρκή για να βρεθεί το πρόγραμμα ξανά εντός τροχιάς.

Μέρκελ και Ολάντ στις δηλώσεις που ακολούθησαν ήταν εξαιρετικά σαφείς σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα, όπως άλλωστε και ο Α.Τσίπρας που επεσήμανε ότι “δεν πρόκειται για τον 5ο έλεγχο, για το mail Xαρδούβελη”, αλλά για μέτρα εμπνεύσεως αυτής της κυβέρνησης - τα οποία δεν θα είναι υφεσιακά.

Ο πρωθυπουργός επέμεινε πως ο έλεγχος δεν είναι ο 5ος, αλλά αυτό δεν προκύπτει από την ανακοίνωση η οποία παραπέμπει στο eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου όπου το όλον πρόγραμμα επεκτάθηκε για 4 μήνες με όλες τις νομικές συνέπειες, άρα και τον 5ο έλεγχο που εκκρεμεί.

Αυτό εξάλλου δήλωσαν τόσο ο πρόεδρος του eurogroup τότε, όσο και ο επίτροπος Μοσκοβισί. Οι Βρυξέλλες όμως δεν ενδιαφέρονται για την ονοματολογία, αρκεί η ελληνική πλευρά να φέρει αποτελέσματα.

Σε σχέση με τα διάφορα αιτήματα προς την ΕΚΤ (κέρδη από ομόλογα, οροφή τριμήνων γραμματίων και επαναφορά εξαίρεσης για τους ελληνικούς τίτλους) η απόρριψη από τον Μάριο Ντράγκι ήταν απόλυτη, σε σημείο μάλιστα να απειλήσει με νομικά μέτρα αν η κυβέρνηση επέλεγε να τον αγνοήσει.

Η κυβέρνηση τώρα φιλοδοξεί να καταφέρει να γεμίσει τη λίστα που θα κλείσει την αξιολόγηση με μέτρα που δεν θα έχουν πολιτικό κόστος, όμως ο κριτής της επάρκειας θα είναι η Τρόικα, στα μέτρα θα περιλαμβάνονται και μέτρα δημοσιονομικής απόδοσης και όλα αυτά θα συμβαίνουν σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο με τις ίδιες συνθήκες ρευστότητας και καμία εναπομείνασα δικαιολογία.

Τι συμφώνησαν οι εταίροι με τον πρωθυπουργό

Αθήνα και εταίροι επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στην εφαρμογή της συμφωνίας του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου και σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα δεσμεύθηκε να αποστείλει έναν ολοκληρωμένο κατάλογο μεταρρυθμίσεων.

Η ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 02:30 (τοπική ώρα, 03:30 ώρα Ελλάδας) στις Βρυξέλλες, λίγη ώρα μετά την ολοκλήρωσης της επταμερούς διάσκεψης για το ελληνικό ζήτημα, έχει ως εξής:

«Αποδεχόμαστε απόλυτα τη συμφωνία του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου 2015.

Σε πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης, δεσμευόμαστε να επιταχύνουμε το έργο μας και να το ολοκληρώσουμε το ταχύτερο δυνατόν.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου 2015, οι ελληνικές αρχές θα έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και θα παρουσιάσουν έναν πλήρη κατάλογο συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων τις επόμενες ημέρες.

Επιβεβαιώσαμε εκ νέου την πρακτική συμφωνία επί της διαδικασίας: Οι συνομιλίες για θέματα πολιτικής λαμβάνουν χώρα στις Βρυξέλλες. Οι αποστολές για τη συγκέντρωση πληροφοριών λαμβάνουν χώρα στην Αθήνα.

Το Eurogroup είναι έτοιμο να συγκληθεί εκ νέου το συντομότερο δυνατόν».

Spiegel: Σημαντική συμβολική νίκη Τσίπρα η διάσκεψη

Τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης βλέπουν ένα αμυδρό φως στην άκρη του τούνελ μετά την κρίσιμη «επταμερή» συνάντηση που ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες στις Βρυξέλλες.

Το Deutsche Welle παραθέτει μερικούς ενδεικτικούς τίτλους: «H Αθήνα υπόσχεται νέο κατάλογο μεταρρυθμίσεων» (ntv), «Σύνοδος με στόχο να μην πληγεί το κύρος καμιάς πλευράς» (Spiegel online), «H Αθήνα επιδιώκει το ταχύτερο μεταρρυθμίσεις» (tagesschau.de).

Το Spiegel Online σημειώνει επικαλούμενο διπλωματικούς κύκλους στις Βρυξέλλες ότι στην «επταμερή» συζητήθηκε το θέμα των μεταρρυθμίσεων που μπορεί να περάσει η Αθήνα από την ελληνική βουλή χωρίς να προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις από τους ψηφοφόρους.

Το γεγονός πάντως ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες διέθεσαν χρόνο στον Αλέξη Τσίπρα αποτελεί σημαντική συμβολική νίκη για τον Έλληνα πρωθυπουργό, ο οποίος θέλει να αποδείξει στο εσωτερικό ότι διαπραγματεύεται επί ίσοις όροις με τους ευρωπαίους εταίρους, καταλήγει το γερμανικό περιοδικό.

Δεν ανησυχεί για τη συνάντηση με τον Τσίπρα στο Βερολίνο η Μέρκελ

Κάτι προέκυψε τελικά από την «επταμερή», όπως μεταδίδει το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa:

«Μια νέα προσπάθεια οικοδόμησης κλίματος εμπιστοσύνης. Μετά από τρεις ώρες διαλόγου στο περιθώριο της Συνόδου οι επτά βρήκαν τελικά διέξοδο. Βρισκόμαστε ωστόσο ακόμα στην αρχή.

Ο Αλέξης Τσίπρας διαβεβαίωσε τους εταίρους ότι θα καταθέσει πλήρη κατάλογο μεταρρυθμίσεων μέσα στις επόμενες μέρες, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για να λάβει η Ελλάδα νέες πιστώσεις. Όμως ούτε και τώρα οι ευρωπαίοι εταίροι έχουν πλήρη εικόνα για τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.

Στις δηλώσεις της μετά τη συνάντηση η Άγκελα Μέρκελ τόνισε ότι 'αν και υπήρξε μια απογοήτευση για το ότι μετά την 20η Φεβρουαρίου δεν έγινε αυτό που ήλπιζαν οι ευρωπαίοι εταίροι, τώρα η ελληνική πλευρά κατέστησε σαφές ότι θα τηρήσει τα συμφωνηθέντα.

Και εμείς έχουμε εμπιστοσύνη ότι αυτό θα γίνει'. Στο ερώτημα δημοσιογράφου σχετικά με το πόση πίεση δέχθηκε για να προσκαλέσει τον Αλέξη Τσίπρα στο Βερολίνο η Άγκελα Μέρκελ απάντησε: 'Αντιμετωπίζω με χαλαρότητα κάθε συνάντηση.

Και αυτό ισχύει και για τη συνάντηση της Δευτέρας'. Σύμφωνα τέλος με την καγκελάριο δεν συζητήθηκε η κόντρα Βαρουφάκη-Σόιμπλε. 'Είχαμε μια ήρεμη συζήτηση επί της ουσίας. Μεμονωμένες δηλώσεις δεν ήταν αντικείμενο των διαβουλεύσεων', τόνισε η Γερμανίδα καγκελάριος».

