Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2011

Contagion: Η απάντηση σ’ ένα τελεσίγραφο που δεν δόθηκε ποτέ.Ή αλλιώς πώς οι υποτελείς της Αθήνας παρέδωσαν τη χώρα στο έλεος των αγορών και της τρόικα



Η υπό διαμόρφωση κυβέρνηση  «εθνικής ενότητας και σωτηρίας» είναι μια κυβέρνηση που επιβλήθηκε από τους ξένους δανειστές, τη Μέρκελ, το Σαρκοζί και τους τοπικούς υπηρέτες τους. Όπως βέβαια και την εγχώρια ολιγαρχία.

Ήρθε ως αποτέλεσμα ιταμών εκβιασμών και τελεσιγράφων, από τον άξονα Μέρκελ και Σαρκοζί που υπαγόρευσαν μέχρι  και το πότε θα γινόταν το ακυρωθέν δημοψήφισμα, τη μορφή της νέα κυβέρνησης, έως και το τελευταίο τελεσίγραφο του Όλι Ρεν.

Με την «απειλή» ότι θα πετάξουν αλλιώς την Ελλάδα από την ευρωζώνη ως και την ίδια την ΕΕ.

Στην ελληνική ιστορία είχαμε μάθει – αφελώς – ότι σε τελεσίγραφα που προσβάλλουν την εθνική αξιοπρέπεια και την ίδια την ύπαρξη της χώρας απαντούσαμε ΟΧΙ.

Φαίνεται ότι αυτά αποτελούν μακρινό και ξεχασμένο παρελθόν για τις καθεστωτικές δυνάμεις της χώρας.

Το ΟΧΙ αυτό θα έπρεπε να είχε ειπωθεί καιρό πριν. Πριν τη ψήφιση του πρώτου Μνημονίου και στη συνέχεια πολλές φορές στον ενάμιση χρόνο όπου έχει εφαρμοστεί  μια καταστροφική για τη χώρα πολιτική.

Και το ΟΧΙ αυτό μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε με ηχηρά επιχειρήματα.



Μπορεί η Ελλάδα να εκδιωχτεί από την ευρωζώνη και την ΕΕ;

 Είναι αλήθεια ότι ανεξάρτητα από την υπαναχώρηση Παπανδρέου και τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν επιμένουν πια στην θέση τους να μείνει πάση θυσία η Ελλάδα στην ευρωζώνη. «Όχι με οποιοδήποτε τίμημα η Ελλάδα στην ευρωζώνη», ήταν η χαρακτηριστική και σαφής δήλωση του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, επικεφαλής του Eurogroup. Όμως οι συνθήκες της EE δεν προβλέπουν την έξοδο κάποιας χώρας-μέλους από την ΟΝΕ.

Το μόνο που προβλέπουν είναι ‘ειδικό καθεστώς’ για ορισμένες χώρες που είναι ‘στον προθάλαμο της ΟΝΕ’, είτε επειδή δεν επιθυμούν την νομισματική τους σύνδεση με το ευρώ αν και είναι στην ΕΕ, είτε επειδή δεν εκπληρώνουν τα κριτήρια για την ένταξή τους στην ευρωζώνη.

Η αποδέσμευση από την ΟΝΕ και η έξοδος από την ευρωζώνη δεν προβλέπεται σε καμία συνθήκη. Αυτό υπογραμμίζει και ο Γιόζεφ Γιάννινγκ, διευθυντής του ερευνητικού Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας, λέγοντας «για το ζήτημα της εξόδου ενός μέλους από την ΟΝΕ, δεν υφίσταται καμία ρύθμιση. Διότι η ΟΝΕ συνιστά μόνιμο θεσμό όλων των χωρών-μελών της ΕΕ.»

 Επομένως εάν κάποια χώρα-μέλος επιθυμεί να αποδεσμευτεί από την ευρωζώνη και να την εγκαταλείψει, πρέπει πρώτα να αποχωρήσει από την ΕΕ και αυτό, όπως προβλέπει το άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας, μόνον κατόπιν δικής της αίτησης.

Από την άλλη κάποιοι οικονομικοί και πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν συμφέρει την Ελλάδα να εγκαταλείψει την ΕΕ, διότι εμπίπτει έτσι σε μια δευτεροκλασάτη κατηγορία χωρών και ενισχύει την Ευρώπη των δύο ταχυτήτων.

Οι αναλυτές του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας επισημαίνουν ότι σε περίπτωση εξόδου της Ελλάδας από την ΕΕ και την ευρωζώνη ανοίγουν οι ασκοί του Αιόλου: ενδέχεται έτσι να αρχίσει η σταδιακή διάλυση της ευρωζώνης και της ΕΕ.




