Κτηνώδης αστυνομική βία, στις ΗΠΑ: Αστυνομικοί του Λος Άντζελες πυροβόλησαν στο κεφάλι άοπλο άνδρα και κατόπιν πέρασαν χειροπέδες στο αιμόφυρτο θύμα, που κείτονταν στο έδαφος…

Σύμφωνα με τους Los Angeles Times  το ηλικίας περίπου 40 ετών θύμα, που τώρα νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, δεν κατείχε όπλο.

Όλα αυτά έγιναν το απόγευμα της Παρασκευής. Ο άτυχος άνδρας περπατούσε σε πολυσύχναστο δρόμο, στη γειτονιά Λος Φελίζ, βορειοανατολικά του Χόλιγουντ. Σύμφωνα με κατοπινή ανακοίνωση εκπροσώπου του Αστυνομικού Τμήματος του Λος Αντζελες, ο άνθρωπος φαινόταν «πως αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα». Τελικά όμως αντιμετώπισε κάποιο απείρως σοβαρότερο, εξ αιτίας των «οργάνων της τάξης»…

Σύμφωνα με τις «εξηγήσεις» που δόθηκαν, καθώς οι αστυνομικοί έβγαιναν από το περιπολικό, είδαν το θύμα να σηκώνει το χέρι του, το οποίο ήταν τυλιγμένο με πετσέτα.  Οι αστυνομικοί θεώρησαν ότι κραδαίνει όπλο. Τον προειδοποίησαν να το κατεβάσει. Εκείνος (άγνωστο παραμένει αν ήταν νηφάλιος)  δεν συμμορφώθηκε.  Και τον πυροβόλησαν στο κεφάλι… 

Αυτόπτες και αυτήκοοι μάρτυρες μέτρησαν τρεις - τέσσερις πυροβολισμούς. Κατόπιν οι αστυνομικοί πέρασαν χειροπέδες στον άνδρα. «Πρόκειται για τυπική διαδικασία», ισχυρίστηκε αργότερα το Αστυνομικό Τμήμα.

Περαστικός κατέγραψε το περιστατικό με κάμερα. Ανατριχίλα προκαλεί το ερώτημα, πόσα ακόμη τέτοια περιστατικά διαδραματίζονται στις ΗΠΑ και δεν προκαλούν σοκ, ίσως ούτε καν θόρυβο, μόνο και μόνο επειδή δεν τυγχάνουν κάποιας καταγραφής από κάμερα, ικανής να διαψεύσει ισχυρισμούς των αστυνομικών αρχών.

Πέντε εικόνες μιας χώρας σε πρόβλημα

                               από τον Μ ...

Ο δημοσιογράφος Paul Mason στα πλαίσια των γυρισμάτων του ντοκιμαντέρ του για την Ελλάδα αλλά και ως ανταποκριτής του Channel 4 στην Αθήνα σκιαγραφεί πέντε εικόνες από την Ελλάδα. Το άρθρο μεταφέρεται στην Ελλάδα αποκλειστικά από το TPP με την άδειά του.

του Paul Mason
Αρχική πηγή: Channel 4

1. Ένας διχασμένος λαός;

Όσο η ώρα πλησιάζει μπορείς να νιώσεις στην ατμόσφαιρα ότι όλα έχουν αλλάξει. Για έξι μήνες η κεντροδεξιά στην Ελλάδα περίμενε να δει τον Αλέξη Τσίπρα να προσπαθεί -και να αποτυγχάνει- στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει την άρση της λιτότητας. Τώρα το παλαιό πολιτικό σκηνικό αντιλαμβάνεται ότι ο Τσίπρας είναι αποφασισμένος να φτάσει μέχρι το τέλος: Aν το τελικό κείμενο συμβιβασμού που θα παραδοθεί στους πιστωτές σήμερα δεν γίνει αποδεκτό ο Τσίπρας είναι αποφασισμένος να κηρύξει στάση πληρωμών στο ΔΝΤ στο τέλος Ιουνίου, κάτι που πιθανώς θα έχει συνέπειες για το τραπεζικό σύστημα την Δευτέρα το βράδυ.

Ο μηχανισμός έκτακτης ανάγκης της ΕΚΤ -γνωστός ως ELA- μπορεί καταστατικά να χρησιμοποιείται μόνο όσο η Ελλάδα «βρίσκεται σε πρόγραμμα» που έχει συμφωνηθεί με τους πιστωτές. Απ’ όσα γνωρίζω ήταν ο Ντράγκι που την Παρασκευή επενέβη προσωπικά προκειμένου να μην τερματιστεί ο ELA.

Έτσι, όταν την Πέμπτη η αντιπολίτευση είδε να συντελείται ένα bankrun που στοίχησε στο τραπεζικό σύστημα παραπάνω από 5 δισεκατομμύρια ευρώ σε μια εβδομάδα, πήρε τους δρόμους.

Η συγκέντρωση ξεκίνησε από κάλεσμα στο Facebook και σε αυτή συμμετείχαν και νέοι επαγγελματίες για τους οποίους η παραμονή στο Ευρώ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για μια καλύτερη και καθαρότερη διακυβέρνηση στο μέλλον. Ωστόσο οι περισσότεροι που συμμετείχαν υποστηρίζουν ένα πολιτικό κατεστημένο που προσέθεσε 320 δισεκατομμύρια ευρώ σε χρέη και που υπέγραψε τα μνημόνια με την Ευρώπη και το ΔΝΤ που κατέστρεψε το 25% της οικονομίας της χώρας.

Όταν οι διαδηλωτές πέρασαν το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη και έφτασαν μέχρι την είσοδο του Ελληνικού Κοινοβουλίου δεν υπήρχε ούτε ένας ένστολος να τους εμποδίσει. Τα συνθήματα που επικράτησαν ήταν υπέρ της Ευρώπης και κατά του ΣΥΡΙΖΑ. Με τα πλακάτ που κρατούσαν οι διαδηλωτές κατηγορούσαν την κυβέρνηση για τακτικές της Σοβιετικής Ένωσης . Παρόντα ήταν και στελέχη της συντηρητικής δεξιάς, συμπεριλαμβανομένου και του βουλευτή που θα ήθελε να αναλάβει την Νέα Δημοκρατία, τον Άδωνι Γεωργιάδη.