Στη σημερινή του συνέντευξη για τα αποτελέσματα της συνάντησης ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, δήλωσε:

«Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα ρευστότητας και είναι απολύτως εξασφαλισμένες οι καταθέσεις των πολιτών στις τράπεζες. Οι δεσμεύσεις προς τους πιστωτές αλλά οι πληρωμές προς τους πολίτες γίνονται κανονικά. Προειδοποιούμε όσους προσπαθούν να παίξουν με την σταθερότητα και την ασφάλεια του τραπεζικού συστήματος ότι ματαιοπονούν και θα διαψευστούν για ακόμη μία φορά οι Κασσάνδρες»

Παράλληλα σημείωσε ότι το σημαντικό που προέκυψε από τις συζητήσεις είναι ότι πλέον δεν υπάρχει 5η αξιολόγηση και το email Χαρδούβελη που περιελάμβανε υφεσιακά μέτρα. «Όλοι πλέον σέβονται την συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου. Βάλαμε στο τραπέζι και προστατέψαμε αυτή την συμφωνία. Η πολιτική διαπραγμάτευση ήταν τελικά το κλειδί για να βάλουμε και πάλι σε ράγες την συμφωνία. Οι συζητήσεις στέφθηκαν με επιτυχία. Πιστεύω ότι ο απολογισμός είναι θετικός στα πλαίσια του δυνατού. Δεν υπάρχει 5η αξιολόγηση και mail Χαρδούβελη που περιλάμβανε υφεσιακά μέτρα και πλεόνασμα 3% ξεκαθαρίσαμε ορισμένα διαδικαστικά θέματα. Οι πολιτικές συζητήσεις θα γίνονται στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα θα έρχονται μόνο τα τεχνικά κλιμάκια για την συλλογή στοιχείων. Η κυβέρνηση δεν εξαντλείται στην διαπραγμάτευση αλλά έχει αρχίσει να νομοθετεί το πρόγραμμα της. Διαπραγματευόμαστε αλλά και κυβερνούμε. Διαπραγματευόμαστε αλλά και νομοθετούμε.»

Ο πρωθυπουργός περιέγραψε το πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων το οποίο θα είναι έτοιμο το συντομότερο δυνατό.

«Υπάρχουν πλαίσια διαπραγμάτευσης παρά το γεγονός ότι οι ισορροπίες είναι δυσμενής για την χώρα αλλά υπάρχουν όπως διαπιστώσατε σημεία συνεννόησης και εξεύρεσης λύσης. Μένει να συνεχίσουμε την προσπάθεια για να υλοποιήσουμε αυτές τις αποφάσεις. Χρειάζεται εγρήγορση επικοινωνία με τους θεσμούς σε υψηλό επίπεδο προκειμένου να χτίσουμε την εμπιστοσύνη.

Θα πάψουν να πληρώνουν τον λογαριασμό οι συνήθεις ύποπτοι έρχονται μεταρρυθμίσεις για το φορολογικό, το ισοζύγιο πληρωμών θα αλλάξει, φέραμε στην βουλή το νομοσχέδιο για τις τριγωνικές συναλλαγές, θα μάθουν να πληρώνουν οι γνωστοί άγνωστοι, θα έρθουμε σε σύγκρουση με τα συμφέροντα και αυτό το είπα και στην επταμερή διάσκεψη.»

Εμείς θέλουμε απλά να σημειώσουμε τα εξής:

Ότι η ανακοίνωση μετά τη χτεσινή συνάντηση ρητά αναφέρει τα εξής: ««Αποδεχόμαστε απόλυτα τη συμφωνία του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου 2015».

Δηλαδή, τη συνέχιση του Μνημονίου για τέσσερις τουλάχιστον μήνες.

Ακόμα - σύμφωνα με το ρεπορτάζ -  η απόρριψη από τον Μάριο Ντράγκι ήταν απόλυτη στα αιτήματα της κυβέρνησης, σε σημείο μάλιστα να απειλήσει με νομικά μέτρα αν η κυβέρνηση επέλεγε να τον αγνοήσει.

Επίσης, η Μέρκελ ανέφερε ότι « …  η ελληνική πλευρά κατέστησε σαφές ότι θα τηρήσει τα συμφωνηθέντα».

Και τέλος, ότι η ανάκτηση της «εμπιστοσύνης» συνδέεται με την προώθηση των μεταρρυθμίσεων οι οποίες θα αξιολογηθούν από τους «θεσμούς», δηλαδή, την τρόικα.

Με απλά λόγια οι «εταίροι» μας λένε: πάρτε μια μικρή ανάσα τώρα. Ωστόσο, το μαρτύριο της σταγόνας θα συνεχιστεί, οι έλεγχοι (ανεξάρτητα τη μορφή) θα συνεχίσουν και θα χρειαστούν «μεταρρυθμίσεις» που θα εξοικονομούν χρήματα για την πληρωμή των δανειστών.

Εκείνο που δρομολογείται ( «μπαίνει στις ράγες» για να παραφράσουμε τον πρωθυπουργό) είναι η επιτάχυνση της πορείας προς νέα μνημόνια ή νέες «συμφωνίες» με ένα νέο Μεγάλο Συμβιβασμό που θα διασώζει το καθεστώς και τα προνόμια των λίγων σε βάρος των πολλών).   

Βολές από Ντράγκι: "Πρώτα ολοκλήρωση του προγράμματος και μετά βοήθεια στην Ελλάδα"

Στις 9 Μαρτίου θα ξεκινήσει η ΕΚΤ τις αγορές κρατικών ομολόγων, ενώ το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2016, όπως ανακοίνωσε ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

"Βασιζόμενοι στην οικονομική ανάλυση και τις ενδείξεις διατηρούνται αμετάβλητα τα επιτόκια", είπε κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Τύπου που παραχώρησε ο επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι από την Λευκωσία, ο οποίος ανακοίνωσε ότι η αγορά των ομολόγων θα ξεκινήσει από τις 9 Μαρτίου και θα διαρκέσει ως τον Σεπτέμβριο του 2016. Η ΕΚΤ θα προχωρά σε αγορές 60 δισ. ευρώ μηνιαίως.

"Σε συνέχεια των αποφάσεων που λάβαμε, θα ξεκινήσουμε στις 9 Μαρτίου να αγοράσουμε τίτλους του δημόσιου τομέα", είπε και τόνισε ότι "οι μηνιαίες αγορές θα ανέρχονται συνολικά σε 60 δισ και θα συνεχιστούν μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2016 και ως ότου διπιστώσουμε προσαρμογή της πορείας του πληθωρισμού για να διατηρείται κάτω του 2% αλλά πλησίον", είπε χαρακτηριστικά.

Προέβλεψε δε ότι θα υπάρξει διεύρυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Το 2015 η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα ανέλθει στο 1,5% (από 1% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη), ενώ το 2016 θα φτάσει στο 1,9% (από 1,5% της προηγούμενης πρόβλεψης).

"Η ΕΚΤ έχει δανείσει στην Ελλάδα μέχρι τώρα 100 δισ. ευρώ", είπε, ενώ τόνισε ότι "η ΕΚΤ έχει δανείσει στην Ελλάδα περισσότερα χρήματα απ΄οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωζώνης".

"Έχει διπλασιάσει την δανειοδότηση της από 50 σε 100 τους τελευταίους δύο μήνες. Είναι 68% του ελληνικού ΑΕΠ, το υψηλότερο στη ζώνη του ευρώ. Με αυτή την έννοια μπορεί να πει κανείς ότι η ΕΚΤ είναι η ΚΤ της Ελλάδας όμως είναι και η Τράπεζα όλων των άλλων χωρών της ζώνης. Βασίζεται σε κανόνες", είπε, υπογραμμίζοντας ότι "αν υπάρχει πρόσβαση στις αγορές πολλές από τις ανησυχίες μας θα πάψουν να υπάρχουν. Άρα το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι η ευελιξία προς την οικονομική πολιτική της Ελλάδας θα προέλθει από τις αποφάσεις των υπολοίπων μελών της Ευρωζώνης".

"Είναι η πρώτη που επιθυμεί την επανεκκίνηση της χρηματοδότησης της Ελλάδας δεδομένου ότι οι προϋποθέσεις τηρούνται. Διαδικασία που συνιστά ολοκληρωμένη αναθεώρηση του προγράμματος. Αυτή είναι η μόνη προϋπόθεση", προσέθεσε και τόνισε ότι "η ΕΚΤ δεν μπορεί να αγοράσει ελληνικά ομόλογα. Δεν μπορεί για αρκετούς λόγους. Ούτε ελληνικά ούτε κυπριακά".