Ουδείς πιστεύει εξάλλου ότι η έξοδος της Ελλάδας από την ΟΝΕ διασφαλίζει τώρα πια την επίλυση ή έστω την δρομολόγηση επίλυσης στην ελληνική κρίση χρέους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς οικονομικών αναλυτών η έξοδος της Ελλάδας θα κοστίσει περισσότερα σε όλους από ότι η διάσωσή της.

 Ο Γερμανός ειδικός Γιούργκεν Μάτες από το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας της Κολωνίας (IW) είπε σχετικά στο μικρόφωνο της Deutsche Welle:

«Υπάρχουν ήδη σενάρια προς αυτή τη κατεύθυνση, που προβλέπουν σε δεδομένη στιγμή την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη και την ΕΕ και στη συνέχεια την επιστροφή της Ελλάδας μόνο στην ΕΕ».


Ακόμα όμως και η επιστροφή στη δραχμή θα είχε σημαντικές συνέπειες για τις τράπεζες των ευρωπαϊκών χωρών, μιας και έχουν χορηγήσει πιστώσεις 120 δις ευρώ στο ελληνικό δημόσιο. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο ωστόσο εγκυμονεί το ενδεχόμενο ενός ντόμινο. Παρά την ισχύ της ιταλικής οικονομίας για παράδειγμα, ο Κρίστιαν Σουλτς από την Berenberg Bank στο Λονδίνο προειδοποιεί:


«Το πρόβλημα είναι ότι η Ιταλία ’κουβαλά’ ένα μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο απαιτεί συνεχή αναχρηματοδότηση. Σε περίπτωση που οι αγορές θα σταματήσουν να διαθέτουν κεφάλαια στην Ιταλία, τότε η χώρα ενδέχεται να διολισθήσει στην χρεοκοπία, τονίζει ο αναλυτής της Berenberg.



Contagion: το «άγγιγμα» της ελληνικής κρίσης στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία

Το σοβαρότερο επιχείρημα, βεβαίως, είναι ότι η ελληνική κρίση δεν είναι στενά ελληνική. Είναι ευρωπαϊκή και παγκόσμια.

Ο πανικός που επικράτησε στις διεθνείς αγορές και μόνο  με το άκουσμα του δημοψηφίσματος αποτελεί μια απόδειξη.

Το παράδειγμα της γειτονικής Ιταλίας  που το χρέος της ξεπερνά το 120% του ΑΕΠ, ενώ τα spread ιταλικών ομολόγων έχουν εκτιναχτεί σε επίπεδα προβλεπόμενης χρεοκοπίας.

Ο Ben Rooney είχε επισημάνει στο CNN: η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρώπη και το 17% της οικονομίας της ευρωζώνης, φάνταζε πολύ μεγάλη για να «πέσει». Ενώ η χώρα παρουσιάζει ένα μικρό δημόσιο έλλειμμα, το χρέος είναι σχεδόν ίσο με το 120% του ΑΕΠ. Τα δεκαετούς διάρκειας ομόλογα του ιταλικού δημοσίου έχουν εκτοξευτεί με επιτόκια πάνω από 6% καθιστώντας πολύ δύσκολο στην Ιταλία να πληρώσει τα χρέη της.

Ας σημειωθεί ότι το χρέος της Ιταλίας έχει φθάσει στα 1,900 δις. ευρώ (δηλ. περίπου εξαπλάσιο μέγεθος από το αντίστοιχο ελληνικό). Σύμφωνα με τον Ενρίκο Μέτα, πρώην νο 2 της κυβέρνησης Πρόντι ανάμεσα στα 2006 με 2008, «αν συνεχιστεί αυτό δεν θα βρούμε κανέναν να μας δανείζει πλέον …»!
(Κάτι μας θυμίζει αυτό …)

Κατά τον Fareed Zacharia – σε άρθρο του με τίτλο – «In Italy, euro crisis is creating nervous banking clients», που δημοσιεύτηκε στο Worldcrunch,  ένα σάιτ με ενδιαφέρουσες αναλύσεις για τις διεθνείς εξελίξεις και που αναδημοσιεύτηκε στη La Stampa. – η κατάσταση αυτή επηρεάζει άμεσα  το ιταλικό πιστωτικό σύστημα και διαχέεται στη συνέχεια στη ραχοκοκαλιά της ιταλικής οικονομίας.