Η αριστερά τρόμαξε. Παρόλο που η συγκέντρωση των δεξιών συγκέντρωσε περίπου 7000 ανθρώπους ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών και έγινε στόχος του ΣΥΡΙΖΑ και των blogger του για την μεγαλύτερη μάζα της κοινωνίας αύξησε την αγωνία.

Η «μαλακή» αριστερή κοινωνία, επίσης υπέρ των τεχνοκρατών και του Ευρώ ψήφισε το ΣΥΡΙΖΑ επειδή υποσχέθηκε ότι θα μειώσει την λιτότητα παραμένοντας στο Ευρώ και για να επιτεθεί στην διαφθορά. Επίσης υποσχέθηκε ότι θα στείλει στο παρελθόν τα δακρυγόνα και τα αστυνομικά σώματα που είχαν ευθεία σχέση με το φασισμό.

Τώρα, κάθε λογικός άνθρωπος στην Ελλάδα σκέφτεται το εξής σενάριο: Αν η κυβέρνηση δεν καταφέρει να έρθει σε συμφωνία τη Δευτέρα, χρεοκοπήσει και οι τράπεζές της κλείσουν, βγάζοντας δεκάδες χιλιάδες συντηρητικών στους δρόμους, τότε τι μπορεί να συμβεί μετά; Ο ΣΥΡΙΖΑ αφαίρεσε τις μπαριέρες στο Κοινοβούλιο και ακινητοποίησε τα ΜΑΤ. Οπότε τώρα τι μπορεί αν συμβεί αν την επόμενη φορά παράλληλα με τους ευγενείς τεχνοκράτες κατέβουν στους δόμους μαζί τους οι συντηρητικοί κρατώντας εθνικές σημαίες και θρησκευτικά σύμβολα;

Η προοπτική της ανοιχτής σύγκρουσης μεταξύ της αριστεράς και της δεξιάς στην Ελλάδα τρομάζει τους νέους, αφού οι παπούδες τους έζησαν πολέμους με τανκς, βασανιστήρια και αντάρτικο. Παρόλο που κανείς δεν υπονοεί ότι η σημερινή κρίση θα τελειώσει κάπως έτσι το τι θα μπορούσε να συμβεί παραμένει αναπάντητο. Μπορεί η ελληνική δημοκρατία και η κοινωνία να έχει συγκεντρώσει τέτοιες εντάσεις που θα απελευθερωθούν αυτή την εβδομάδα αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει; Κάτι τέτοιο θα έπαιζε πιθανά δραστικό ρόλο στις αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα και των δανειστών.

2. ΣΥΡΙΖΑ: Στους προβολείς της ιστορίας

Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία είναι ακόμα υπό εξέλιξη. Ο Αλέξης Τσίπρας μοίρασε τα υπουργεία μεταξύ τριών ευδιάκριτων πολιτικών τάσεων: Τους υπέρ της εξόδου από το Ευρώ στα αριστερά του κόμματος που πήραν το υπουργείο ενέργειας, στους νομικούς και ακαδημαϊκούς της γενιάς μετά το 1968 και τουλάχιστον σε 6 υπουργεία σε ανεξάρτητους βουλευτές με καριέρα στην αριστερά ή τους αγώνες (συν σε τρεις εθνικιστές του συνεργαζόμενου κόμματος).

Αλλά αυτό που ανακάλυψαν είναι ότι η εξουσία είναι μια συσκευή που λειτουργεί μόλις και μετά βίας. Οι κοινωνικές υπηρεσίες, σύμφωνα με έναν υπουργό που μίλησα, αντιμετωπίζουν τη νέα κυβέρνηση με εχθρότητα και συχνά διαρρέουν πληροφορίες προς την αντιπολίτευση. Το ελληνικό κράτος έχει γίνει τόσο εξαρτημένο από τις πελατειακές σχέσεις που αδυνατεί να λειτουργήσει ως το θεσμικό «αμορτισέρ» που θέλησαν να επιβάλλουν οι νέοι υπουργοί στο επίπεδο της λήψης επιχειρησιακών αποφάσεων.

Και όταν φτάνουμε στις τράπεζες, ο αρμόδιος υπουργός είναι ο αναπληρωτής πρωθυπουργός, Γιάννης Δραγασάκης, αλλά η ουσιαστική ρυθμιστική αρχή του συστήματος είναι η ΕΚΤ. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ασκήσει επιρροή στον τραπεζικό τομέα εν καιρώ κρίσης. Στο μεταξύ ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, είναι ο πρώην συντηρητικός υπουργός Οικονομικών ο οποίος εναντιώνεται στην πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να αντικατασταθεί από την ελληνική κυβέρνηση.

Σήμερα υπάρχει απογοήτευση για την αργοπορία του ΣΥΡΙΖΑ στην αλλαγή του τρόπου που λειτουργεί το κράτος τόσο εντός του κόμματος, όσο και στον ευρύτερο πληθυσμό.

Ως αποτέλεσμα αυτών οι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ και οι βοηθοί τους έχουν αναπτύξει ένα σύστημα διαχείρισης που βρίσκεται σε συνεχή εκτελεστική κατάσταση που επηρεάζει τις κρίσιμες διεθνείς διαπραγματεύσεις. Τα τεχνικά και λειτουργικά καθήκοντα καταναλώνουν πολύτιμη ενέργεια που σε ένα λειτουργικό κράτος θα έπρεπε να χρησιμοποιείται για την λήψη πολιτικών αποφάσεων και την ακρόαση των αιτημάτων της κοινωνίας.
Όσο για την επικοινωνία, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει χώρο στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Υπάρχουν μόνο νέα αναδυόμενα διαδικτυακά μέσα και κάποιοι αρθρογράφοι στα φιλελεύθερα και συντηρητικά ΜΜΕ της χώρας.