Παράλληλα, χαρακτήρισε βελτιωμένη την εικόνα της κυπριακής οικονομίας λόγω των μεταρρυθμίσεων που λαμβάνουν χώρα. "Προμηνύονται περαιτέρω θετικές εξελίξεις", τόνισε.

"Τα μέτρα που έχουμε λάβει θα συμβάλουν σε βελτίωση της εικόνας του πληθωρισμού σε μακροπρόθεσμο επίπεδο", σημείωσε, και συμπλήρωσε πως είναι υψηλότερο το ΑΕΠ της ευρωζώνης σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat.

"Η τιμή του πετρελαίου θα συνεχίσει να στηρίζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις", συνέχισε.

"Πρέπει να γίνουν βήματα προς βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση της ανάπτυξη", είπε ο Μάριο Ντράγκι.

Με απλά λόγια: 

Η Ελλάδα δεν μπαίνει άμεσα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που θα ξεκινήσει η ΕΚΤ 

Προϋπόθεση γι' αυτό είναι η "αξιολόγηση" του ελληνικού προγράμματος και της πορείας των μεταρρυθμίσεων (= η ολοκλήρωση του Β΄ Μνημονίου) από τους "θεσμούς" (= τρόικα).

Προφανώς, έχουμε να δούμε αρκετά επεισόδια ακόμη στο σίριαλ των εκβιασμών και απαιτήσεων των τοκογλύφων δανειστών ...   

Άγριος τσακωμός Νότη Μαριά και Ντράγκι στο Eυρωπαϊκό Kοινοβούλιο

Για τα δεδομένα του ευρωκοινοβουλίου, έγινε χαμός. Ο Νότης Μαριάς επιτέθηκε στον Μάριο Ντράγκι για τις πολιτικές που ασκεί η ΕΚΤ σε σχέση με την Ελλάδα και ιδιαίτερα στο θέμα των ομολόγων. Χαρακτήρισε παράνομη την απόφαση της ΕΚΤ να μην δέχεται ελληνικά ομόλογα, και επέκρινε τον Ντράγκι πως συμπεριφέρεται ως ανθύπατος της Ευρώπης. Το σφυράκι της προέδρου της έδρας χτυπούσε συνεχώς προκειμένου να επαναφέρει την τάξη.

Νότης Μαριάς: «Η ΕΚΤ ασκεί εκβιαστική πολιτική απέναντι στους Ευρωπαϊκούς Λαούς και τις δημοκρατικές τους Κυβερνήσεις στο όνομα της δήθεν διάσωσης του ευρώ. Αυτό έγινε απέναντι στην Ιρλανδία, έγινε απέναντι στην Κύπρο και πριν λίγες μέρες έγινε έναντι της Ελλάδας με την παράνομη απόφαση της ΕΚΤ να μην δέχεται ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου στις πράξεις του Ευρωσυστήματος από 16 Φεβρουαρίου, ενώ γνωρίζατε πολύ καλά κύριε Ντράγκι ότι η Ελλάδα μέχρι 28 Φεβρουαρίου είναι σε πρόγραμμα. Κύριε Ντράγκι, καταλάβετε το, δεν είστε ανθύπατος της Ευρώπης. Πάψτε να κερδοσκοπείτε εις βάρος του ελληνικού λαού και επιστρέψτε τα κέρδη 1,9 δισ ευρώ που απεκόμισε η ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα το 2014»
«Δεν είστε ανθύπατος της Ευρώπης. Πάψτε να κερδοσκοπείτε εις βάρος του ελληνικού λαού και επιστρέψτε τα κέρδη 1,9 δισ. ευρώ που απεκόμισε η ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα το 2014», κατέληξε ο κ. Μαριάς.

Αμέσως ο κ. Ντράγκι πήρε τον λόγο, σημειώνοντας πως «εξακολουθούν κάποιοι να κάνουν λάθος και να πιστεύουν ότι τα κέρδη τα κρατάει η ΕΚΤ.

Μάριο Ντράγκι: «Εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι τα κέρδη τα κρατάει η ΕΚΤ... Λάθος. Τα κέρδη διανέμονται στις εθνικές Κεντρικές Τράπεζες που τα πιστώνουν στους εθνικούς λογαριασμούς. Και από εκεί μεταφέρονται στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Όπως έγινε και στην περίπτωση της Ελλάδας. Άρα τα κεφάλαια βρίσκονται εκεί προς χρηματοδότηση».

Δύσκολα, όμως, μπόρεσε να προχωρήσει την ομιλία του, καθώς παρενέβη ο κ. Μαριάς και ο κ. Ντράγκι έλεγε συνεχώς «όχι, όχι», για να καταφέρει να πει ότι «η Ελλάδα θα λάβει τα χρήματα εφόσον τηρεί το πρόγραμμα».

Στο μεταξύ, η πρόεδρος της έδρας προσπαθούσε με το σφυράκι της να σταματήσει τον καβγά και απευθυνόμενη προς τον κ. Μαριά του ζήτησε να σταματήσει και να σεβαστεί τον ομιλούντα και το προεδρείο. Τελικώς πείστηκε και ο Ντράγκι συνέχισε την ομιλία του, επαναλαμβάνοντας πως τα κέρδη διανέμονται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες και ότι είναι διαθέσιμα για την Ελλάδα «εφόσον τηρεί το πρόγραμμα. Αυτό είναι μία προϋπόθεση η οποία αποτελεί πολιτική επιλογή και όχι της ΕΚΤ. Δεν υπάρχει παρέμβαση της ΕΚΤ ως προς αυτό».

Η στάση του Ντράγκι εντάσσεται μέσα στη λογική των πιέσεων προς την Ελλάδα  οι οποίες εντείνονται αυτή την περίοδο.

Κι όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Ντράγκι " ... αποτελεί πολιτική επιλογή".

Ποιων δυνάμεων και κύκλων;

Νομίζουμε ότι όλοι το καταλαβαίνετε ...

Μπαράζ πιέσεων και εκβιασμών - όταν οι “εταίροι” δείχνουν το πραγματικό τους πρόσωπο

Μετά τα μεσάνυχτα - όταν κτυπούν οι … βρικόλακες και τα φαντάσματα και κατά παράβαση κάθε ευρωπαϊκής ‘δεοντολογίας’ - ο Ντράγκι, διοικητής της ΕΚΤ, ορθό κοφτά πήρε τηλέφωνο τον Έλληνα πρωθυπουργό και του ανακοίνωσε την απόφαση της ΕΚΤ να μη δέχεται ελληνικά ομόλογα μετά τις 11 Φεβρουαρίου και εκβιάζοντας με αναστολή ρευστότητας για τις ελληνικές τράπεζες.

Σήμερα το μεσημέρι είχαμε τη συνάντηση του Γιάννη Βαρουφάκη με τον υπερυπουργό Οικονομικών της Γερμανίας και της γερμανικής οικονομικής και πολιτικής τάξης πραγμάτων στην Ευρώπη, το Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Το τι έγινε σ’ αυτή συνάντηση και οι δηλώσεις που ακολούθησαν είναι γνωστά.

“We agree to disagree“. «Συμφωνήσαμε ότι διαφωνούμε» δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών.

Με άλλα λόγια ο Γερμανός υπουργός παραδέχθηκε - όχι και με τον πλέον διπλωματικό τρόπο -  ότι δεν σημειώθηκε πρόοδος στα σημεία, στα οποία διαφωνούν Βερολίνο και Αθήνα. Εκτός ίσως από ένα, αλλά αυτό το είχε «αποσύρει» ούτως ή άλλως από το τραπέζι η ελληνική κυβέρνηση λίγες μέρες πριν από την συνάντηση στο Βερολίνο. Όπως είπε ο Β. Σόιμπλε «συμφωνήσαμε με τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών ότι του ζήτημα “κούρεμα“ δεν είναι πλέον επίκαιρο».

Με απλά λόγια: πλήρη υποταγή ή τίποτα είναι η θέση της γερμανικής κυβέρνησης.

Με την οποία συντονίζονται και οι Ευρωπαίοι δορυφόροι της.