 Στην Ιταλία οι τράπεζες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις μικρές επιχειρήσεις. Αυτές λαμβάνουν περίπου το 91% των ταμειακών τους αναγκών από τις τράπεζες. Οι τράπεζες κατέχουν, επίσης, το 40% των οικιακών υποθηκών. Όλα αυτά σημαίνουν λιγότερα χρήματα για τις οικογένειες και τις μικρές επιχειρήσεις. Οι ιδιωτικές αποταμιεύσεις στη χώρα αυτή ανέρχονται στα 8.6τρις. ευρώ,  έξι φορές μεγαλύτερες από το ΑΕΠ, που υπολογίζεται στα 1,5 τρις. ευρώ. Η κρίση, όμως, οδηγεί στη συρρίκνωση αυτών των αποθεμάτων δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στο λαϊκό εισόδημα και μεγαλώνοντας δραματικά την ανασφάλεια τόσο στους πολίτες όσο και στην οικονομία. 



Ένα ντόμινο οικονομικών εξελίξεων και αναταραχής είναι προ των πυλών, όπως αποδεικνύεται και από πολλά ακόμη στοιχεία.

Και οι μόνοι που δεν το βλέπουν – ή κάνουν πως δεν το βλέπουν – είναι οι κοντόφθαλμοι και ιδιοτελείς ευρωπαίοι «ηγέτες».

Μια αποφασιστική στάση της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας που θα στηρίζονταν στην κινητοποίηση του ελληνικού λαού θα μπορούσε να τους ταρακουνήσει ριζικά.

Κάτι που δεν έγινε ποτέ από τους υποτελείς πολιτικούς νάνους της Αθήνας.


Σύμφωνα με τον Cyrus Sanati, συνεργάτη του Fortune,  «… ενώ η “τεχνική” ελληνική χρεοκοπία δεν θα προκαλούσε την πυρκαγιά,  που προκάλεσε η πτώση της Lehman Brothers το 2008, οι φλόγες, όμως,  μεγαλώνουν διαρκώς.

Το ελληνικό χρέος αντιπροσωπεύει μόνο το 3% του συνολικού δημόσιου χρέους της ευρωζώνης. Το πραγματικό πρόβλημα θα προέκυπτε αμέσως μετά τη χρεοκοπία, όταν η Ελλάδα θα έπρεπε να αποφασίσει αν θα έμενε στο ευρώ ή αν θα επέστρεφε στη δραχμή.

 Η  επιστροφή στη δραχμή θα επέτρεπε στις ελληνικές εξαγωγές να γίνουν πιο ανταγωνιστικές σε σχέση και με τους γείτονες, ειδικότερα εκείνους που την ανταγωνίζονται στον τουρισμό. Για παράδειγμα, η Τουρκία γνώρισε μια αύξηση του ΑΕΠ κατά 8.8% το δεύτερο τέταρτο του 2011. Δεν υπάρχει λόγος γιατί η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να επανακτήσει κάποιο πιο ενισχυμένο μερίδιο από την τουριστική αγορά αν επέστρεφε σε ένα πιο «φτηνό» νόμισμα.


 Φυσικά η μετάβαση μπορεί να σήμαινε σημαντικές οικονομικές δυσκολίες, περικοπές στα δημόσια έξοδα, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα κατέρρεε εφόσον η ΕΚΤ θα σταματούσε τις πληρωμές. Οι τράπεζες θα έχαναν πάνω από 20% των αποθεμάτων τους ή 100 δις. ευρώ, σύμφωνα με μια ανάλυση του Citigroup.



Τι θα σήμαινε όμως μια χρεοκοπία για τις ευρωπαϊκές τράπεζες;

Σύμφωνα πάλι με την Goldman Sachs (GS) η επερχόμενη κατάρρευση του ελληνικού τραπεζιτικού συστήματος θα έστελνε σεισμικά κύματα σε όλη την Ευρώπη, ειδικότερα στην περιφέρεια της ευρωζώνης αφού 38 τράπεζες είναι εκτεειμένες σε ένα ποσό ανάμεσα στα 38 με 92 δις. ευρώ.

Η  Citigroup (C)  υπολογίζει ότι οι απώλειες στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία θα έφθαναν στα 480 δις. δολάρια! 

Αυτό με τη σειρά του θα δημιουργούσε τρομερές πιέσεις στην ΕΚΤ και σ’ όλο το οικοδόμημα της ευρωζώνης.



Κατά τους  Irene Chapple και Barry Neild του CNN, μπορεί να συνέβαλε σε έναν παγκόσμιο πανικό και στη ραγδαία πτώση των αγορών. Η χρεοκοπία θα δοκίμαζε σκληρά αρκετές γαλλικές και γερμανικές τράπεζες που είναι εκτεθειμένες στο χρέος.

