Θα γυρίσει μπούμερανγκ η βράβευση της Μαλάλα με το Νόμπελ Ειρήνης; Ένα άρθρο του Foreign Policy

Ο αρθρογράφος του Foreihn Policy, Elias Groll, συγχαίρει καταρχάς  τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ επειδή κατάφερε «να μην πυροβολήσει το ίδιο της το πόδι» , δίνοντας το βραβείο Ειρήνης στον Πάπα Francis, το υποτιθέμενο φαβορί για το βραβείο, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά. Αντ 'αυτού, το βραβείο δόθηκε στους πρωταγωνιστές  για την εκστρατεία των δικαιωμάτων του παιδιού, Malala Γιουσαφζάι και Kailash Satyarthi.

 Παράλληλα, παρουσιάζει το σκεπτικισμό του για τις συνέπειες που αυτή βράβευση θα έχει, ειδικά στο Πακιστάν, στο πώς αντιμετωπίζουν οι συντηρητικοί και φανατικοί κύκλοι τη Γιουσαφζάι, και το έργο της.

Είναι δύσκολο να σκεφτώ – συνεχίζει ο αρθρογράφος - δύο πιο άξιους υποψηφίους. Για τις προσπάθειές της  να διασφαλίσει ότι όλα τα κορίτσια του Πακιστάν θα είναι σε θέση να αποκτήσουν μια εκπαίδευση, η Γιουσαφζάι, σήμερα 17 ετών, πυροβολήθηκε στο κεφάλι όταν ήταν μόλις 15 χρονών από μαχητές των Ταλιμπάν. Μετά τη θαυματουργή επιβίωσή της, έχει αναδειχθεί σε ηχηρό, εύγλωττο συνήγορο για τα δικαιώματα  όλων των παιδιών ώστε να μπορούν να κερδίσουν την εκπαίδευση που τους αξίζει.

Ο Satyarthi, εν τω μεταξύ, είναι ένα από τους πιο γνωστούς ακτιβιστές της Ινδίας υπέρ των δικαιωμάτων των παιδιών. Έχει πραγματοποιήσει αιφνιδιαστικές επιδρομές σε εργοστάσια που απασχολούν  παιδιά και πιστώνεται με την απελευθέρωση 80.000 παιδιών από τη δουλεία και την εξαναγκαστική εργασία.

Η επιλογή της Γιουσαφζάι, της νεότερης αποδέκτριας στην ιστορία του βραβείου Ειρήνης, και του Satyarthi αποτελεί επίσης ένα σημαντικό στο συμβολισμό του  δίδυμο. Η  Γιουσαφζάι είναι  Πακιστανή μουσουλμάνα,  ενώ ο Satyarthi είναι ινδός που ασπάζεται την ινδουιστική θρησκεία. (Η κοινή επιλογή τους είναι μια προφανής χειρονομία  προς τις συνεχιζόμενες παγκόσμιες προσπάθειες για την επίτευξη ενός ειρηνικού τέλους στη μακρόχρονη σύγκρουση του Πακιστάν με την Ινδία, το οποίο έχει δει πρόσφατα την αναζωπύρωσή της στην οιονεί διαφιλονικούμενη συνοριακή περιοχή του Κασμίρ.)

Η Γιουσαφζάι έγινε  παγκοσμίως γνωστή, ο Satyarthi πολύ σπάνια έχει κάλυψη από τα ΜΜΕ. Η Γιουσαφζάι είναι νέα, ο Satyarthi, 60 ετών, είναι ηλικιωμένος.

Το δικαίωμα, όμως,  στην εκπαίδευση και η ελευθερία από την παιδική εργασία αποτελούν δύο από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τα δικαιώματα των  παιδιών σε όλο τον κόσμο.

Η επιλογή του Satyarthi τον βγάζει από τη σχετική αφάνεια, και αυτό είναι μια  σημαντική επίδραση της απόφασης της επιτροπής Νόμπελ. Υπάρχουν περίπου 60 εκατομμύρια παιδιά σκλάβοι στην Ινδία, ένας τραγικός αριθμός που αντιπροσωπεύει την σκοτεινή πλευρά της ιλιγγιώδους οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Με την μεσαία τάξη της χώρας να αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, η Ινδία έχει δει μια έκρηξη στη ζήτηση για φθηνό εργατικό δυναμικό. Όλο και πιο συχνά  η εργασία έχει συνδεθεί με τη μορφή των εργαζόμενων παιδιών,  που αποσπώνται βίαια από την παιδική τους ηλικία.