Το ζήτημα είναι τι θα κάνει η ελληνική κυβέρνηση: ποιες παραχωρήσεις και συμβιβασμούς είναι διατεθειμένη να κάνει.

Μέχρι στιγμής  κατά δήλωση και του ίδιου του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, θα επιμείνει στις προεκλογικές της δεσμεύσεις.

Το ευχόμαστε και μένει να το δούμε …

Αλλά πρέπει και ο ίδιος ο λαός  πρέπει αν δώσει τη δική του απάντηση.

Reuters: Ψυχρή υποδοχή της πρότασης Βαρουφάκη για το χρέος από την Ευρωζώνη

Φρένο στα σχέδια της ελληνικής κυβέρνησης που παρουσίασε στους Financial Times ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης για ανταλλαγή των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ με νέα ομόλογα με αναπτυξιακή ρήτρα και αέναα ομόλογα βάζει η Ευρωζώνη και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.

Στην ΕΚΤ επικρατεί σχεδόν απορριπτική στάση για την πρόταση που κατέθεσε ο Γιάννης Βαρουφάκης. Στελέχη της ΕΚΤ αντιτείνουν ότι επιθυμούν την πλήρη αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων που διακρατεί η κεντρική ευρωπαϊκή τράπεζα.

Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών, σημειώνει το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων, παρουσίασε την ιδέα τη Δευτέρα ότι τα ελληνικά ομόλογα που διακρατούνται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και μέρος του χρέους που οφείλεται στις κυβερνήσεις της ευρωζώνης - συνολικού ύψους 53 δισ. ευρώ - θα μπορούσε να ανταλλαγεί είτε με ομόλογα-ανάπτυξης είτε με τα αποκαλούμενα «αέναα» ομόλογα.

Παραμένει αδιευκρίνιστο, σημείωνει το Reuters, αν η ιδέα συνεπάγεται ή όχι την εγκατάλειψη του αιτήματος για διαγραφή του χρέους. Ο Βαρουφάκης δήλωσε ότι η Αθήνα παραμένει σταθερή στο αίτημά της για μείωση του χρέους αλλά μια πηγή δήλωσε ότι η απαίτηση για «κούρεμα» χρέου δεν υπάρχει πια.

Είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης που εμπλέκονται στη διαπραγμάτευση για την οικονομική στήριξη της Ελλάδας υποδέχθηκαν με «κρύα καρδιά» την πρόταση αυτή, προσθέτει το Reuters.

«Θέλουμε περισσότερες λεπτομέρειες. Αλλά οι πρώτες αντιδράσεις ήταν επιφυλακτικές. Υπάρχει η ανησυχία ότι αυτό είναι ένα νέο κόλπο για να κάνει κανείς κούρεμα χρέους» δήλωσε αξιωματούχος της Ευρωζώνης.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι, τους οποίους επικαλείται το Reuters, δηλώνουν ότι δεν υπάρχει καμία όρεξη για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που βρίσκεται στα χέρια της Ευρωζώνης ύψους 195 δισ. ευρώ.

«Ο Βαρουφάκης είναι έξυπνος αλλά υποτιμά τα προβλήματα, τα καταστατικά περιθώρια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης» συμπλήρωσε δεύτερος αξιωματούχος.

Εκτός από νομικά ζητήματα η πρόταση Βαρουφάκη παρουσιάζει ορισμένα πρακτικά προβλήματα, συνεχίζει το Reuters.

«Με την επιφύλαξη ότι μας λείπουν οι λεπτομέρειες θα πρέπει να εκτιμήσουμε την ιδέα σωστά, δεν βλέπω μεγάλη όρεξη γι' αυτό, και τις πιθανές σημαντικές πρακτικές δυσκολίες» πρόσθεσε τρίτος αξιωματούχος της Ευρωζώνης.

«Κατ' αρχήν ποιο θα είναι το κατώτατο όριο ανάπτυξης που θα χρησιμοποιηθεί για τα ομόλογα που θα συνδεθούν με τους ρυθμούς ανάπτυξης; Θα βασιστεί στις προβλέψεις - πιθανότατα όχι - ή στα πραγματικά δεδομένα; Και αν τα δεδομένα αναθεωρηθούν αργότερα προς τα πάνω ή προς τα κάτω, όπως μπορεί να συμβεί;» αναρωτιέται ο αξιωματούχος.

Το γερμανικό think-tank DIW σε μελέτη του τάχθηκε υπέρ των ομολόγων με ρήτρα ανάπτυξης γιατί θα μείωναν την πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας, θα σταθεροποιούσαν την αναλογία του χρέους ακόμα και αν η ανάπτυξη ήταν ασθενής, θα έδιναν μια σημαντική αφορμή για μεταρρυθμίσεις και, σε περίπτωση εκτόξευσης της ανάπτυξης, θα προσέφεραν περισσότερα χρήματα στους ευρωπαίους δανειστές.

Αλλά οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η ΕΚΤ είναι απίθανο να συμφωνήσει να έχει στα χέρια της αυτού του είδους τα ομόλογα και ότι οι οικονομικοί όροι που ισχύουν για την Ελλάδα από τον EFSF θα μπορούσαν πολύ δύσκολα να βελτιωθούν.

«Η ενστικτώδης αντίδρασή μου είναι ότι θα ανάψει το κόκκινο φως. Γιατί να εφαρμοστεί οικονομική μηχανική αν τα κόστη είναι ήδη όσο πιο χαμηλά γίνεται;» αναρωτήθηκε τέταρτη πηγή που μίλησε στο Reuters.

«Όλα αυτά είναι εξαιρετικά ανησυχητικά αν αυτό είναι η καλύτερη πρόταση την οποία θα μπορούσε να παρουσιάσει η Ελλάδα» πρόσθεσε.

Αύριο Τετάρτη, ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης θα βρίσκεται στην Φρανκφούρτη για συνάντηση με τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Σε μεγάλη κινητικότητα, λοιπόν, οι διεργασίες και οι ζυμώσεις που αφορούν μια νέα συμφωνία για το ελληνικό χρέος.

Μεγάλη κινητικότητα και από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης: με τα ταξίδια και τις επισκέψεις του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα σε Κύπρο και Ιταλία και στη συνέχεια στη Γαλλία.

Και με το μαραθώνιο επισκέψεων και συναντήσεων του Γιάνη Βαρουφάκη – όπου στο βάθος φαίνεται να πλησιάζει και η συνάντηση με το Σόιμπλε.

Όλα δείχνουν ότι προχωράνε τα πράγματα στην κατεύθυνση ενός νέου συμβιβασμού γύρω από τα ζητήματα του χρέους.

Μένει να δούμε πόσο συμφέρων θα είναι για την Ελλάδα και το λαό μας ο νέος αυτός συμβιβασμός.

Κρατάμε ως θετική την κινητικότητα της κυβέρνησης – σε σχέση με την πλήρη αδράνεια και υποταγή των προηγούμενων κυβερνήσεων.

Και περιμένουμε να αξιολογήσουμε τα πλήρη δεδομένα μόλις έρθουν στην επιφάνεια.

Τότε θα δούμε την πραγματική εικόνα … 

ΕΚΤ: με αστερίσκους και “ναι μεν, αλλά …” η Ελλάδα στο πρόγραμμα Ντράγκι για αγορά κρατικών ομολόγων

Σε αναστολή θέτει την ελληνική οικονομία η ΕΚΤ για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, καθώς αναφέρει ότι σε κάθε αξιολόγηση της τρόικας θα «παγώνει» η αγορά ελληνικών ομολόγων.

Στο μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ επιχειρούν να εντάξουν και αυτή την εξέλιξη στην εκλογική τους στρατηγική για το φίνις  προς τις εκλογές.