 Σύμφωνα πάλι με τον Ben Rooney το πρόβλημα χρέους της Ελλάδας αλλά και της Ιταλίας απειλεί να εξαπλωθεί σε όλη την Ευρώπη. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι ευρωπαϊκές τράπεζες αντιμετωπίζουν έναν κίνδυνο απευθείας έκθεσης 200 δις. δολαρίων  στο δημόσιο χρέος της Ελλάδας, Πορτογαλίας, Ιρλανδίας, Ισπανίας, Ιταλίας και Βελγίου. Συνολικά οι τράπεζες  - σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΔΝΤ – αντιμετωπίζουν ένα συνολικό κίνδυνο 300 δις. δολαρίων. Οι μετοχές ορισμένων μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων πολλών γαλλικών, έχουν φθάσει στα χαμηλότερα επίπεδα από την κρίση του 2008.  

 Οικονομολόγοι προβλέπουν ότι τα ασθενέστερα μέλη της ευρωζώνης δεν θα είναι σε θέση να πληρώσουν τα χρέη τους.

Κι αυτό σε ένα οικονομικό περιβάλλον με επιβραδυνόμενη ανάπτυξη και με τη νέα ύφεση προ των πυλών. Η ΕΚΤ προβλέπει ‘ανάπτυξη» ανάμεσα στο1,4 με 1,8% το 2011, και 0,4 με 2,2% το 2012. Και οι δύο είναι κατώτερες από τις προηγούμενες προβλέψεις, ενώ οι κίνδυνοι για ακόμη μεγαλύτερη επιβράδυνση μεγαλώνουν.





Συνολικά το δημόσιο χρέος στην ΕΕ έχει λάβει διαστάσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν επικίνδυνες.

 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ αντιμετώπιζαν  δημόσιο χρέος μεγαλύτερο από το 60%  στα τέλη του 2010 σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές.
 Σύμφωνα με τη Eurostat, η σχέση του δημόσιου χρέους με το ΑΕΠ στα 27 μέλη κράτη της ΕΕ αυξήθηκε από 74.4%  το 2009 στο  80.0% το 2010.
Για τις 17χώρες της ευρωζώνης, το χρέος είναι ακόμη μεγαλύτερο, και αυξήθηκε από 79.3%  το 2009 στο 85.1%.
 Οι χώρες με τα υψηλότερα ελλείμματα στα τέλη του 2010 ήταν η Ελλάδα με 142.8%, η Ιταλία, (119.0%), το Βέλγιο (96.8%), η Ιρλανδία (96.2%), η Πορτογαλία(93.0%), η Γερμανία (83.2%), η Γαλλία (81.7%), η Ουγγαρία (80.2%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (80.0%).




Το σενάριο της ολικής καταστροφής – σύμφωνα με κάποιους αναλυτές –είναι μάλλον απίθανο. Αυτοί υποστηρίζουν ότι οι πλούσιες ευρωπαϊκές χώρες έχουν πολλά αποθέματα και μπορούν να αποτρέψουν αυτή την εξέλιξη.

Κατά τον Jan Randolph, συντάκτη του sovereign risk στο IHS Global Insight, η Γερμανία, είναι η πιο ωφελημένη  οικονομία της ευρωζώνης, αφού αξιοποίησε τις ευρωπαϊκές αγορές για να προωθήσει τα προϊόντα της. Αντίθετα με αυτό που έγινε με την Ελλάδα, είναι πιθανόν οι πλούσιες ευρωπαϊκές χώρες είναι πιθανόν να πιέσουν την ΕΚΤ να προσφέρει ρευστό για εκείνες τις χώρες που θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα.

Αν η Ελλάδα εγκαταλείψει την ευρωζώνη, η  Ευρώπη μπορεί να βυθιστεί σε μιαν ακόμη ύφεση. Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη βρίσκεται ήδη ή θα βρεθεί άμεσα μέσα στην ύφεση ανεξάρτητα από τις εξελίξεις  στην Ελλάδα.


Ούτε όμως και οι ΗΠΑ μπορούν να μείνουν  έξω από αυτή τη δίνη, όπως υποστηρίζει ο Douglas J. Elliott από το Brookings Institution. Πάνω από 400 δις. Δολάρια ήταν οι εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ, και αμερικανικές εταιρείες έχουν πάνω 1  τρις. δολάρια άμεσων επενδύσεων στην ΕΕ!

Οι αμερικανικές τράπεζες και άλλα ιδρύματα έχουν 2,7 τρις. δολάρια δανείων και άλλων εξυπηρετήσεων στις κυβερνήσεις της ευρωζώνης, σε τράπεζες και εταιρείες και περισσότερα από 2 τρις. δολάρια στο Ηνωμένο Βασίλειο.  