Όλες αυτές οι σχετικά μικρές δυσλειτουργίες θα μετατραπούν σε μεγάλο πρόβλημα αν επέλθει στάση πληρωμών και οι τράπεζες χρειαστεί να κλείσουν ή να εθνικοποιηθούν.

Παρακολούθησα τον αγώνα με την κατάρρευση του Βρετανικού τραπεζικού συστήματος τον Οκτώβριο του 2008: Σε 24ωρη βάση οι εποχικοί δημόσιοι υπάλληλοι, με fast food στα χέρια μιλούσαν συνεχόμενα με την Ουάσιγκτον, την Κεντρική Τράπεζα, τους τραπεζίτες. Σχεδίασαν ένα σχέδιο εξόδου στη βάση της καλής πρόθεσης και στη βάση των προσωπικών σχέσεων που είχαν χτιστεί επί δεκαετίες σε επιχειρηματικά δείπνα. Οι υπάλληλοι του Gordon Brown έσωσαν ή θυσίασαν μέρη του οικονομικού συστήματος, τράπεζα-τράπεζα, μιλώντας με κάθε Διευθύνοντα Σύμβουλο ξεχωριστά.

Στο ελληνικό κράτος δεν υπάρχει ούτε η ελάχιστη δυνατότητα να γίνει κάτι τέτοιο, και όχι εξαιτίας της ίδιας της κυβέρνησης. Πλέον υπάρχει η σιωπηρή αντίσταση της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία δεσμεύεται από τους κανόνες της Ευρωζώνης και ενεργεί για το λογαριασμό των δανειστών στην Ελλάδα και όχι για τους πολίτες της.

Δεν αμφιβάλω ότι ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης έχει ένα Σχέδιο Β σε περίπτωση ρήξης ή μιας τραπεζικής κρίσης. Το ερώτημα είναι αν ο ελληνικός κυβερνητικός μηχανισμός είναι αρκετά ανθεκτικός για να το διαχειριστεί.

3. Σε ποια κρίση θα μοιάζει

Ο Βρετανός δημοσιογράφος Ambrose Evans Pritchard παρομοιάζει την επερχόμενη «επίθεση» της Τρόικας με τον πόλεμο στο Ιράκ. Αν υπάρχει αυτή η αναλογία δεν θα είναι ευχάριστα να παραμένεις στο καταφύγιο. Οι δυναμικοί της κατάστασης που έφτασαν ξανά και ξανά σε κορυφώσεις τους τελευταίους έξι μήνες θα συμπιεστούν σε μόλις μερικές ημέρες.

Αν σταθούμε λοιπόν στην άκρη του βατήρα, αυτά ενδέχεται να είναι τα όσα θα προκύψουν:

Την Κυριακή θα μαζευτεί η ελληνική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες. Από δευτερογενείς πηγές μαθαίνω ότι θα προσφερθεί στους πιστωτές ένα σχέδιο με κάποιες υποχωρήσεις από την ελληνική τελική προσφορά που συζητήθηκε πριν από δύο εβδομάδες αλλά δεν έχω στη διάθεσή μου κάποια άλλη λεπτομέρεια.

Ωστόσο η ΕΚΤ ανέφερε στους Έλληνες ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Οι δανειστές θα παρουσιάσουν ένα τελεσίγραφο και το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει η Ελλάδα είναι ότι θα περιλαμβάνει κάποια μορφή ενδιάμεσης χρηματοδότησης ή αναδιάρθρωσης πληρωμών.

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούν να αποδεχτούν περισσότερη λιτότητα από αυτή που περιλαμβάνει η ελληνική πρόταση στους ψηφοφόρους τους. Πράγματι δυσκολεύονται ήδη να παρουσιάσουν στους οπαδούς τους την συμφωνία που ήδη έχουν αποδεχτεί. Για την Κυριακή το βράδυ έχει προγραμματιστεί φιλοκυβερνητική διαδήλωση. Αν δεν είναι μαζική και η αντισυγκέντρωση της Δευτέρας είναι μεγαλύτερη τότε η αποτελεσματικότητά της θα είναι σαν άχυρο στον άνεμο.

Τη Δευτέρα αν δεν υπάρχει συμφωνία η συζήτηση για το χρέος και τη δημοσιονομική πολιτική θα μπορούσε εύκολα να μετατεθεί για τις 30 Ιουνίου ή και ακόμα παραπέρα, όσο ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανακοινώνει στάση πληρωμών αλλά απλά ζητήσει περισσότερο χρόνο για να πληρώσει.

Ωστόσο το πρόβλημα βρίσκεται στο τραπεζικό σύστημα. Κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι επιτάχυνση των εκροών ενορχηστρώθηκε από επιχειρηματικούς ομίλους και ακόμη ενθαρρύνονται από το προσωπικό και την διοίκηση των τραπεζών. Ωστόσο καμία ένδειξη δεν έχει δημοσιευθεί.

Αλλά όποια και αν είναι η αιτία της επιτάχυνσης του πανικού στα τραπεζικό σύστημα την περασμένη εβδομάδα το αποτέλεσμα είναι η πλήρης εξάρτησή τους από τον ELA. Σε αντίθεση με την Βρετανία το 2008, η κυβέρνηση δεν μπορεί να παρέμβει στην ανάληψη και την εκτελεστική λειτουργία των τραπεζών μέσω εθνικοποίησης ή μετατροπής των μετοχών σε κεφάλαιο. Δεν μπορεί καν να αλλάξει τις διοικήσεις τους. Αυτό μπορεί να το κάνει μόνο η ΕΚΤ μέσω του τοπικού της αντιπροσώπου, του κύριου Στουρνάρα που διετέλεσε υπουργός Οικονομικών της προηγούμενης κυβέρνησης.

Τη στιγμή που θα αποσυρθεί ο ELA οι τράπεζες θα πρέπει να κλείσουν ή να επέλθει αυστηρός περιορισμός αναλήψεων ή ακόμα και να ανακεφαλαιοποιηθούν.