«Τίτλοι που δεν έχουν επιτύχει αξιολόγηση CQS3 δεν θα είναι επιλέξιμοι, εφόσον το ελάχιστο όριο πιστοληπτικής διαβάθμισης του ευρωσυστήματος δεν εφαρμόζεται με σκοπό την καταλληλότητα των εγγυήσεων. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των αξιολογήσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων χρηματοδοτικής βοήθειας για ένα κράτος μέλος της ζώνης του ευρώ, η επιλεξιμότητα θα αναστέλλεται και θα συνεχίζεται εκ νέου μόνο στην περίπτωση μίας θετικής έκβασης της αξιολόγησης» ανέφερε, μεταξύ άλλων, η ανακοίνωση της ΕΚΤ.

Αναλυτικά το συγκεκριμένο κομμάτι της ανακοίνωσης της ΕΚΤ στα αγλλικά είναι ως εξής: «Securities that do not achieve the CQS3 rating will be eligible, as long as the Eurosystem’s minimum credit quality threshold is not applied for the purpose of their collateral eligibility. Moreover, during reviews in the context of financial assistance programmes for a euro area Member State, eligibility would be suspended and would resume only in the event of a positive outcome of the review».

Με αστερίσκους, λοιπόν,  η Ελλάδα στο πρόγραμμα Ντράγκι

Πρόγραμμα αγοράς ομολόγων 60 δισ. τον μήνα έως τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2016 και ώσπου ο πληθωρισμός να επιστρέψει στο 2%, περιλαμβανομένων των χωρών σε πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής της ΕΕ και του ΔΝΤ, αλλά με επιπλέον κριτήρια επιλεξιμότητας ανακοίνωσε σήμερα από τη Φρανκφούρτη ο Μάριο Ντράγκι.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της ΕΚΤ, το ρίσκο της αγοράς ομολόγων των κρατών μελών θα το μοιραστεί σε ένα μικρό ποσοστό η ΕΚΤ με τις Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες, οι οποίες όμως θα απορροφήσουν όλο το υπόλοιπο πιθανό ρίσκο.

Ερωτηθείς ο πρόεδρος της ΕΚΤ για τον αν και κατά πόσο το πρόγραμμά που ανακοινώθηκε θα βοηθήσει την επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, επεσήμανε τα εξής:

«Η νομισματική πολιτική δεν φέρνει από μόνη της την ανάπτυξη. Χρειάζεται πράξεις από τις κυβερνήσεις. Χρειάζεται φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική προσαρμογή Χρειαζόμαστε πράξεις από τις κυβερνήσεις, όσο πιο γρήγορα εφαρμοστούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις τόσο πιο γρήγορα θα επιστρέψει η ανάπτυξη. Χρειαζόμαστε πράξεις και από την Κομισιόν που πρέπει να παρακολουθεί τις κυβερνήσεις, αλλά και να εφαρμόσει το επενδυτικό πακέτο.»

Για ιστορική απόφαση της Ευρώπης έκανε λόγο ο Αντώνης Σαμαράς στο διάγγελμά του μετά τις ανακοινώσεις του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

«Η ιστορική απόφαση της Ευρώπης που ανακοίνωσε ο κ. Ντράγκι και που προσφέρει ρευστότητα πάνω από 1 τρισ. ευρώ, θα δώσει μεγάλες ανάσες σε όλους τους λαούς της Ευρώπης. Είναι κάτι για το οποίο η κυβέρνησή μου και εγώ προσωπικά έχουμε εργαστεί εδώ και καιρό. Θα πάρει όμως η Ελλάδα μερίδιο από αυτό το γιγαντιαίο πακέτο ενίσχυσης της ρευστότητας και της ανάπτυξης της οικονομίας μας; Ή θα χάσουμε την μοναδική αυτή ευκαιρία;» δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Ο Αντώνης Σαμαράς ανέφερε επίσης ότι «η σημερινή απόφασση της ΕΚΤ το λέει καθαρά. Χωρίς κλείσιμο της αξιολόγησης από τους δανειστές μας για το υφυστάμενο πρόγραμμα, που πρέπει να τελειώσει σε έναν μήνα, τέλη Φεβρουαρίου, θα είμαστε αποκλεισμένοι».

Επομένως, μνημόνια, τρόικα  μέχρι τον … αιώνα τον άπαντα, σύμφωνα με τον Σαμαρά …  

«Σημαντική απόφαση την οποία και θα αξιοποιήσει η επόμενη ελληνική κυβέρνηση προς όφελος της χώρας», χαρακτηρίζει από τη μεριά του ο ΣΥΡΙΖΑ τις ανακοινώσεις του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Με τις σημερινές δηλώσεις του προέδρου της ΕΚΤ, διαψεύδονται όσοι έσπειραν τον φόβο και τον πανικό, αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ και προσθέτει ότι ο κ. Ντράγκι με τη σημερινή ανακοίνωση του προγράμματος αγοράς ομολόγων απάντησε στις ακραίες περιοριστικές πολιτικές, τασσόμενος υπέρ της ποσοτικής χαλάρωσης, διαφοροποιούμενος από τις ακραίες νεοφιλελεύθερες φωνές στις οποίες δυστυχώς συγκαταλέγεται και ο κ. Σαμαράς.

Όλοι γνωρίζουν πώς κινήθηκε ο απερχόμενος πρωθυπουργός, τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, επισημαίνοντας ότι ο κ. Σαμαράς αντί να ταχθεί υπέρ της «ποσοτικής χαλάρωσης» στάθηκε απέναντι, συμπαραταγμένος με την κ. Μέρκελ.

Είναι χαρακτηριστικό, υπογραμμίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, πως τα τελευταία εικοσιτετράωρα ο κ. Σαμαράς κορύφωσε την κινδυνολογική προπαγάνδα, προσδοκώντας ότι έτσι θα μετριάσει το μέγεθος της επερχόμενης εκλογικής του συντριβής. Ο ελληνικός λαός με ωριμότητα και ψυχραιμία θα προχωρήσει μπροστά. Η ελπίδα έρχεται, η Ελλάδα γυρίζει σελίδα, η Ευρώπη προχωρά, καταλήγει στην ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.

Βέβαια, ο ΣΥΡΙΖΑ - για ευνόητους λόγους - υποβαθμίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις που έθεσε ο Ντράγκι, όπως και την “παγωμένη” στάση της Γερμανίας, για την οποία εμείς τουλάχιστον θεωρούμε βέβαιο ότι θα συνεχίσει τις πιέσεις για την εφαρμογή των μέτρων λιτότητας.

Τώρα, όπως μεταδίδουν τα διεθνή  ειδησεογραφικά πρακτορεία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε ότι θα εισφέρει τουλάχιστον € 1.100 δισεκατομμύρια στην προβληματική οικονομία της ευρωζώνης.

Η ΕΚΤ θα αγοράσει ομόλογα αξίας 60 δις € ανά μήνα μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου 2016 και μετά ίσως και περισσότερο, σε αυτό το πρόγραμμα που είναι γνωστό ως ποσοτική χαλάρωση (QE).

Η ΕΚΤ έχει επίσης πει ότι τα επιτόκια της ευρωζώνης θα κρατηθούν στο ιστορικό χαμηλό του 0,05%,  που έχουν βρεθεί από τον Σεπτέμβριο του 2014.

Ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι είπε ότι το πρόγραμμα θα ξεκινήσει τον Μάρτιο.

Η ευρωζώνη βρίσκεται σε στασιμότητα και η ΕΚΤ αναζητεί τρόπους για την τόνωση των δαπανών.

Νωρίτερα αυτό το μήνα, τα στοιχεία έδειξαν ότι η Ευρωζώνη υποφέρει από  αποπληθωρισμό, ο οποίος δημιουργεί τον κίνδυνο ότι η ανάπτυξη θα καθυστερήσει, καθώς οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές κρατούν κλειστά τα πορτοφόλια τους, καθώς περίμεναν να πέσουν οι τιμές.

Ο Ντράγκι  δήλωσε ότι το πρόγραμμα θα διεξαχθεί "μέχρι να δούμε μια διαρκή προσαρμογή στην πορεία του πληθωρισμού», τον οποίο η ΕΚΤ έχει δεσμευθεί να διατηρήσει  κοντά στο 2%.