  
Σύμφωνα με τον  Magnus της UBS, είναι πολύ πιθανόν και οι ΗΠΑ να βυθιστούν στην ύφεση, η Κίνα θα αντιμετώπιζε σημαντικές δυσκολίες και μια επιβράδυνση της γοργά αναπτυσσόμενης οικονομίας της.

Ο Randolph, θέλει να πιστεύει, όμως, ότι οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν θα υποστούν την τύχη της Ελλάδας. « Στο μεγάλο σχήμα, η Ελλάδα είναι πολύ μικρή» ανέφερε.



Κατά το BBC οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι οι μεγάλοι κάτοχοι του ελληνικού δημόσιου χρέους, σε ύψος περίπου 50-60 δις. δολαρίων. Μια «ελεγχόμενη» χρεοκοπία θα σήμαινε ότι ένα τμήμα αυτού του χρέους θα αναδιαρθρωνόταν έτσι ώστε η αποπληρωμή του θα καθυστερούσε για δεκαετίες. Μια «άτακτη» χρεοκοπία θα μπορούσε να σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του χρέους δεν θα αποπληρώνονταν ποτέ.

Οι χώρες οι περισσότερο εκτεθειμένες στο ελληνικό δημόσιο χρέος





Οι χώρες που είναι εκτεθειμένες στο ελληνικό δημόσιο χρέος αλλά και σε δάνεια σε ιδιωτικές τράπεζες είναι η Γερμανία με 34 δις δολάρια, η Γαλλία με 56.7 δις, η Αγγλία με 14.6 δις. δολάρια και έπονται και άλλες.


Κατά συνέπεια, η Ελλάδα είχε πολλά και ισχυρά διαπραγματευτικά ατού στα χέρια της προκειμένου να πιέσει να δοθούν λύσεις σε άλλη κατεύθυνση.

Η εθελόδουλη κυβέρνηση Παπανδρέου απεμπόλησε κάθε προσπάθεια διαπραγμάτευσης και ρύθμισης προς όφελος των ελληνικών συμφερόντων.



Τώρα έρχεται και το εξάμβλωμα της δήθεν κυβέρνησης «εθνικής σωτηρίας» για να ολοκληρώσει την κατεδάφιση της οικονομικής και κοινωνικής   συνοχής, την καταβαράθρωση της εθνικής μας αξιοπρέπειας.

Την απάντηση μπορεί να δώσει μόνο ελληνικός λαός με τον αγώνα του. 

Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2011

Έχουν ελπίδα οι Έλληνες;



 Την ώρα που οι πολιτικές διεργασίες για το σχηματισμό κυβέρνησης «εθνικής σωτηρίας» βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους, ποια είναι τα συναισθήματα που βιώνουν οι Έλληνες πολίτες;

Υπάρχουν ελάχιστα ίχνη ελπίδας;

Όλα δείχνουν – παρά τις κατευθυνόμενες δημοσκοπήσεις – ότι ελάχιστοι πιστεύουν ότι θα προκύψει κάτι θετικό.

Πόσο μάλλον όταν οι άνεργοι πλησιάζουν το ένα εκατομμύριο.

Η αγορά έχει περάσει από πολλού το όριο ασφυξίας.

Όταν οι νέοι πνίγονται από τη ζοφερή πραγματικότητα.

Και στην καλύτερη περίπτωση επενδύουν τα όνειρά τους στη μετανάστευση.
Ιδιαίτερα μάλιστα αυτοί που διαθέτουν τις περισσότερες ικανότητες και γνώσεις.

Και φυσικά δεν μπορεί να εκφραστούν πλήρως ακόμη τα αισθήματα από την εθνική ταπείνωση και από τις εκπτώσεις στη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών.

Αυτό αντανακλούν και δημοσιεύματα και ανταποκρίσεις στο ξένο τύπο και τα κανάλια.







Αντίστοιχα συναισθήματα έχουν, όμως, και άνθρωποι, ειδικά νέοι, και σε άλλες χώρες. Όπως για παράδειγμα οι Ισπανοί, που βιώνουν μια παρατεταμένη κρίση με δυσθεώρατα ποσοστά ανεργίας και σκληρή λιτότητα. 


Προς κυβέρνηση συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με τον... εαυτό του Ξορκίζουν τις εκλογές επειδή δεν ξέρουν το αποτέλεσμά τους!..