Τότε το συνολικό πρόβλημα της διαίρεσης της κυριαρχίας στην Ευρωζώνη θα εστιαστεί σε μια μόνο στιγμή: Η ΕΚΤ θα μπορούσε να διατάξει, όπως έκανε στην Κύπρο, ένα Bail in (κούρεμα) στις καταθέσεις και οι αποταμιευτές θα μπορούσαν να χάσουν μέρος των χρημάτων τους. Αν η αριστερή κυβέρνηση αντισταθεί σε κάτι τέτοιο αυτό θα σημάνει την απαγκίστρωση του μηχανισμού διακυβέρνησης της Ευρωζώνης.

Έτσι, ακόμα και δεδομένης της δέσμευσής της για παραμονή στο ενιαίο νόμισμα θα είναι σε πόλεμο και αποσχισμένη από τις δομές της. Αν η ΕΚΤ αποσύρει όπως απείλησε το σύστημα πληρωμών τότε η Ελλάδα θα είναι μέρος του Ευρώ μόνο κατ’ όνομα.

4 Ο Αλέξης Τσίπρας

Το πρόβλημα για τον Αλέξη Τσίπρα είναι ότι τώρα όλοι εστιάζουν σε αυτόν. Σε δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στην κομματική εφημερίδα του ΣΥΡΙΖΑ χθες το 47% των Ελλήνων δηλώνουν ότι θα τον ψήφιζαν αν οι εκλογές γίνονταν σήμερα.

Όσοι τον γνωρίζουν υποστηρίζουν ότι τώρα, περισσότερο από ποτέ, είναι αποφασισμένος να μην παραδοθεί και ότι αν η αυριανή επιχείρηση για συμβιβασμό αποτύχει το πιθανότερο είναι να συγκαλέσει εκλογές. Μπορεί στην πραγματικότητα να έχει λίγες επιλογές αφού ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να παραιτηθεί σε περίπτωση που υπάρξει στάση πληρωμών προκειμένου να προκαλέσει εκλογές.

Αλλά για ποιο λόγο θα γίνουν οι εκλογές; Ο Τσίπρας ανέβηκε στην εξουσία προκαλώντας ένα κύμα ελπίδας βασισμένη σε ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Το γνωστό και ως Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αποσύρθηκε από αυτό οπότε παραμένει το ερώτημα σε μια νέα εκλογική διαδικασία θα υποστηρίξει ένα πρόγραμμα που οδηγεί σε έξοδο από το ευρώ, στάση πληρωμών και εσωτερική κοινωνική αναταραχή; Ή θα ζητήσει από τους Έλληνες να στηρίξουν την 47σέλιδη πρόταση συμβιβασμού που προσέφερε στους πιστωτές κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων πριν από δύο εβδομάδες;

Αν δεν υπάρξουν εκλογές μια άλλη επιλογή θα ήταν η επιβολή ενός δημοψηφίσματος που θα έδινε το λόγο στους Έλληνες πολίτες. Αυτό θα απαιτούσε από την ΕΚΤ να κρατήσει ζωντανές τις τράπεζες για μια ακόμη εβδομάδα, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να πει: Αν ψηφίσετε για το πρόγραμμα που θα εφαρμοστεί με αναταραχές τότε δεν θα πρέπει να γίνει αποδεχτή η νομιμότητά του και ίσως να είναι καλύτερα να συγκεντρώσουμε τις δυνάμεις μας για μια άλλη μάχη.

Μετά την σημερινή συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου και τις προκαταρκτικές διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες, ο Τσίπρας έχει μόνο λίγες επιλογές: Στάση πληρωμών, Υποχώρηση ή Παραπομπή της απόφασης από τον ελληνικό λαό.

5. Η Τρόικα

Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα της Δευτέρας, η φερεγγυότητα του μηχανισμού διακυβέρνησης της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ, έχουν υποστεί ζημιά.  Για να καταλάβει κανείς το γιατί αρκεί να μελετήσει την τελική εικόνα: το γράφημα με τις προβλέψεις των δανειστών σε αντιπαραβολή με το ποια είναι η πραγματική ζημιά που δημιουργεί η λιτότητα στο ΑΕΠ.

Η τελευταία από τις τρείς γραμμές είναι η πραγματικότητα.  Οι δύο επάνω γραμμές δείχνουν τα οικονομικά παραληρήματα των οργανισμών των οποίων οι λάθος προβλέψεις οδήγησαν στην κατάρρευση της Ελληνικής παραγωγής, την άνοδο του φασισμού, την πτώση του μέσου προσδόκιμου ζωής, και την αύξηση κατά 50% στις αυτοκτονίες ανδρών στην Ελλάδα.
Όλες αυτές οι προβλέψεις έγιναν ενώ οι δανειστές είχαν πλήρη γνώση της Ελληνικής πραγματικότητας.  Ήξεραν για την έντονα προστατευμένη νοοτροπία των μικρών επιχειρήσεων, τα παντοδύναμα συνδικαλιστικά σωματεία, τον πελατειακό χαρακτήρα του δημοσίου καθώς και την διαπλοκή της επιχειρηματικής ελίτ.  Εκτός αυτού, οι προβλέψεις έγιναν εν μέσω έντονης κριτικής από οικονομολόγους κει δημοσιογράφους, μεταξύ των οποίων και ο υπογράφων.
 
Αφού προκάλεσαν την κατάρρευση, τώρα το ΔΝΤ και η ΕΚΤ (που θεσμικό τους καθήκον είναι η διατήρηση της σταθερότητας) θα συμβάλουν στην ανατροπή μιας νόμιμα εκλεγμένης κυβέρνησης, έτσι θα το εκλάβει ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της Ευρώπης.
 