Η αξία του ευρώ υποχώρησε μετά την ανακοίνωση του Ντράγκι σημειώνοντας  πτώση κατά περισσότερο από ένα σεντ έναντι του δολαρίου ΗΠΑ στα 1,1472 δολάρια.

Η μείωση του κόστους του δανεισμού αναμένεται να ενθαρρύνει τις τράπεζες να δανείζουν και τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές της ευρωζώνης να ξοδέψουν περισσότερα.

Είναι μια στρατηγική που φαίνεται να έχει λειτουργήσει  στις ΗΠΑ, οι οποίες παρουσίασαν ένα τεράστιο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης μεταξύ του 2008 και 2014.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία είχαν επίσης διαμορφώσει σημαντικά προγράμματα  αγοράς ομολόγων.

«Σοκ και δέος»

Ο Ιταλός υπουργός Οικονομικών, Pier Carlo Padoan, εξέφρασε την ικανοποίησή του  για τη φιλόδοξη στρατηγική"  ισχυριζόμενος ότι είναι  «καλό για την Ευρώπη".

Μιλώντας στο Νταβός ο οικονομικός συντάκτης του BBC, Robert Peston, είπε ότι η κίνηση της ΕΚΤ  θα «ωθήσει μακριά τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού» και προσφέρει «μια ένεση εμπιστοσύνης στις αγορές».

Όμως πρόσθεσε ότι ήταν “μόνο ένα στοιχείο" των προσπαθειών για την αποκατάσταση της οικονομικής τύχης της ευρωζώνης. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η περαιτέρω ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς είναι, επίσης, απαραίτητα, συμπλήρωσε.

Με απλά ελληνικά - μην ξεχνιόμαστε - τα ‘διαρθρωτικά μέτρα’ πρέεπι να συνεχιστούν, παραλλαγές της πολιτικής της λιτότητας θα έχουμε και προσπάθεια ενίσχυσης των αγορών …

Σύμφωνα με τον ο Dennis de Jong, επικεφαλής του trading site του τόπου UFX.com, επεσήμανε:

"Αυτό το παιχνίδι θεωρείται από πολλούς ως η τελευταία ζαριά για το πολιορκούμενο ευρώ. Η QE είχε κάποια επιτυχία στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά με ένα τέτοιο συνονθύλευμα  οικονομιών και τραπεζικών συστημάτων στην ευρωζώνη, η τελική κρίση βρίσκεται  πολύ μακριά ".

Η Nancy Curtin, επικεφαλής επενδύσεων της Close Brothers Asset Management, δήλωσε: «Η ευρωπαϊκή QE έχει οριστεί να ξεκινήσει με μια έκρηξη και όχι μ’ ένα κλαψούρισμα, ένα γεγονός που θα γίνει δεκτό με ενθουσιασμό από τους επενδυτές.

"Ωστόσο, η ευρωζώνη απέχει πολύ από το να βρεθεί έξω από το δάσος. Τα διαρθρωτικά οικονομικά ζητήματα παραμένουν, και όλα τα βλέμματα τώρα είναι στραμμένα στις ελληνικές εκλογές, με σοβαρές ανησυχίες ότι το αποτέλεσμα μπορεί τελικά να οδηγήσει σε χρεοκοπία και έξοδο της χώρας από τη νομισματική ένωση -. Μια κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ και να εξαπολύσει κλυδωνισμούς δια μέσου των επενδυτών σε όλη την ευρωζώνη”.

Επομένως, και αυτή η κίνηση της ΕΚΤ δεν πρέπει να εξωραϊζεται και δεν είναι απαλλαγμένη από σοβαρές αντιθέσεις και μελλοντικά προβλήματα.

Η ώρα για την «αναθεματισμένη» ποσοτική χαλάρωση από την ΕΚΤ – μια προσέγγιση στο Foreign Policy του Philippe Legrain

Αύριο θα είναι η κρίσιμη συνεδρίαση της ΕΚΤ για την πολυαναμενόμενη εξαγγελία της Ποσοτικής Χαλάρωσης και της αγοράς κρατικών ομολόγων, ιδιαίτερα από τις χώρες με έντονο το πρόβλημα του δημόσιου χρέους.

  Το ζήτημα έχει μεγάλη σημασία. Τόσο γενικά για την πορεία της  ευρωζώνης και του ευρώ όσο και για τις ελληνικές πολιτικές εξελίξεις λίγες μέρες πριν τις εκλογές.

  Γι’ αυτό και παρουσιάζουμε το άρθρο του Philippe Legrain στο Foreihn Policy  σχετικά με αυτό το σημαντικό πρόβλημα.

   Προσέξτε το κλείσιμο του άρθρου και την πρόταση που καταθέτει και αναλογιστείτε κατά πόσο θυμίζει προτάσεις  κάποιων πολιτικών σχηματισμών.

Ο  Philippe Legrain ήταν οικονομικός σύμβουλος του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα έτη 2011-2014, είναι επισκέπτης ερευνητής στο European Institute  του London School of Economics και  συγγραφέας  του European Spring: Why Our Economies and Politics Are in a Mess -- and How to Put Them Right.

Η Ευρώπη χρειάζεται  μια ισχυρή τονωτική ένεση. Ο Μάριο Ντράγκι  έχει υποσχεθεί να «κάνει ό, τι χρειάζεται." Όμως η ποσοτική χαλάρωση δεν θα διώξει μακριά τα  πραγματικά προβλήματα της ευρωζώνης.

Η ευρωζώνη βρίσκεται σε φοβερό χάος. Η οικονομία της νομισματικής ζώνης είναι στάσιμη : παρουσίασε ανάπτυξη μόλις 0,8% το τρίτο τρίμηνο του 2014 και παραμένει κατά 2% μικρότερη από ό, τι στις αρχές του 2008. Το  ποσοστό της ανεργίας είναι 11,5%. Ο αποπληθωρισμός προβάλλει απειλητικός: οι τιμές μειώθηκαν κατά 0,2%  το προηγούμενο  έτος έως το Δεκέμβριο.

Αυτό το τελευταίο γεγονός φαίνεται να οδηγεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) κατά την επόμενη συνεδρίασή της (αύριο) στις 22 Ιανουαρίου. Αφού τα επίσημα επιτόκια βρίσκονται στο μηδέν και δύσκολα μπορεί να μειωθούν περαιτέρω, ο Πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Draghi υπολογίζει  σε μια μη συμβατική νομισματική πολιτική για την τόνωση της οικονομίας και την άνοδο του πληθωρισμού  στο στόχο " κάτω αλλά κοντά στο 2%” . "Ενώ η ΕΚΤ έχει ήδη αγοράσει κάποια περιουσιακά στοιχεία του ιδιωτικού τομέα, τώρα αναμένεται να ξεκινήσει την αγορά μεγάλων ποσοτήτων κρατικών ομολόγων με πρόσφατα τυπωμένα χρήματα. Αλλά ενώ τίποτα δεν έχει αποφασιστεί ακόμη επίσημα, η γερμανική αντίθεση είναι τέτοια ώστε η ποσοτική χαλάρωση (QE) είναι απίθανο να είναι μεγάλη και τολμηρή, ώστε να εξορκίσει τον αποπληθωρισμό - και η χαλάρωση μπορεί τελικά να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Ο αποπληθωρισμός θα ήταν καταστροφικός για την φορτωμένη με χρέος Ευρωζώνη. Οι αισιόδοξοι επισημαίνουν ότι η πτώση του επιπέδου των τιμών οφείλεται εν μέρει στις κατάρρευση των τιμών των βασικών εμπορευμάτων, ιδίως του πετρελαίου, η οποία οδηγεί τους “καθαρούς” καταναλωτές, όπως η ευρωζώνη, σε καλύτερη θέση. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά η οικονομία της ευρωζώνης είναι τόσο αδύναμη ότι αυτή η “μια κι έξω” πτώση των τιμών έχει οδηγήσει ήδη κορυφαίες επιχειρήσεις να μειώσουν τη μισθολογική προσφορά, εδραιώνοντας τις αποπληθωριστικές επιπτώσεις της.