Στη γραμμή της «εθνικής συνεννόησης» και ο Παπούλιας

Αναδημοσιεύουμε χωρίς άλλα σχόλια σημερινό δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας

Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σηματοδοτεί την έναρξη των διαδικασιών για τη συγκρότηση κυβέρνησης «ευρύτερης αποδοχής», σύμφωνα και με το (παράδοξο) νόημα που είχε η ψήφος εμπιστοσύνης 153 βουλευτών προς την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου.
Το «μαγειρείο», λοιπόν, ξεκίνησε. Μόνο που ούτε το «φαγητό» είναι γνωστό ούτε τα «υλικά» ούτε η «δοσολογία»... Και τούτο διότι η επιχείρηση για τη συγκρότηση κυβερνητικής «συμμαχίας των προθύμων» παρουσιάζει –ήδη- έλλειμμα... προθυμίας.



Κατ’ αρχήν, η συμμετοχή της Νέας Δημοκρατίας, που θα ήθελαν εγχώριοι και διεθνείς, θεσμικοί και εξωθεσμικοί παράγοντες, τόσο πολύ (ώστε κάποιοι από αυτούς να τη θέτουν ως αναγκαία προϋπόθεση), φαντάζει δύσκολη έως αδύνατη. Η δήλωση του Αντ. Σαμαρά, ότι «οι μάσκες έπεσαν» και ότι οι εκλογές είναι πλέον «η μόνη λύση», συνοδεύτηκε από διευκρινίσεις συνεργατών του, σύμφωνα με τις οποίες η Ν.Δ. «θα ψηφίσει τη δανειακή σύμβαση, μόνο αν πάει στην Βουλή χωρίς μέτρα και νέα μνημόνια». Ο ίδιος, το απόγευμα του Σαββάτου, αφού ανήγγειλε ότι πρόκειται να επισκεφθεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, την Κυριακή, καθησύχασε τους Ευρωπαίους εταίρους, λέγοντας ότι η Ν.Δ. δέχεται και το «κούρεμα» και τους «στόχους της σύγκλισης» και τις «διαρθρωτικές αλλαγές». Ξεκαθάρισε πάντως ότι δεν δίνει «λευκή επιταγή», ψηφίζοντας και «νέα μέτρα, που ακόμα δεν τα ξέρουν ούτε οι ίδιοι».

Οι 5 της Ν.Δ. και η νέα δανειακή σύμβαση

Πάντως το εσωτερικό μέτωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν εμφανίζεται απολύτως αρραγές. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στα ηγετικά κλιμάκια της Ν.Δ. εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση των 5 βουλευτών που συζητούσαν τη δυνατότητα κοινής πρωτοβουλίας με βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας των δύο μεγάλων κομμάτων, με τη συμμετοχή και όσων μικρότερων το επιθυμούσαν. Στη Συγγρού ακούγονταν σχόλια όχι και τόσο κολακευτικά, για τους Άρη Σπηλιωτόπουλο, Κυριάκο Μητσοτάκη, Κ. Χατζηδάκη, Μιλτ. Βαρβιτσιώτη και Ε. Αντώναρο. Η συμμετοχή, μάλιστα, του τελευταίου στην κίνηση αυτή, προκάλεσε απορίες και για τον ρόλο του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, αφού –ως γνωστόν- ο Αντώναρος ήταν και είναι στενότατος συνεργάτης του.

Η στάση των βουλευτών αυτών ίσως αποδειχθεί καθοριστική ως προς την έκβαση της ψηφοφορίας για την κύρωση της δανειακής σύμβασης, αφού ο Ε. Βενιζέλος διακήρυξε ότι θα απαιτηθούν 180 ψήφοι. Και ο αριθμός αυτός δεν συμπληρώνεται ακόμη κι αν σπεύσουν να την υπερψηφίσουν (εκτός φυσικά από τους 153 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ) οι 16 βουλευτές του ΛΑΟΣ, οι 4 της Δημοκρατικής Συμμαχίας, η Μιλένα Αποστολάκη και η Έλσα Παπαδημητρίου.

Ντόρα και Καρατζαφέρης   

Πρόθυμη να συμμετάσχει σε κυβερνητικό σχήμα ευρύτερης αποδοχής είναι η Ντόρα Μπακογιάννη, αλλά η προϋπόθεση που έθεσε, για  συμμετοχή και της Ν.Δ., δεν φαίνεται να ικανοποιείται. «Κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας χωρίς τη συμμετοχή της αξιωματικής αντιπολίτεσης, δεν έχει νόημα» δήλωσε η πρόεδρος της Δημ. Συμμαχίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμμετοχή της εξαρτάται ευθέως από το «ναι» ή το «όχι» του Αντ. Σαμαρά.