"Αυτό είναι το πιο ειρωνικό μέρος της ανάπτυξης της Ινδίας. Οι μεσαίες τάξεις απαιτούν φτηνό, υπάκουο εργατικό δυναμικό," δήλωσε ο Satyarthi, ο οποίος ηγείται του Κινήματος , Save Child Movement,  στο BBC το Φεβρουάριο. "Το φθηνότερο και πιο ευάλωτο εργατικό δυναμικό είναι τα παιδιά - ιδιαίτερα τα νέα κορίτσια.  Έτσι, η ζήτηση για φθηνό εργατικό δυναμικό συμβάλλει στην εμπορία των παιδιών από απομακρυσμένες περιοχές της Ινδίας στις μεγάλες πόλεις.".

Για τον Satyarthi, το βραβείο σημαίνει αναγνώριση για τις προσπάθειες δεκαετιών για την υπεράσπιση των εργαζομένων παιδιών, αλλά και για τη Γιουσαφζάι, το βραβείο συνδέεται αναμφισβήτητα  με  κινδύνους. Όπως γράφει στο Slate, ο  πρώην συνάδελφός μου Josh Keating – αναφέρει ο Groll -  η ενασχόληση των μέσων μαζικής ενημέρωσης με τη Γιουσαφζάι κρύβει συχνά την περίπλοκη σχέση της Δύσης με το Πακιστάν, που σημαδεύεται τα τελευταία χρόνια με μια επιθετική εκστρατεία των ΗΠΑ, αλλά και τεράστια ποσά βοήθειας των ΗΠΑ στη χώρα. Αυτή η κάλυψη ξεφεύγει συχνά προς μια συγκατάβαση που μειώνει τη σχέση της Δύσης με το Πακιστάν, σύμφωνα με τα λόγια του ερευνητή σε θέματα τεχνολογίας, Zeynep Tufekci , σε κάτι τέτοιο: « στο να βρουν μια νεαρή γυναίκα που θαυμάζουμε που  όλοι θέλουν να έχουν στο σπίτι τους  πάνω σε ένα ράφι για να τη λατρεύουν."

Επιπλέον, σε ορισμένους κύκλους του Πακιστάν, η  Γιουσαφζάι έχει γίνει ένα σύμβολο της δυτικής παρέμβασης στη χώρα, ενώ αφθονούν και  οι θεωρίες συνωμοσίας ότι η ιστορία της στην πραγματικότητα δημιουργήθηκε από τη CIA, η οποία διενεργεί συνεχείς άκαρπες επιθέσεις στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Αυτό φυσικά είναι παρατραβηγμένο, αλλά οι έπαινοι που έχει λάβει στη Δύση έχουν εξίσου γίνει αντικείμενο κριτικής στην πατρίδα της. Το Νόμπελ Ειρήνης θα ανυψώσει σίγουρα το γόητρο της – όπως, επίσης, θα αυξήσει την έχθρα εναντίον της, σε ορισμένες περιοχές του Πακιστάν.

Αυτός ο τρόπος σκέψης παρέμεινε ζωντανός για τα καλά και την Παρασκευή. "Καταδικάζω την απόφαση αυτή με τα εντονότερα δυνατά λόγια," δήλωσε  στο BBC ο Tariq Khattak, ένας συντάκτης στον Observer του Πακιστάν . "Είναι μια πολιτική απόφαση,  χειραγωγημένη, και μια συνωμοσία για να προκαλέσει [sic] τους ανθρώπους των μουσουλμανικών χωρών. Και ο πατέρας της Malala και  η Malala δεν έχουν κάνει τίποτα. Ο πατέρας της είναι ένας καλός πωλητής, αυτό είναι. Και η κόρη του έχει γίνει επίσης μια πωλήτρια. Και χορεύουν με τις μελωδίες της Δύσης. "

Πώς μια 17χρονη ακτιβίστρια προχωρά για να χτίσει μια καριέρα είναι πάντα ένα πολύ  ανοιχτό ερώτημα. Από τότε που πυροβολήθηκε το 2012, η Γιουσαφζάι έχει αναφερθεί συνεχώς ως υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης, και η επιλογή της φέτος έχει μάλλον να κάνει εν μέρει με την ομιλία της το τελευταίο έτος πριν από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία δημιούργησε αίσθηση.

Αυτή η ομιλία έδειξε πόσο ισχυρή μπορεί να γίνει μια φωνή  που μιλά για τη διασφάλιση της πρόσβασης στην εκπαίδευση, αλλά μια τεράστιο διεθνής αναγνώριση δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αλλαγή στο έδαφος του Πακιστάν, ειδικά όταν πολλοί από τους συμπατριώτες της  παραμένουν βαθιά καχύποπτοι απέναντι της.