Δεδομένου ότι ο πληθωρισμός ( εξαιρουμένων των ενεργειακών τιμών) είναι μόνο 0,6% στην ευρωζώνη, οι αποπληθωριστικές πιέσεις είναι κυρίως ένα σύμπτωμα της μειωμένης ζήτησης χρέους, η οποία με τη σειρά τους επιδεινώνει το πρόβλημα. Η προοπτική της μείωσης των μελλοντικών τιμών αποτρέπει τις εταιρείες από το να επενδύουν. Και, αφού τα ονομαστικά επιτόκια δεν μπορεί να πάνε κάτω από το μηδέν, η πτώση των τιμών οδηγεί στην αύξηση του πραγματικού κόστους δανεισμού, επιφέροντας  ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα στην επενδυτική δραστηριότητα και καθιστώντας δύσκολο για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες να υποφέρουν τα υπάρχοντα χρέη. Αυτό είναι καταστρεπτικό για έναν ισπανό ιδιοκτήτη σπιτιού ο οποίος δεσμεύεται  με μια μεγάλη υποθήκη διαθέτοντας αρνητικά ίδια κεφάλαια και, επίσης, για πολλές κυβερνήσεις που προσπαθούν να αποκτήσουν ένα στήριγμα για τα βουνά του χρέους τους.

 Όταν οι αποπληθωριστικές προσδοκίες παγιωθούν, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξουν, όπως δείχνει η εμπειρία της Ιαπωνίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών. Έτσι, η ΕΚΤ πρέπει να δεσμευτεί με αξιόπιστο τρόπο να κάνει "ό, τι χρειάζεται” για να φέρει τον πληθωρισμό και πάλι στο 2%. Στην ιδανική περίπτωση, ο Ντράγκι αξιοποιώντας μια τακτική  "πτώσης ελικοπτέρου" για να προσφέρει μετρητά στους πολίτες της ευρωζώνης, στην πραγματικότητα, εκδίδοντας χρήμα και στέλνοντας σε όλους ένα αρκετά μεγάλο τσεκ για να πάρει τον έλεγχο της ανάπτυξης και να φέρει τον πληθωρισμό πίσω στο στόχο. (Προς την ίδια κατεύθυνση, θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μια μεγάλη αύξηση των κρατικών δαπανών με μετρητά από την κεντρική τράπεζα). Αλλά οι συνθήκες της ΕΕ και τα γερμανικά νομισματικά ταμπού αποκλείει αυτή την προοπτική.

Τουλάχιστον, η ποσοτική χαλάρωση – QE -  θα πρέπει να είναι τεράστια - ενδεχομένως ακόμη και απεριόριστη. Αλλά ακόμη και αν το ήθελε, ο Ντράγκι  δεν μπορεί να το κάνει, λόγω της πολιτικής αντίθεσης στη Γερμανία και των  νομικών περιορισμών.. Το γερμανικό πολιτικό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένης και της Bundesbank, της διοίκησης της Καγκελαρίου Angela Merkel, και του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, είναι εξίσου φανατικοί πολέμιοι της  QE. Μεταξύ άλλων, οι Γερμανοί φοβούνται ότι αν, για παράδειγμα, η ΕΚΤ αρχίζει να αγοράζει πολλά ιταλικά κρατικά ομόλογα, θα πάρει την πίεση από τη Ρώμη για να προχωρήσει σε  μεταρρυθμίσεις  και να θέσει τα δημόσια οικονομικά της σε τάξη. Επιχειρηματολογούν υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε τελικά να θέσει την ΕΚΤ σε μια πολύ δύσκολη θέση: να κρατήσει την αγορά ομολόγων μιας από παλιά αφερέγγυας  Ιταλίας ή να επισπεύσει  μια χρεοκοπία  σε μια αγορά ομολόγων 2,1 τρισεκατομμυρίων ευρώ – τη μεγαλύτερη της ευρωζώνης  - που μπορεί να προκαλέσει βαριές απώλειες στους  μετόχους της ΕΚΤ, αν μη τι άλλο και στη  γερμανική κυβέρνηση, και αναμφίβολα θα διαλύσει το ευρώ. Επιπλέον, το Συνταγματικό Δικαστήριο της  Γερμανίας αντιτίθεται  σε αόριστης διάρκειας δεσμεύσεις στην ΕΚΤ, που μπορεί να συνεπάγεται αορίστου χρόνου  απώλειες για τους Γερμανούς φορολογούμενους. Εφόσον ο Ντράγκι δεν τολμά να αντιπαρατεθεί και τόσο πολύ στη Γερμανία, κάθε πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης θα είναι περιορισμένο και αντισταθμισμένο με προϋποθέσεις.

Πολλές πτυχές του προτεινόμενου προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης παραμένουν ασαφείς, ακόμη και το πότε θα αρχίσει η αγορά ομολόγων, πόσα πολλά  ομόλογα θα αγοραστούν, και με ποιους όρους θα γίνει αυτό. Ένα ακανθώδες θέμα είναι η Ελλάδα. Τρεις ημέρες μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 22 Ιανουαρίου, ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα που θέλει να τερματίσει τη λιτότητα και να προχωρήσει σε επαναδιαπραγμάτευση των χρεών που η Ελλάδα οφείλει στις  κυβερνήσεις της ευρωζώνης, αναμένεται να κερδίσει τις ελληνικές εκλογές. Παρά το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει να αναδιαρθρώσει τα ομόλογα που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση στην αγορά και που η ΕΚΤ θα μπορούσε να αγοράσει, η Αθήνα θα εξαναγκαζόταν να χρεοκοπήσει εάν αποβάλλονταν από το ευρώ. Και το να συμπεριλαμβάνονταν τα ελληνικά ομόλογα στην QE θα καθιστούσε ευκολότερο για μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να δανειστεί από τις αγορές, ενισχύοντας την στις διαπραγματεύσεις ελάφρυνσης του χρέους με τους πιστωτές της. Η εξαίρεση, όμως, των ελληνικών ομόλογων,  θα προκαταλάμβανε το αποτέλεσμα των εκλογών και θα αναβίωνε την κερδοσκοπία γύρω από της ελληνικής εξόδου από το ευρώ (Greek  exit).

Συνεπώς, είναι βάσιμη η υπόθεση για καθυστέρηση - τουλάχιστον μέχρι τη συνεδρίαση της ΕΚΤ το Μάρτιο. Αλλά το ελληνικό δράμα είναι απίθανο να επιλυθεί μέχρι  τότε. Και μια παρόμοια κατάσταση προκύπτει στην Ισπανία, όπου το Podemos, μια ριζοσπαστική αριστερή δύναμη που θέλει να ελέγξει και ενδεχομένως να αναδιαρθρώσει το χρέος της Ισπανίας, ηγείται στις δημοσκοπήσεις εν όψει των εκλογών που αναμένονται το τέλος του έτους. Έτσι, μια καθυστέρηση μπορεί να μετατραπεί σε αορίστου χρόνου. Όσο περισσότερο καθυστερεί η  ΕΚΤ, οι αποπληθωριστικές προσδοκίες είναι πιθανό να παγιωθούν περισσότερο. Έτσι, η ΕΚΤ είναι πιθανό να κάνει το μεγάλο βήμα, ενώ ίσως  αναβάλλει την αγορά ελληνικών ομολόγων και να προσπαθήσει να προφυλαχθεί  από τον κίνδυνο μιας ελληνικής χρεοκοπίας.