Διακυβεύονται πολλά γιατί αν το Ελληνικό καπιταλιστικό οικοδόμημα μπορούσε να αναμορφωθεί και να γίνει πιο μοντέρνο, λιγότερο διεφθαρμένο και οικονομικά σταθερό, θα ήταν μεγάλη επιτυχία.  Η Ελλάδα βρίσκεται στο στρατηγικό σταυροδρόμι του δυτικού κόσμου και οι Κινέζοι έχουν τους λόγους τους που θέλουν να αγοράσουν τα λιμάνια της και να ανακατασκευάσουν το σιδηροδρομικό της δίκτυο.  Ο οικονομολόγος του ινστιτούτου Bruegel, Szolt Davas περιέγραψε τις δυνατότητες ανάκαμψης της Ελλάδας σε μια λεπτομερή ανάρτηση στο blog
 
 Αν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πέσει και στην θέση της έρθει μια κυβέρνηση τεχνοκρατών, φίλα προσκείμενη στο ΔΝΤ και τις πρακτικές του -που είναι το μόνο που μπορεί να συμβεί μια και τα κόμματα της παραδοσιακής αντιπολίτευσης είναι κατακεραυνωμένα- οι δανειστές είναι έτοιμοι να κάνουν γενναίες ενέσεις ρευστού και κεφαλαίων για την υποδομή, ακόμα και να μειώσουν το χρέος της Ελλάδας.  Το έχουν δηλώσει.
Την ίδια ώρα επισπεύδουν την πτώση της κυβέρνησής βλέποντας την αδυναμία να ανταποκριθεί στις βραχυπρόθεσμες πληρωμές του χρέους μέσω μιας πλήρους και αργεντίνικου στιλ στάσης πληρωμών. Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και του μηχανισμού «σωτηρίας» EFSF δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι εφόσον η Ελλάδα χάσει μια πληρωμή τότε θα ανακηρύξουν χρεοκοπία επειδή υπάρχουν ρήτρες (από το 1914) που λένε ότι δεν μπορεί να γίνει στάση πληρωμής παρά μόνο στο σύνολο του χρέους.

Όλα αυτά θα γίνουν την ώρα που οι λαοί της Ευρώπης θα παρακολουθούν προσεκτικά. Ναι, μπορεί πολλοί άνθρωποι να έχουν βαρεθεί με την ελληνική κρίση αλλά επίσης γοητεύονται από αυτή γιατί συνδυάζει υποβάθμιση, καυτή νυχτερινή ζωή, graffiti και μεσογειακό πάθος για το βασικό δίλλημα του καπιταλισμού του 21ου αιώνα: Θα πρέπει να λειτουργεί για τους πλούσιους ή για όλους;

«Έχει τυφλωθεί ολόκληρος ο κόσμος και δεν βλέπει τι γίνεται;»

Η συγκλονιστική επιστολή μιας γυναίκας από τη Συρία στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα…

του  M ...

"Αν παρακολουθείς την επικαιρότητα, θα ξέρεις γιατί έπρεπε να αποδράσουμε από το σπίτι μας. Αυτή είναι η σωστή λέξη - αποδράσαμε. Αποδράσαμε για να σώσουμε τα παιδιά μας από το θάνατο που πήρε τη ζωή 200 χιλιάδων ανθρώπων. Τα σπίτια μας καταστράφηκαν, οι δικοί μας μπήκαν φυλακή, τις γυναίκες τις βίασαν" γράφει μεταξύ άλλων η Χάνα, πρόσφυγας από τη Συρία που πια βρίσκεται στην Αυστρία σε επιστολή της προς τη γενική διευθύντρια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, Μαριέττα Προβοπούλου, την οποία γνώρισε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της.

Και συνεχίζει η Χάνα: "Αυτό το γράμμα δεν μπορεί να μεταφέρει το μέγεθος του πόνου, της αδικίας, του φόβου που νιώθουμε.

Οι ευρωπαϊκές χώρες εκφράζουν την συμπαράστασή τους και δηλώνουν πρόθυμες να μας δεχτούν σαν πρόσφυγες πολέμου. Αλλά για τι είδους υποδοχή μιλάμε και με ποιους όρους; Είναι πρόθυμες να μας δεχτούν, αλλά δεν μας επιτρέπουν να έρθουμε αεροπορικώς, δεν μας επιτρέπουν να έρθουμε από τη θάλασσα, δεν μας επιτρέπουν να έρθουμε νόμιμα από τη στεριά. Άρα; Μας το λένε ξεκάθαρα: πρέπει να γίνει η ζωή μας κόλαση, πρέπει να κινδυνεύσουμε να πεθάνουμε, μέσα σε φουσκωτές βάρκες που δεν ξεπερνούν τα τρία μέτρα μήκος και ταξιδεύουν με 60 πρόσφυγες μέσα στη νύχτα. Το ερώτημα είναι αν θα φτάσουμε ή αν θα μείνουμε για πάντα θαμμένοι στη θάλασσα - είναι θέμα τύχης.

Ακόμα και αν προσπαθήσουμε να έρθουμε από τη στεριά, πρέπει να διασχίσουμε δάση και βουνά, να κρυβόμαστε μέσα σε εγκαταλειμμένα τρένα, να βρεθούμε στο έλεος κάθε λογής μαφίας και λαθρέμπορων που μας παίρνουν τα λεφτά και την αξιοπρέπεια και βάζουν σκληρούς όρους προκειμένου να μας αφήσουν να περπατήσουμε αυτά τα δύσβατα μονοπάτια. [...] 

Αναρωτιέμαι: Αν οι ευρωπαϊκές χώρες θέλουν στ' αλήθεια να μας δεχτούν, γιατί δεν το κάνουν νόμιμα, μέσω των πρεσβειών τους; Έχει τυφλωθεί ολόκληρος ο κόσμος και δε βλέπει τι γίνεται; Θέλουν να εξαφανίσουν τον συριακό λαό; Ποντάρουν πως θα πεθάνουμε πριν φτάσουμε;

Ευχαριστούμε τον ελληνικό λαό και γνωρίζουμε ότι η οικονομική του κατάσταση δεν του επιτρέπει να δεχτεί πρόσφυγες και να τους εξασφαλίσει παροχές. Για μας η Ελλάδα είναι χώρα τράνζιτ. Γιατί λοιπόν μας πιέζουν κι άλλο; Γιατί μας φυλακίζουν; Γιατί μας συλλαμβάνουν στο αεροδρόμιο, στο λιμάνι, ακόμα και στο δρόμο; Επειδή είμαστε πρόσφυγες;[...]"