Κάτι τέτοιο θα επιθυμούσε και ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ  Γ. Καρατζαφέρης, προσκαλώντας μάλιστα, το μεσημέρι του Σαββάτου, τον πρόεδρο της Ν.Δ., να κάνουν μαζί το επόμενο βήμα. Ο Αντ. Σαμαράς πάντως, κάθε άλλο παρά ελκυστική βρίσκει την ιδέα της συμπόρευσης «χέρι χέρι με τον Καρατζαφέρη»... Αλλά και ο ίδιος ο αρχηγός του ΛΑΟΣ δεν προβάλλει την προϋπόθεση που έθεσε η Ντόρα («κυβέρνηση συνεργασίας γίνεται και χωρίς τη Ν.Δ.», δηλώνουν στελέχη του), εστιάζοντας περισσότερο στα πρόσωπα που θα αποτελούν τη νέα κυβέρνηση και κυρίως στον επικεφαλής της.

Το σκάκι Παπανδρέου...

Αλλά και στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος, η παρτίδα μεταξύ Γ. Παπανδρέου και Ε. Βενιζέλου συνεχίζεται με αμείωτο ενδιαφέρον και αμφίρροπη έκβαση. Στην παρούσα φάση πάντως, το τακτικό πλεονέκτημα φαίνεται πως το έχει αυτός που ήδη είναι «χαλίφης» κι όχι αυτός που θα ήθελε «να γίνει χαλίφης στη θέση του».

Μπορεί η «χαοτική» επιλογή Παπανδρέου για δημοψήφισμα (επιλογή την οποία επέμεινε να διαφημίζει ακόμη και κατά την ομιλία του στη Βουλή, παρά το ότι είχε καταστεί σαφές πως οδεύει για το «χρονοντούλαπο της ιστορίας») να προκάλεσε γενικευμένη ταραχή (από το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ μέχρι τις ηγεσίες της Ε.Ε. και τις διεθνείς χρηματαγορές)...

Μπορεί πολλοί βουλευτές του ΠΑΣΟΚ να τον απειλούσαν ως το παρά 5’ ότι δεν θα του έδιναν ψήφο εμπιστοσύνης, αν δεν δεσμευόταν ότι η παρούσα κυβέρνηση θα παρέδιδε τη σκυτάλη σε μια άλλη «εθνικής σωτηρίας», ακόμη και χωρίς την παρουσία του ιδίου...

Μπορεί κι ο ίδιος να έδειξε πρόθυμος να «ευλογήσει» τυχόν αντικατάστασή του από τον Ε. Βενιζέλο, ως επικεφαλής μιας νέας «συναινετικής» κυβέρνησης...

...ουδέποτε όμως ανέλαβε τη δέσμευση ότι θα καταθέσει την εντολή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ούτε του ζητήθηκε –άλλωστε- κάτι τέτοιο, από οποιονδήποτε υποψήφιο «αντάρτη».

Έτσι, σήμερα είναι πάλι ο Γ. Παπανδρέου αυτός που κρατά το τιμόνι των εξελίξεων, έχοντας την απόλυτη ευχέρεια να χρεώσει στους αντιπάλους του το ενδεχόμενο (και πλέον, διαφαινόμενο) ναυάγιο των προσπαθειών για κυβέρνηση «εθνικής σωτηρίας». Και στο βαθμό που έχει δεχθεί να μείνει ο ίδιος, εκτός αυτού του κυβερνητικού σχήματος, να μην μπορεί καμία Βάσω, καμία Εύα, κανείς Ανδρουλάκης και κανείς Λοβέρδος να τον κατηγορήσει για «υποκλοπή» της ψήφου της Βουλής...

Για φαντάσου – λέμε εμείς …

...και το σλάλομ Βενιζέλου

Από την άλλη, ο Ε. Βενιζέλος έχει μόνο μία ελπίδα: Να συμφωνήσουν Ντόρα και Καρατζαφέρης σε συμμαχικό κυβερνητικό σχήμα και μάλιστα υπό την προεδρία του. Χλωμό... Και πάντως πολύ χλωμότερο από το άλλο σενάριο που τον θέλει να παραμένει με το «φορτίο» του υπουργού Οικονομικών, «υπεύθυνου για τη διαχείριση και προστασία της εθνικής οικονομίας», και με την ανάμνηση ενός ακόμη προσωπικού του επιτεύγματος, ίσως του πιο θεαματικού:  Ενός σλάλομ –αλά Μαραντόνα– που:

-ξεκίνησε τη Δευτέρα το πρωί, με τα ερωτήματα «αν η δέσμη αποφάσεων της 26ης Οκτωβρίου ετίθετο πράγματι σε δημοψήφισμα, ποια απόφαση θα ήταν συμφέρουσα για το Λαό και το Έθνος;» και «ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις μίας αρνητικής απόφασης;»

-συνεχίστηκε το ίδιο βράδυ με τη βαρύγδουπη διαβεβαίωση πως «η προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία, η προσφυγή στην άμεση βούληση του ελληνικού λαού, είναι η λύτρωση από το δράμα που βιώνει η χώρα»

-πέρασε, μέσω κύκλων, την επομένη, από τη «διευκρίνιση» ότι ο υπουργός «είχε ενημερωθεί για την πρόταση εμπιστοσύνης αλλά όχι και για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος»

-έφθασε, την Τετάρτη, μέσω νοσοκομείου, στις Κάννες (και τους G20), όπου βγήκαν οι κάννες των ευρωπαϊκών υπερόπλων, απέναντι στα ελληνικά νεροπίστολα

-και κατέληξε, την Πέμπτη, πρώτα στην Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ και μετά στην ολομέλεια της Βουλής, στον εξορκισμό του «κακού» δημοψηφίσματος, με τη δέσμευση ότι «δεν προχωράμε σε διοργάνωση και διεξαγωγή του» αφού προέχει «να επιβεβαιώσουμε προς τους θεσμικούς μας εταίρους» ότι η Ελλάδα «θα κάνει αμέσως χωρίς καθυστέρηση και χωρίς περισπάσεις, όλα όσα πρέπει να γίνουν για την εφαρμογή της απόφασης της 26ης Οκτωβρίου, που την θεωρούμε απόφαση ιστορικής σημασίας»...

Το «ελάττωμα» των εκλογών

Πάντως, στο ΠΑΣΟΚ όλες οι παρτίδες που έχουν παιχτεί, διέπονται από ένα βασικό κανόνα: Ο χαμένος... δεν φεύγει. Παραμένει και διαπραγματεύεται τον όποιο ρόλο του. Έτσι, με αυτές τις εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό, η πλέον πιθανή κυβερνητική συνεργασία φαίνεται ότι θα είναι αυτή του Παπανδρέου με τον Βενιζέλο. Δηλαδή, του ΠΑΣΟΚ με... τον εαυτό του! Και με αντίπαλο, το μέτωπο των... εκλογών.

«Οι ελεύθερες εκλογές έχουν ένα ελάττωμα: Ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το αποτέλεσμά τους». Η φράση αυτή αποδίδεται στον Λεονίντ Μπρέζνιεφ, αν και το πιθανότερο είναι πως πρόκειται για μια ακόμη επινόηση της (συνήθως ευρηματικής) αντικομμουνιστικής προπαγάνδας. Εδώ και λίγες μέρες ωστόσο, το πνεύμα της υιοθετήθηκε από το ντουέτο των μεγάλων (κυβερνητικών) επιτυχιών Παπανδρέου – Βενιζέλου.

Ο μεν αντιπρόεδρος, την Παρασκευή το βράδυ, αναφερόμενος στον Αλέξη Τσίπρα, του απηύθυνε την εξής ...σοβαρότατη κατηγορία: «Ζητάει εκλογές προκειμένου να προκύψει επίσης μια άλλη κυβέρνηση, που δεν ξέρουμε ποια είναι»!

Ο δε πρωθυπουργός, το πρωί της επομένης, επανέλαβε: «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να μην πάμε σε εκλογές αυτή τη στιγμή, κάτι που θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για την οικονομία, για το βιός των Ελλήνων πολιτών»!

Η τελευταία αυτή δήλωση προσλαμβάνει ιδιαίτερη σημασία, επειδή έγινε (από τον Γ. Παπανδρέου) ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Κ.Παπούλια. Ο δε ανώτατος άρχων έσπευσε –ως μη όφειλε– να πάρει θέση υπέρ της «συννενόησης», εμμέσως δε και κατά των εκλογών! Διότι η φράση του «δεν βλέπω παρά ένας και μοναδικός δρόμος να υπάρχει: ο δρόμος της συνεννόησης», δεν επιδέχεται διαφορετικής ερμηνείας.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ένα είναι βέβαιο: Ότι τα «μαγειρεία» έχουν ανάψει και οι «σεφ», ντόπιοι και ξένοι, εργάζονται πυρετωδώς. Ουδείς όμως εγγυάται ότι το φαγητό που ετοιμάζουν (και που κάποια στιγμή θα σερβιριστεί) δεν θα είναι το ίδιο με το χθεσινό, ξαναζεσταμένο (και από μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, πλέον, φτυσμένο)...