Το επόμενο ζήτημα είναι το μέγεθος του προγράμματος. Οι αγορές θα απογοητευτούν με οτιδήποτε λιγότερο από 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι  αγορές κρατικών  ομολόγων της ευρωζώνης (εκτός από την Ελλάδα) έχουν ήδη πραγματοποιηθεί  μαζικά κατά το παρελθόν έτος, εν αναμονή της ποσοτικής χαλάρωσης. Για παράδειγμα, η Ιταλία, με το δημόσιο χρέος στο 133% του ΑΕΠ και με τάσης αύξησης, μπορεί τώρα να δανείζεται για τρία χρόνια με 0,56%, κάτω από το 1,47%  πριν από ένα χρόνο, και για 10 χρόνια μόνο με 1,67%, κάτω από το 3,83%  στις 21 Ιανουαρίου 2014. Από τη στιγμή που η ποσοτική χαλάρωση φαίνεται σε μεγάλο βαθμό να έχει προεξοφληθεί, οι αγορές θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε πωλήσεις, εάν το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο των 500 δις ευρώ. Αλλά ενώ αυτό ακούγεται τεράστιο, θα αντέστρεφε μόνο εν μέρει την συρρίκνωση κατά 1.000 δισεκατομμύρια ευρώ του ισολογισμού της ΕΚΤ κατά τα τελευταία δύο χρόνια. Και αυτό είναι  απλώς 7,4% των  6.8τρισεκατομμυρίων ευρώ των κρατικών ομολόγων που εκκρεμούν  στη νομισματική ένωση των 19 χωρών.

Ένα τρίτο ζήτημα είναι πόσα από αυτά τα ομόλογα πρόκειται να αγοραστούν. Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία ξεκίνησε το δικό της πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης το 2008, η ευρωζώνη στερείται ομοσπονδιακά εκδομένα  κρατικά ομόλογα, έτσι ώστε η ΕΚΤ πρέπει να αποφασίσει ποιανού κράτους ομόλογα θα αγοράσει. Δεδομένου ότι οι αποπληθωριστικές πιέσεις είναι ισχυρότερες στη δοκιμαζόμενη νότια Ευρώπη, μόνο η αγορά  ισπανικών, ιταλικών και πορτογαλικών ομόλογων θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική, αλλά αυτό θα εξαγριώσει τους Γερμανούς.

Στο άλλο άκρο, η ΕΚΤ θα μπορούσε να αγοράσει μόνο τα ασφαλέστερα, χαρακτηρισμένα με τριπλό-Α -  κρατικά ομόλογα, κυρίως της Γερμανίας. Αλλά αυτό θα ήταν παράλογο, δεδομένου ότι η Γερμανία χρειάζεται ελάχιστα την ποσοτική χαλάρωση - QE, και αυτό θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα ξεπούλημα όσο – όσο  των ομολόγων της  Νότιας Ευρώπης. Και σηματοδοτώντας ότι αντιμετωπίζει τα ομόλογα της Νότιας  Ευρώπης ως μη ασφαλή, η ΕΚΤ θα τρόμαζε τους επενδυτές. Έτσι, στο τέλος, η ΕΚΤ θα αγοράσει ομόλογα πιθανώς κατ 'αναλογία προς τις εισφορές κεφαλαίου των κυβερνήσεων στην Ευρωζώνη, όπου η Γερμανία έχει μεγάλη βαρύτητα, αλλά και η Νότια Ευρώπη εξακολουθεί να κατέχουν σημαντικό  μερίδιό.

Έτσι, η ΕΚΤ δείχνει αποφασισμένη να επιμείνει ότι η κεντρική τράπεζα κάθε χώρας - για παράδειγμα, η Τράπεζα της Ιταλίας – θα αναλάβει τον κίνδυνο των ζημιών από τα ομόλογα της δικής της κυβέρνησης, η καθεμιά ξεχωριστά.

Αλλά ο Guntram Wolff του Bruegel, ενός think tank  με έδρα τις Βρυξέλλες, υποστηρίζει ότι αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα είτε της QE του (διότι η αγορά από την  ΕΚΤ θα καθιστούσε άλλους ομολογιούχους της Ιταλίας περισσότερο εκτεθειμένους σε μια χρεοκοπία) ή θα αποτύγχανε να προστατεύσει την ΕΚΤ από  απώλειες. Ακόμη χειρότερα, θα σήμαινε ότι η ευρωζώνη δεν είναι πλέον μια πραγματική νομισματική ένωση με μια ενιαία νομισματική πολιτική, στην οποία οι πράξεις των κεντρικών τραπεζών έχουν αναπόφευκτα διανεμητικές συνέπειες. Αυτό θα μπορούσε να αναβιώσει τις ανησυχίες σχετικά με τη δέσμευση της Γερμανίας για την επιβίωση του ευρώ.

Από τη στιγμή που η QE είναι πιθανό να είναι πολύ μικρή, πολύ καθυστερημένη για να εξορκίσει τον αποπληθωρισμό -  θα μπορούσε ακόμη και να κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα - είναι πραγματικά ο καλύτερος τρόπος για να προχωρήσει προς τα εμπρός η Ευρώπη; Πέρα από αυτά, μεγάλα και τολμηρά  προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και την Ιαπωνία. Είχαν τεχνητά διογκώσει τις τιμές των μετοχών και ομολόγων, αλλά μόλις και μετά βίας ενθάρρυναν τους καταναλωτές να δαπανήσουν ή τις επιχειρήσεις να επενδύσουν. Αναμφισβήτητα, η QE ενθαρρύνει τη χρηματοπιστωτική κερδοσκοπία σε βάρος των επιχειρηματικών επενδύσεων. Γιατί να βγουν σε  νέες επενδύσεις σε μια αδύναμη οικονομία, όταν υπάρχει εύκολο χρήμα που μπορεί να παραχθεί από χρηματοοικονομικές τεχνικές; Εκτός αυτού, οι τράπεζες «ζόμπι» δεν θα  ήθελαν να δανείσουν σε νέους δανειολήπτες.

Στη θετική πλευρά, η QE μείωσε το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων, πιέζοντας προς τα κάτω τα μακροπρόθεσμα επιτόκια και επειδή οι τόκοι επί των ομολόγων που αγοράστηκαν από την κεντρική τράπεζα επιστρέφουν στην κυβέρνηση.. Αν οι κυβερνήσεις χρησιμοποιήσουν αυτό το περιθώριο για δημοσιονομικά κίνητρα, η QE θα μπορούσε να ήταν πιο αποτελεσματική για την τόνωση της ανάπτυξης. Δυστυχώς, οι κανόνες της ΕΕ και το δόγμα της Γερμανίας  αποκλείει μια δημοσιονομική ώθηση στην ευρωζώνη.

Η QE μπορεί να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό με την αποδυνάμωση του νομίσματος, καθιστώντας τις εξαγωγές φθηνότερες και τις εισαγωγές πιο ακριβές. Στις 15 Ιανουαρίου, εν αναμονή της έναρξης της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, η Ελβετία εγκατέλειψε τις προσπάθειές της να περιορίσει την άνοδο του νομίσματός της έναντι του ευρώ, οδηγώντας το ελβετικό φράγκο να πετάξει στα ύψη και το ευρώ να βυθιστεί. Το  ευρώ μειώθηκε κατά 5,5% τον περασμένο μήνα, αφήνοντας το 8,2% ασθενέστερο από ό, τι πριν από ένα χρόνο - παραδόξως, δεδομένου ότι η ευρωζώνη έχει ήδη το μεγαλύτερο (σχεδόν εξ ολοκλήρου γερμανικό) πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών  στον κόσμο. Σε έναν κόσμο με μειωμένη  ζήτηση, η ανταγωνιστική υποτίμηση είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος - και προσκαλεί τον προστατευτισμό.

Τελικά, ο λόγος για τον οποίο η ευρωζώνη βρίσκεται σε στασιμότητα και βυθίζεται σε αποπληθωρισμό είναι ότι πιέζεται από το υπερβολικό χρέος. Δεδομένου ότι η αμοιβαία νομισματοποίηση του χρέους από την ΕΚΤ είναι πολιτικά απαράδεκτη, η ευρωζώνη πρέπει να προχωρήσει με την αναδιάρθρωση του χρέους. Αντί να σπαταλάμε πολιτικό κεφάλαιο εξοργίζοντας τους Γερμανούς να υποστηρίξουν με μισή καρδιά την QE, οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ανάγκη για μια Διάσκεψη για το Χρέος για την ανακούφιση  του δημόσιου χρέους, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση  των ιδιωτικών χρεών στους ισολογισμούς των «ζόμπι» τραπεζών.