Το συγκλονιστικό γράμμα της Χάνα αποτυπώνει τον αγώνα των ανθρώπων, αλλά και την αδιαφορία της Ευρώπης-φρούριο για την τύχη τους.

Στην Ελλάδα, που αποτελεί την κύρια πύλη εισόδου των προσφύγων στην Ευρώπη, εξελίσσεται μια προσφυγική κρίση, προειδοποιούν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα σε ανακοίνωσή τους. Από την αρχή του χρόνου, περισσότεροι από 46.000 πρόσφυγες έχουν περάσει στην Ελλάδα από τα θαλάσσια σύνορα, ενώ τα νησιά που έχουν δεχτεί το μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων είναι η Λέσβος, η Χίος, η Κως, η Λέρος και η Σάμος. Πάνω από το 90% προέρχονται από εμπόλεμες ζώνες, όπως η Συρία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Σομαλία.

Σε ένα από τα σημεία εξόδου της χώρας, στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας με την ΠΓΔΜ (Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας), οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που εργάζονται στην περιοχή, βλέπουν καθημερινά έναν μεγάλο αριθμό προσφύγων που προσπαθούν να εγκαταλείψουν τη χώρα, και μέσω της δυτικής βαλκανικής οδού, να φτάσουν στη δυτική και βόρεια Ευρώπη. Εκατοντάδες πρόσφυγες αναγκάζονται να περπατήσουν με τα πόδια για 70 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη μέχρι τα σύνορα, καθώς οι Αρχές έχουν απαγορεύσει την παραμονή των προσφύγων στο Νομό Κιλκίς και την προσέγγιση της περιοχής με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Εν συνεχεία, οι πρόσφυγες κοιμούνται στο ύπαιθρο, ενώ κρύβονται στο δάσος, περιμένοντας να περάσουν στην ΠΓΔΜ.

Μόνο στην Κω καταφθάνουν περίπου 150-200 άνθρωποι κάθε μέρα. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες στο νησί ένα πρόγραμμα παροχής ιατρικής και ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική, εξαιτίας της παντελούς έλλειψης υπηρεσιών υποδοχής από τις Αρχές. Εκατοντάδες πρόσφυγες και μετανάστες αναγκάζονται να διαμένουν σε ένα εγκαταλελειμμένο και ερειπωμένο ξενοδοχείο, το «Κάπταιν Ηλίας» (Captain Elias), χωρίς ηλεκτρισμό και παροχή οποιασδήποτε βοήθειας και προστασίας. Αυτή τη στιγμή οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είναι η μόνη οργάνωση που προσπαθεί να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης στον προσφυγικό καταυλισμό «Κάπταιν Ηλίας», παρέχοντας ταυτόχρονα ιατρική και ψυχοκοινωνική φροντίδα στους ανθρώπους που διαμένουν εκεί. Καμία επίσημη αρχή δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τη διαχείριση του προσφυγικού αυτού καταυλισμού προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των προσφύγων και οι σωστές συνθήκες διαβίωσης.

Εκτός από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, η μόνη βοήθεια στους πρόσφυγες και μετανάστες που καταφθάνουν στα Δωδεκάνησα παρέχεται από τοπικές ομάδες εθελοντών.

Παρόμοια βοήθεια παρέχουν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα με κινητές ομάδες στη βόρεια Ελλάδα, θεραπεύοντας τα τραύματα που προκαλούνται εξαιτίας του διήμερου επίπονου ταξιδιού με τα πόδια (φουσκάλες, αιμορραγίες κ.α.) και τη Σερβία, κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία και το Βελιγράδι.

Παράλληλα, με τρία διασωστικά πλοία, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα πραγματοποιούν επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο, με επίκεντρο την Μάλτα. Από τις αρχές Μαΐου, οι ομάδες της οργάνωσης διέσωσαν περισσότερους από 3.500 ανθρώπους. Ταυτόχρονα παρέχουν ιατρική φροντίδα και ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε νεοαφιχθέντες πρόσφυγες που φτάνουν στην Σικελία της Ιταλίας.

Χ.Α., μια γυναίκα από τη Συρία

Απώλειες 85,2 δισ. ευρώ για τη Γερμανία σε περίπτωση χρεοκοπίας της Ελλάδας

του Μ ...

Συνολικά η Ευρωζώνη θα υφίστατο ζημιές ύψους 305 δισεκατομμυρίων.

Κατά 85,2 δισεκατομμύρια ευρώ θα ζημιωνόταν η Γερμανία σε περίπτωση χρεοκοπίας της Ελλάδας, σύμφωνα με τη γερμανική οικονομική επιθεώρηση "Wirtschaftswoche", η οποία επικαλείται υπολογισμούς του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (Ifo) του Μονάχου. Συνολικά η Ευρωζώνη θα υφίστατο ζημιές ύψους 305 δισεκατομμυρίων.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το ποσό αναλογεί σε 1055 ευρώ για κάθε Γερμανό φορολογούμενο, ενώ στην περίπτωση του Λουξεμβούργου οι απώλειες θα ανέρχονταν σε 1637 ευρώ κατά κεφαλήν. Κάθε Ολλανδός θα ζημιωνόταν κατά 1099 ευρώ, κάθε Γάλλος κατά 989 και κάθε Λετονός κατά 250 ευρώ.

FED: Μεγάλος ο κίνδυνος για τις διεθνείς αγορές από ένα Grexit

Ο κίνδυνος αλυσιδωτών επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομίας εξαιτίας ενός Grexit είναι αρκετά υψηλός, προειδοποίησε ο αξιωματούχος της Federal Reserve, Τζον Γουίλιαμς.