Μετά από όλα, αυτό είναι εξαιρετικά ασαφές αν ένα Νόμπελ Ειρήνης μπορεί να προσφέρει  οτιδήποτε για να προωθήσει την αιτία για την οποίαδόθηκε. Τα καταπιεστικά καθεστώτα λαμβάνουν  κατασταλτικά μέτρα και επιτίθενται σε ακτιβιστές που πιστεύουν ότι θα λάβουν το βραβείο, και υπάρχουν λίγα στοιχεία που να δείχνουν ότι οι φιλόδοξοι νικητές – και οι βραβευμένοι οι οποίοι έχουν λάβει το βραβείο για υποστήριξη της καλύτερης κοινωνίας που επιδιώκουν να χτίσουν - έχουν ουσιαστικά επωφεληθεί από την απονομή.

Αν μη τι άλλο, εκείνοι στο Πακιστάν που είναι εχθρικοί προς τη Γιουσαφζάι μπορεί μόνο να σκληρύνουν  την αντίθεσή τους τώρα που έχει λάβει το Βραβείο Ειρήνης. Αυτό μπορεί να παρεμποδίσει το έργο της περισσότερο παρά να προάγει τους σκοπούς της.  

Τα φετινά Νόμπελ Ειρήνης και η συζήτηση που προκάλεσαν

 Φέτος τα Νόμπελ Ειρήνης από τη Σουηδική Ακαδημία δόθηκαν σε δύο «πρωταθλητές» όπως χαρακτηριστικά ανέφερα οι New York Times στον αγώνα για τα δικαιώματα των παιδιών, ειδικότερα στην ασιατική ήπειρο.

Είναι η 17χρονη Πακιστανή, Μαλάλα Γιουσαφζάι, η οποία γίνεται και η νεότερη κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης,  και ο Ινδός Καϊλάς Σατιάρτι.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, το βραβείο απονέμεται για τον αγώνα τους εναντίον της παιδικής καταπίεσης και το δικαίωμα όλων των παιδιών στην εκπαίδευση.

"Είναι μια τιμή προς όλα αυτά τα παιδιά που εξακολουθούν να υποφέρουν σε συνθήκες δουλείας, καταναγκαστικής εργασίας και τράφικινγκ", δήλωσε ο Σατιάρτι προς το ειδησεογραφικό δίκτυο CNN-IBN μετά την ανακοίνωση του βραβείου.

Ο Κάιλας Σατιάρτι ίδρυσε το 1980 την οργάνωση Μπατσπάν Μπατσάο Αντολάν –Κίνημα Σώστε την Παιδική Ηλικία – και έχει αναλάβει δράση για την προστασία των δικαιωμάτων 80.000 παιδιών.

"Είναι μια τιμή προς τους συμπατριώτες μου Ινδούς. Ευχαριστώ όλους αυτούς που υποστηρίζουν τον αγώνα μου εδώ και περισσότερο από τα τελευταία 30 χρόνια", δήλωσε ο Σατιάρτι.\

"Τα εύσημα πηγαίνουν στους Ινδούς που μάχονται για να κρατήσουν τόσο ζωντανή τη δημοκρατία, στην οποία μπόρεσα να συνεχίσω να δίνω τη μάχη μου", δήλωσε ο Σατιάρτι. "Κάτι που γεννήθηκε στην Ινδία έχει γίνει παγκόσμιο και τώρα έχουμε ένα παγκόσμιο κίνημα εναντίον της παιδικής εργασίας. Μετά τη βράβευση αυτή, αισθάνομαι πως οι άνθρωποι θα δώσουν περισσότερη προσοχή στην υπόθεση των παιδιών στον κόσμο".

Η επιτροπή του Νόμπελ Ειρήνης υπογράμμισε τις σημαντικές προόδους που έχουν επιτευχθεί στη μάχη εναντίον της παιδικής εργασίας, επισημαίνοντας το γεγονός ότι ο παγκόσμιος αριθμός των παιδιών που εργάζονται μειώθηκε από 246 εκατ. το 2000 σε 168 εκατ. σήμερα.

Η 17χρονη Πακιστανή Μαλάλα Γιουσαφζάι βρισκόταν από την πλευρά της "στο σχολείο όπως συνήθως" στο Μπέρμιγχαμ, στην κεντρική Αγγλία, όταν ανακοινώθηκε, πως τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Ζει στο Μπέρμιγχαμ από τον Οκτώβριο του 2012, που υποβλήθηκε σε επέμβαση αφού είχε δεχθεί μια σφαίρα στο κεφάλι από τους Ταλιμπάν στο Πακιστάν.

H Malala που αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση τα τελευταία δύο χρόνια, γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1997 στην πόλη Μινγκάορα του Πακιστάν σε μια οικογένεια σουνιτών Παστούν.

Η πρώτη της εκπαίδευση της δόθηκε από τον πατέρα της, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης σχολείου και ποιητής. Το όνομά της είναι προς τιμή της Πακιστανής λαϊκής ηρωίδας Μαλαλάι (1861-1880).