O Αμερικανός τραπεζίτης υποστήριξε ότι η πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας και διάχυσης της ελληνικής κρίσης στις διεθνείς και αμερικανικές αγορές συγκαταλέγεται στην ημερήσια ατζέντα της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ.

«Αν και το βασικό σενάριο προβλέπει ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν θα έχει σημαίνουσες επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία, η ανάπτυξη αλυσιδωτών κινδύνων είναι αρκετά πιθανή» εξήγησε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός τραπεζίτης.

Αντί Σιγής - ένα άρθρο του Χρίστου Παπαδημητρίου, καθηγητή Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, για τις συνέπειες από ένα ενδεχόμενο Grexit

Ο Πωλ Κρούγκμαν σιγεί. Ο κορυφαίος του χορού τής παρούσας Ελληνικής τραγωδίας δηλώνει ότι τα πάντα έχουν πια λεχθεί, και είναι ώρα για περισυλλογή. Ο Σταύρος Θεοδωράκης, αντίθετα, είναι λαλίστατος. Προσπάθησε να εντυπωσιάσει, ο δυστυχής, παρομοιάζοντας την δραχμή με την Μικρασιατική Καταστροφή. Και, ως συνήθως, έχει μόνο 90% άδικο.

Να επαναλάβω κάτι που όλοι το ξέρουμε; Επί τέσσερις δεκαετίες οι Έλληνες ψήφιζαν τα ίδια δύο κόμματα-συμμορίες, αυτά που λεηλάτησαν τη χώρα εναλλάξ και με νομοθετημένη ατιμωρησία - και την τελευταία δεκαετία, με την ενθάρρυνση και συνεργία των ευρωπαίων εταίρων - με επακόλουθο μια μεγάλη κοινωνική και οικονομική καταστροφή. Αυτή είναι η Εθνική μας Συμφορά. Όχι οι αποφάσεις που θα πάρει, για να την διαχειρισθεί, η πρώτη έντιμη και ικανή κυβέρνηση του τόπου.

Η ερευνητική μου δουλειά τα τελευταία 20 χρόνια άπτεται της οικονομικής επιστήμης. Αντιλαμβάνομαι λοιπόν ότι η χρεωκοπία είναι εξαιρετικά δυσάρεστο πράγμα για μιά χώρα - πραγματικά επώδυνο. Αλλά είναι επίσης γνωστό ότι οι πιο δυσάρεστες συνέπειες της χρεωκοπίας είναι οι σπασμωδικές ενέργειες που κάνουν οι κυβερνήσεις τα δύο τελευταία χρόνια πριν από την χρεωκοπία για να αποφύγουν την χρεωκοπία. Αυτά είπα σε κάποιο κανάλι το 2010, όταν ο ΓΑΠ πρωτοανέφερε τη λέξη. Αυτό που δεν ήξερα τότε είναι ότι στην Ελλάδα θα ήταν πέντε τα χρόνια, όχι δύο - γιατί, βέβαια, η λεηλασία έπρεπε να συνεχισθεί μέχρι τέλους.

Όλοι ξέρουμε την ανθρώπινη τραγωδία που ξετυλίχθηκε στη χώρα μας αυτά τα χρόνια. Το παρακάτω σχήμα (που πήρα από τον διάσημο Βέλγο οικονομολόγο, και φίλο στο Μπέρκλεϋ, Ζεράρ Ρολάν) είναι το ψυχρά ποσοτικό ρεζουμέ της μνημονιακής πενταετίας. Η κόκκινη γραμμή δείχνει πώς προέβλεπε η Τρόικα ότι θα εξελιχθει το ΑΕΠ μας όταν εκπονούσε το Μνημόνιο, το 2010. Η μπλε γραμμή δείχνει τι έγινε στην πραγματικότητα. Ατυχία, θα μου πείτε, έπεσαν έξω οι καημένοι. Έλα όμως που η μπλέ γραμμή - το λεγόμενο recessionary spiral, η ελεύθερη πτώση που φέρνει η λιτότητα δίχως επενδύσεις και υποβάθμιση νομίσματος - διδάσκεται στους τριτοετείς οικονομολόγους... Το έγκλημα ήταν προμελετημένο (και από την Τρόικα και από τους δωσίλογους).

Ακόμα πιο εξοργιστικό: Η επιφάνεια μεταξύ των δύο γραμμών - δηλαδή, κατά μια ερμηνεία, ο συνολικός πλούτος που έχασε η χώρα μας από τα τερτίπια των φωστήρων της Τρόικας και των διεφθαρμένων λακέδων τους - είναι συγκρίσιμο με το συνολικό χρέος (σε ένα-δύο χρόνια θα το ξεπεράσει). Αναλογισθείτε το λίγο. Αυτό ήταν το Μνημόνιο.

Κοιτάξτε τώρα το σημείο όπου η μπλε και η κόκκινη γραμμή τέμνονται. Το 2010. Εκείνη τη στιγμή, εμείς βρισκόμαστε 35% πιο ψηλά από ό,τι τώρα. Το Grexit ήταν δέκα φορές πιο επώδυνο για τους άλλους - απειλούνταν όλες οι μεγάλες τράπεζες της Ευρώπης. Φαντασθείτε να είχαμε τότε μια έντιμη και υπερήφανη κυβέρνηση, έτοιμη να διαπραγματευθεί σκληρά, όπως η τωρινή. Απλά φαντασθείτε. Αυτή ήταν η ευκαιρία που χάθηκε με την προδοσία των Μνημονίων.

Και τους πέντε αυτούς μήνες που διαπραγματευόμαστε, θα μου πείτε, τι καταλάβαμε; Πολύ χοντρικά, δύο θέματα ήταν στο τραπέζι: Η λιτότητα, και η βιωσιμότητα. Για το πρώτο είπα παραπάνω, είναι η γνωστή αρρωστη εμμονή του ΔΝΤ, με τις γνωστές καταστροφικές συνέπειες που επαναλαμβάνονται δεκαετίες τώρα, χώρα μετά τη χώρα. Όσο για τη βιωσιμότητα του χρέους, αυτή είναι η εμμονή των Ευροφωστήρων (ενδιαφέρον δεν είναι, εδω δεν έχουμε τον καλό μπάτσο και τον κακό μπάτσο, έχουμε το μπάτσο που δέρνει και το μπάτσο που δαγκώνει). Κάθε οικονομολόγος ξέρει ότι εξωτερικό χρέος 180% του ΑΕΠ σημαίνει σίγουρη χρεωκοπία. Καμιά χώρα ποτέ δεν έχει καταφέρει να βγεί από τέτοιο λαγούμι. Επαναλαμβάνω, 180% σημαίνει ότι είμαστε ήδη χρεωκοπημένοι. Ρουά ματ. Απλώς δεν επιτρέπεται να το πούμε:

«Μα αφού το ξέρετε, το χρέος αυτό δεν εξυπηρετείται με τίποτα,» λέμε εμείς - και το ΔΝΤ συμφωνεί.

«Σουτ! Αλλιώς τα έχουμε πει στους ψηφοφόρους μας,» λένε οι Ευρωπαίοι.

Αυτό είναι το θέατρο του παραλόγου που παιζεται τους τελευταίους μήνες. Το συντηρητικό Economist παρομοίασε τη συναλλαγή αυτή με την «Δίκη» του Κάφκα: οι Έλληνες διαπραγματευτές αντιμέτωποι με μια γραφειοκρατία αλλόκοτη, παράλογη, εφιαλτική, αλαζόνα, και απηνή, δογματικά κολλημένη στην εσωτερική και αδιαφανή λογική των κανόνων και πρωτοκόλλων της.

Ναι, αλλά τώρα τι γίνεται; Προ δύο μηνών είχα πεί σ'αυτόν εδώ το χώρο ότι το Grexit δεν είναι αδύνατο. Τότε την πιθανότητά την υπολόγιζα περίπου σαν τις διπλες στο τάβλι. Μια στα έξι. Τώρα έχει ανεβεί πολύ, ας πούμε κοντά στο 50-50. Όλοι ελπίζουμε ότι οι θεσμοί μπλοφάρουν, ότι κάποιας μορφής λογική θα επικρατήσει στο τέλος. Αλλά αν όχι - αν επιμείνουν στην ίδια καταστροφική συνταγή - δεν υπάρχει λογικός παρατηρητής της κατάστασης που να νομίζει ότι η κυβέρνηση πρέπει να υπογράψει.

Και τότε τι θα γίνει; Οι μεγαλύτεροι οικονομολόγοι του κόσμου δεν μπορούν να προβλέψουν με οποιαδήποτε ακρίβεια πως θα είναι το Grexit. Στα μαθηματικά, η λέξη «χάος» περιγράφει κάτι που είναι αδύνατο να προβλεφθεί, επειδή εξαρτάται με λεπτούς τρόπους από φαινομενικά ασήμαντες και περιφερειακές λεπτομέρειες. Σίγουρα θα είναι μια οδυνηρή δοκιμασία. Και γενικός χαμός - δείτε κάποιο βίντεο από την Αργεντινή του 2002. Και φυσικά θα είναι πιο οδυνηρή για τα πιο αδύναμα κομμάτια της κοινωνίας, αυτούς που υπέφεραν πιο πολύ με το Μνημόνιο. Και, το χειρότερο, θαρθεί καπάκι στο Μνημόνιο. Και θα απαιτήσει από την κυβέρνηση ψύχραιμο και έξυπνο σχεδιασμό, και ικανότητα στην εκτέλεση. Και βέβαια πρόνοια ανακούφισης για τα πιο άτυχα θύματα.

Και επιπλέον - πολύ σημαντικό - διαφύλαξη και διεύρυνση των μεταρρυθμίσεων, εκτός λιτότητας, που μας έχουν προταθεί, μεταρρυθμίσεων που θα εξυγειάνουν και εκλογικεύσουν το κράτος και την οικονομία μας, και θα επισπεύσουν την ανάκαμψη.

Αλλά το Grexit θα περάσει (δείτε κάποιο βίντεο από την Αργεντινή το 2007). Στα οικονομικά, συχνά η μεγαλύτερη καταστροφή αποδεικνύεται ευλογία. (Και αντίστροφα, βέβαια, μια επιτυχία που όλοι πανηγυρίζουμε μπορεί να αποβεί καταστροφή δεινή: θυμηθείτε τους Ολυμπιακούς, θυμηθείτε και το Ευρώ).

Συμπερασμα: Το Grexit - το οποίο απεύχομαι - θα πονέσει, και κανείς δεν ξέρει ακριβώς πόσο. Αλλά η συνέχιση της ίδιας αποτυχημένης συνταγής είναι απολύτως σίγουρη καταστροφή, διαιώνιση της ελεύθερης πτώσης - σε επιπλέον 12-13% πτώση του ΑΕΠ τα επόμενα τρία χρόνια υπολογίζει το κόστος του παρόντος πακέτου το Financial Times, κάτι που θα πάει το χρέος πάνω από 200%. Όλα αυτά δίχως καμμιά προοπτική, και δίχως δικό μας νόμισμα. Αναβάλλουμε δηλαδή την βέβαιη πια χρεωκοπία σε κάποιο μέλλον ακόμα πιο ερεβώδες, με τους θεσμούς ακόμα πιο άτεγκτους και άκαμπτους, ένα μέλλον από όπου θα νοσταλγούμε το 2015 όπως τώρα νοσταλγούμε το 2010.

Αν οι θεσμοί δεν κάνουν πίσω - ριζικά και αναφανδόν πίσω, κάτι που τη στιγμή αυτή μπορεί να έχει απαγορευτικό πολιτικό κόστος - εκτιμώ ότι κυβέρνηση δεν έχει επιλογή.

*Δικιά μου γενική εκτίμηση, που φυσικά δεν αποκλείει την κριτική