Σε ηλικία 11 ετών ξεκίνησε να γράφει (χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο) σε blog, όπου περιέγραφε τη ζωή της στην πόλη Mingora, στο βορειοδυτικό Πακιστάν, μετά την κατάληψη της εξουσίας στην περιοχή από τους Ταλιμπάν, που απαγόρευσαν στα κορίτσια να πηγαίνουν στο σχολείο και εξέφραζε τις απόψεις της σχετικά με το δικαίωμα των κοριτσιών στη μόρφωση. Τα επόμενα χρόνια έδωσε συνεντεύξεις σε διάφορα μέσα, τόσο της χώρας της όσο και άλλων χωρών, στις οποίες υποστήριζε το δικαίωμα των κοριτσιών να πηγαίνουν στο σχολείο. Στο μεταξύ έγινε γνωστή η ταυτότητά της.

Το πρωί της 9ης Οκτωβρίου 2012 ένας άντρας την πυροβόλησε στο κεφάλι, ενώ βρισκόταν μέσα στο σχολικό λεωφορείο, τραυματίζοντάς την πολύ σοβαρά.

Τις ημέρες μετά την επίθεση νοσηλεύθηκε σε κρίσιμη κατάσταση σε νοσοκομείο στο Πακιστάν και στη συνέχεια, όταν βελτιώθηκε η κατάστασή της, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Queen Elizabeth του Μπέρμιγχαμ, στην Αγγλία. Η απόπειρα δολοφονίας προκάλεσε μια έκρηξη συμπαράστασης προς την 15χρονη τότε μαθήτρια, τόσο στο Πακιστάν όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο.

"Ποια είναι η Malala;" φώναξε ο εκτελεστής των Ταλιμπάν που πήδηξε πάνω σε ένα γεμάτο λεωφορείο στο βορειοδυτικό Πακιστάν πριν από δύο χρόνια, και στη συνέχεια έριξε μια σφαίρα στο κεφάλι της Malala Γιουσαφζάι, της 15χρονης- τότε - μαθήτριας και ειλικρινούς και αφοσιωμένης  ακτιβίστριας.

Αυτό το ερώτημα έχει απαντηθεί πολλές φορές από τότε από την ίδια τη  Γιουσαφζάι, που επέζησε από τα τραύματα της και εξελίχτηκε σε μια παθιασμένη υπερασπίστρια των δικαιωμάτων των παιδιών, παγκόσμια διασημότητα και, την Παρασκευή,  τελευταία αποδέκτης του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης μαζί με τον ινδό αγωνιστή για παραπλήσια θέματα, Kailash Satyarthi .

Ωστόσο, μετά και τον καθοριστικό πυροβολισμό τον Οκτώβριο του 2012, η ​​κα Γιουσαφζάι και συναρπαστική ιστορία της έχουν αναδιαμορφωθεί από μια σειρά από ισχυρές δυνάμεις - συχνά, αν κι όχι πάντα, για καλό - με τρόπους που έχουν πολυποίκιλες αλληλεπιδράσεις με κρίσιμα ζητήματα πολιτισμού, πολιτικής και της θρησκείας.

Έτσι, υπήρξαν άνθρωποι και δυνάμεις και στη χώρα της που δεν είδαν με «καλό μάτι» τη βράβευση της Γιουσαφζάι.

Στο Πακιστάν, οι συντηρητικοί επιτέθηκαν στη νεαρή μαθήτρια και τη χαρακτήρισαν  ως ανυποψίαστο πιόνι σε μια επίθεση που καθοδηγείται από την Αμερική. Στη Δύση, ήρθε για να προβάλει τις υπερβολές των βίαιων Ισλαμιστών, ενώ συμμετείχε σε εκστρατεία για τη συγκέντρωση χρημάτων και την ευαισθητοποίηση για τιςσυνέπιες αυτών των φαινομένων. Η  Γιουσαφζάι, καθοδηγούμενη από τον πατέρα της και μια ομάδα δημόσιων σχέσεων, βοηθήθηκε να αλλάξει η εικόνα για τον εαυτό της, συγγράφοντας κι ένα best-seller με τα απομνημονεύματα της.

Το 2013 της απονεμήθηκε το Βραβείο Ζαχάρωφ και ήταν υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης, ενώ μέχρι και δύο ημέρες πριν από την περυσινή απονομή ήταν ένα από τα φαβορί.

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν διάφορα σχόλια για τη βράβευσή της.

Ως Νέος Μέτοικος παρουσιάζουμε επιπλέον δύο άρθρα για το θέμα: ένα του συνεργάτη μας, Μ…, και ένα που στηρίζεται στο Foreign Policy.